پاڪستان ۾ ڪيترين فني روايتن جو سبب ان جي علائقن، ٻولين، تاريخن ۽ برادرين جو تنوع آهي. پنجابي، سنڌي، پشتون، بلوچ، ڪشميري، گلگت بلتستاني ۽ ٻين مقامي اندازن ۾ مختلف رنگ، مواد، نشانيون ۽ ڪهاڻيون استعمال ٿي سگهن ٿيون. اسلامي بصري ثقافت ۾ خطاطي اهم آهي. عربي ۽ فارسي اکرن جا انداز مسجدن، گهرن، ڪتابن، نشانين، ٺڪرن ۽ مصورين کي سينگاري سگهن ٿا. خطاطيءَ جو فن عبادتي، تعليمي، آرائشي يا انتهائي ذاتي ٿي سگهي ٿو. ننڍي پيماني واري مصوري پراڻين درٻاري ۽ قلمي نسخن جي روايتن مان وڌي ۽ پوءِ جديد فن جي صورت اختيار ڪيائين. فنڪار تاريخ، شاعري، سياست، فطرت يا روزاني زندگيءَ جا موضوع نفيس تفصيل سان پيش ڪري سگهن ٿا. جديد ميني ايچر فن لاءِ ماضيءَ جي نقل ڪرڻ ضروري ناهي. ٽرڪ آرٽ پاڪستان جي سڀ کان وڌيڪ نظر ايندڙ آرائشي فنن مان هڪ آهي. ٽرڪن ۽ بسن تي روشن رنگ، گل، پکي، منظر، پورٽريٽ، شاعري ۽ حفاظت يا اميد جون نشانيون ٺهيل ٿي سگهن ٿيون. اهڙا بصري خيال رڪشن، دڪانن، فرنيچر ۽ گهريلو شين تي به نظر اچن ٿا. ڪپڙي جي فن ۾ اونَڻ، ڀرت، ڇپائي، شيشي جو ڪم، شالون، قالين ۽ سينگاريل ڪپڙا شامل آهن. ڊزائن اڪثر مقامي سڃاڻپ ڏيکارين ٿا ۽ خاندانن اندر سيکاريا يا ماهر ڪاريگرن وسيلي تيار ڪيا وڃن ٿا. هن ڪم ۾ خوبصورتي، آمدني، حيثيت ۽ ثقافتي يادگيري شامل ٿي سگهي ٿي. ٺڪر، ڪاٺ، ڌاتو ۽ پٿر جو ڪم، زيور ۽ ٽائلن جو ڪم فن کي ڪارائتي شين سان ڳنڍين ٿا. ٿانوَ، در، ڪنگڻ يا فرش جو نمونو عملي به ٿي سگهي ٿو ۽ فني به. هنر جون صلاحيتون اڪثر مقامي مواد ۽ موسم موجب ٺهنديون آهن. اڏاوتي فن ۽ باغ به فني خيالن جو اظهار ڪن ٿا. مسجدون، مزار، قلعا، گهر، بازارون ۽ جديد عمارتون جاءِ، روشني، نمونن، ٽائلن، سرن، ڪاٺ ۽ خطاطيءَ کي مختلف انداز سان استعمال ڪن ٿيون. مقدس هنڌن جي سينگار تي مذهبي ۽ ثقافتي ضابطا اثر انداز ٿين ٿا. پاڪستان جا همعصر فنڪار مصوري، فوٽوگرافي، فلم، مجسمي سازي، ڊجيٽل ميڊيا، ڊيزائن، ٿيٽر، موسيقي ۽ انسٽاليشن سان ڪم ڪن ٿا. فن سڃاڻپ جو جشن ملهائي، طاقت تي سوال اٿاري، تاريخ ياد ڏياري يا عام زندگي ڏيکاري سگهي ٿو. تربيت، گيلرين، مالي مدد ۽ محفوظ عوامي هنڌن تائين رسائي اڃا به اڻبرابر آهي.
پاڪستان ۾ فن
پاڪستان ۾ فن ۾ مصوري، خطاطي، اڏاوتي فن، ڪپڙي جو ڪم، ٺڪر جا ٿانوَ، زيور، پرفارمنس ۽ روزمره سينگار شامل آهن. پاڪستاني فنڪار ۽ ڪاريگر علائقائي روايتن، اسلامي ڊيزائن، ڏکڻ ايشيا جي تاريخ، فطرت، شاعري ۽ جديد زندگيءَ مان الهام وٺن ٿا. فن گيلرين ۽ عجائب گهرن ۾ به ملي ٿو، پر ٽرڪن، ڪپڙن، عمارتن، شين ۽ عوامي هنڌن تي پڻ نظر اچي ٿو.
Tip
پاڪستاني فن کي عام هنڌن تي به ڳوليو، ڇاڪاڻتہ فن رڳو گيلرين تائين محدود ناهي. ڪنهن شيءِ يا تصوير جي مواد، نموني، ٺاهيندڙ، مقصد ۽ علائقائي ڪهاڻيءَ تي ڌيان ڏيو. ماهر ڪاريگرن جي ڪم جي حمايت ۽ ان جي حفاظت ثقافتي ڄاڻ کي زنده رکڻ ۾ مدد ڪري ٿي.

