Àyíká ẹni ní Nàìjíríà ní àwọn ohun àdáyébá àti àwọn ohun tí ènìyàn kọ́. Ilé lè wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ òpópónà, àgbàlá, ọjà, oko, ilẹ̀ ṣíṣí, ọ̀nà omi ìdọ̀tí, odò kékeré, tàbí etíkun, ọ̀kọ̀ọ̀kan sì ń ní ipa lórí ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Àyíká agbègbè tó dára nílò omi tó ní ààbò, afẹ́fẹ́ tó mọ́, ọ̀nà tí a lè lò, ilé tó dúró ṣinṣin, ìṣàn omi tó ń ṣiṣẹ́, ibòji tó tó, àti ibi tí a ti lè bójú tó ìdọ̀tí láìléwu. Ó tún nílò ìwà àti àdéhùn agbègbè tó ń dín ìpalára sí àwọn ènìyàn mìíràn kù. Ìdọ̀tí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìṣòro àyíká tó wọ́pọ̀. Ìdọ̀tí ilé, ti ọjà, ṣiṣu, omi ìdọ̀tí, àti àjẹkù ilé ìkọ́lé lè dí àwọn ọ̀nà omi ìdọ̀tí, fa kòkòrò-arun àti ẹranko kéékèèké tó ń tan àrùn, mú òórùn burúkú wá, sọ ilẹ̀ àti omi di ẹlẹ́gbin, kí ó sì mú kí ìkún omi pọ̀ sí i nígbà òjò ńlá. Ìṣàn omi ṣe pàtàkì ní pàtàkì ní ọ̀pọ̀ àwùjọ Nàìjíríà. Ó yẹ kí a ṣe àwọn ọ̀nà àti ikanni omi lọ́nà tó yẹ, kí a máa fọ̀ wọ́n déédéé, kí a pèsè ibi ìkọjá tó ní ààbò, kí a sì dáàbò bo wọn lọ́wọ́ dídà ìdọ̀tí sínú wọn. Síbẹ̀, ìmọ́tótó wọn kò gbọ́dọ̀ fi ènìyàn sí ewu omi tó léwu tàbí etí ọ̀nà tó lè wó lulẹ̀. Ìrìnàjò ọkọ̀, ẹ̀rọ amúnáwá, èéfín sísè oúnjẹ, erùpẹ̀, sísun ìdọ̀tí, iṣẹ́ ilé-iṣẹ́, àti àìsí afẹ́fẹ́ tó ń wọlé ń ní ipa lórí dídára afẹ́fẹ́. Ariwo lè wá láti inú ìrìnàjò ọkọ̀, ẹ̀rọ, orin, iṣẹ́ ìkọ́lé, ọjà, àti ẹ̀rọ amúnáwá; ìfarahàn sí ariwo tó gùn tàbí tó lágbára lè dí oorun àti ìfojúsùn lọ́wọ́. Àyíká tún ní ipa lórí ààbò. Ọ̀nà tó bàjẹ́, ọ̀nà omi ìdọ̀tí tí kò ní ìbòrí, wáyà tó hàn, ìdọ̀tí tó léwu, ìmọ́lẹ̀ tí kò tó, ọ̀pọ̀ ènìyàn ní ibi kékeré, àti ìkọ́lé láìní ètò lè dá ewu sílẹ̀ fún àwọn ọmọdé, àgbàlagbà, àwọn tó ń rìn, àti òṣìṣẹ́. Ojúṣe jẹ́ ti gbogbo ènìyàn. Àwọn olùgbé lè pa àgbàlá àti etí ibi gbogbogbòò mọ́, àwọn onílé lè tọ́jú ilé àti ìṣàn omi tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ dúkìá wọn, àwọn ilé-iṣẹ́ lè bójú tó ìdọ̀tí dáadáa, àwọn aláṣẹ agbègbè tàbí àjọ àwùjọ sì lè ṣètò iṣẹ́ tó gbòòrò àti ìmúṣẹ òfin. Àwọn ọ̀rọ̀ àti ètò agbègbè yàtọ̀ káàkiri Nàìjíríà. Àwọn ènìyàn lè sọ̀rọ̀ nípa àgbàlá ilé, òpópónà, àdúgbò, ẹ̀ka ìṣàkóso, agbègbè ọjà, ìṣàn omi, ìdọ̀tí, ìmọ́tótó, tàbí ìlera àyíká, ṣùgbọ́n ète gidi kan náà ni: láti dín ewu kù àti láti pa àwọn ibi tí gbogbo ènìyàn pín mọ́ mọ́ kí a lè lò wọ́n. Láti mú àyíká sunwọ̀n sí i, ó sábà máa ń dára láti bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú wíwo ohun tó wà. Ya àwòrán ìṣàn omi, àwọn ibi ìdọ̀tí, àwọn ọ̀nà omi tó dí, orísun èéfín, ibi ariwo, àwọn ibi ìkọjá tó léwu, ibòji, àti ibi tí àwọn ọmọdé tàbí àwọn tó ń rìn ti wà nínú ewu. Ìmúdàgbàsókè tó dára jẹ́ ohun tó ṣeé ṣe, tí gbogbo ènìyàn ń pín, tí a sì ń tọ́jú. Kí o tó yí ọ̀nà omi ìdọ̀tí, ibi ìdọ̀tí, etí ọ̀nà, tàbí agbègbè ilé kan padà, ṣàyẹ̀wò ẹni tó ń lò ó, ibi tí omi àti ìdọ̀tí yóò lọ, ẹni tó máa tọ́jú àtúnṣe náà, àti bóyá ìgbésẹ̀ náà lè dá ewu tuntun sílẹ̀.
Àyíká ní Nàìjíríà
Àyíká ní Nàìjíríà ni ibi àti ipò tó wà yí ilé, ilé-ẹ̀kọ́, òpópónà, oko, ọjà, àti ibi iṣẹ́ ká. Ó ní àwọn ilé, ọ̀nà, ẹ̀ka omi ìdọ̀tí, ilẹ̀, omi, afẹ́fẹ́, ewéko, ẹranko, ìdọ̀tí, ariwo, àti ìbáṣepọ̀ láàárín ènìyàn. Àyíká tó mọ́ tí ó sì ní ààbò ń ṣètìlẹ́yìn fún ìlera, ìrìn, ẹ̀kọ́, iṣẹ́, àti ìgbésí ayé àwùjọ.
Tip
Àyíká rẹ ní Nàìjíríà ní ipa lórí ìtura àti ààbò ojoojúmọ́ ju ìṣòro àyíká tó jìnnà lọ. Yan ewu àjọ kan tí o lè ṣàkíyèsí kedere, gbà láti ṣe ìgbésẹ̀ tó ní ààbò pẹ̀lú àwọn tó ń lò ibi náà, kí o sì ṣàyẹ̀wò bóyá àtúnṣe náà pẹ́ títí. Má ṣe wọ inú omi ìkún tó ní ẹ̀gbin, fọwọ́ kan ìdọ̀tí tí o kò mọ̀, tàbí tún ohun èlò amáyédẹrùn tó léwu ṣe láìní ìrànlọ́wọ́ tó yẹ.