Ọgọ́rọ̀ọ̀rún èdè àti ọ̀pọ̀ àwùjọ olùsọ̀rọ̀ ni ó wà ní Nàìjíríà. Èdè Hausa, Yorùbá, àti Igbo wà lára àwọn èdè Nàìjíríà tí a mọ̀ jù, ṣùgbọ́n díẹ̀ péré ni wọ́n jẹ́ nínú onírúurú èdè orílẹ̀-èdè náà. Èdè Gẹ̀ẹ́sì ni èdè ìjọba àṣẹ pàtàkì tí a ń lò nínú ìjọba orílẹ̀-èdè, ọ̀pọ̀ ẹ̀kọ́ àṣẹ, òfin, òwò, àti ìbánisọ̀rọ̀ láàárín àwọn ẹni láti inú ẹgbẹ́ èdè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ẹni kan lè nílò Èdè Gẹ̀ẹ́sì tó tó fún iṣẹ́ rẹ̀ bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ń lo èdè mìíràn nílé. Pidgin Nàìjíríà jẹ́ èdè ìbánisọ̀rọ̀ alágbàpọ̀ tí a ń lò káàkiri ní ọ̀pọ̀ apá orílẹ̀-èdè náà, pàápàá jù lọ nínú ìjíròrò àìjẹ́-bí-ìgbàgbọ́ àti àwọn ipò ìlú. Ó lè ran àwọn ènìyàn láti bá ara wọn sọ̀rọ̀ láti inú onírúurú èdè, ṣùgbọ́n lílo àti ìtumọ̀ rẹ̀ yàtọ̀ gẹ́gẹ́ bí agbègbè àti ipò. Ọ̀pọ̀ ọmọ Nàìjíríà ló lè sọ èdè púpọ̀. Ẹnìkan lè sọ èdè ilé pẹ̀lú ẹbí, Pidgin Nàìjíríà pẹ̀lú àwọn ọ̀rẹ́ tàbí oníbàárà, Èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ilé-ẹ̀kọ́ tàbí ibi iṣẹ́, àti èdè Nàìjíríà mìíràn nígbà tó bá ń bá aládùúgbò sọ̀rọ̀ tàbí rìnrìn-àjò. Èdè ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ìdánimọ̀, ìtàn ẹbí, àṣà, orin, ẹ̀sìn, àwàdà, àti jíjẹ́ ara àwùjọ. Bí a ṣe ń pè ọ̀rọ̀, ẹ kí, oyè, àti àwọn ọ̀nà ọ̀wọ̀ ìbánisọ̀rọ̀ lè ṣe pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀-ìṣúpọ̀. Èdè kan náà lè ní àwọn àtúnṣe agbègbè, àsọyé ohùn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, tàbí ọ̀nà ìkọ̀wé ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Akẹ́kọ̀ọ́ yẹ kí ó retí ìyàtọ̀, kí ó má sì rò pé olùsọ̀rọ̀ kan ṣoṣo ń ṣojú fún gbogbo àwùjọ tó ń lo èdè náà. Nínú ẹ̀kọ́, a ń lo Èdè Gẹ̀ẹ́sì káàkiri fún ìkọ́ni àṣẹ, nígbà tí àwọn èdè agbègbè lè ran òye lọ́wọ́, pàápàá ní àwọn ọdún àkọ́kọ́ àti ìgbésí ayé àwùjọ. Àwọn ọmọdé tó ń kọ́ ẹ̀kọ́ ní èdè tó ju ẹyọ kan lọ lè nílò àkókò àti àdánrawò pẹ̀lú sùúrù nígbà tí èdè kíláàsì bá jẹ́ tuntun fún wọn. Ìdènà èdè lè fa àṣìṣe nínú ìlera, iṣẹ́, àdéhùn, ìtọ́sọ́nà, àti iṣẹ́ ìjọba. Bíbéèrè kí ènìyàn tún ọ̀rọ̀ sọ, ṣíṣàyẹ̀wò ìtumọ̀, àti lílo ògbufọ̀ tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé jẹ́ ọ̀nà tó wúlò láti dín ewu kù. Kíkọ́ èdè Nàìjíríà sábà rọrùn jù tí a bá bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹ kí, orúkọ, nọ́ńbà, ìbéèrè tó wọ́pọ̀, àti ọ̀rọ̀ ọ̀wọ̀. Sísọ̀rọ̀ déédéé pẹ̀lú àwọn olùsọ̀rọ̀ onísùúrù wúlò ju kíkójọ àwọn ọ̀rọ̀ tó dá dúró láìmọ ìgbà tó yẹ kí a lò wọ́n lọ.
Àwọn èdè ní Nàìjíríà
Nàìjíríà jẹ́ orílẹ̀-èdè oní èdè púpọ̀, níbi tí àwọn ènìyàn ti ń lo ọ̀pọ̀ èdè agbègbè pẹ̀lú Èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Pidgin Nàìjíríà. Ìyàn èdè sábà máa ń yí padà láàárín ilé, ilé-ẹ̀kọ́, iṣẹ́, ẹ̀sìn, ìjọba, àti àwọn agbègbè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Lílóye àdàlù èdè yìí ń ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti kẹ́kọ̀ọ́, rìnrìn-àjò, ṣiṣẹ́, àti kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé ní Nàìjíríà.
Tip
Ní Nàìjíríà, kíkọ́ èdè tún jẹ́ kíkọ́ ìbáṣepọ̀. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú èdè tí àwọn tó yí ọ ká ń lò, bọ̀wọ̀ fún ìyàtọ̀ agbègbè, kí o sì lo Èdè Gẹ̀ẹ́sì tàbí ògbufọ̀ tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé nígbà tí ìtumọ̀ pípé bá ṣe pàtàkì.