Najeriya tana da kasuwar jari da tsarin zuba jari mafi faɗi ga iyalai, kamfanoni da cibiyoyi. Ana iya samun kayayyakin zuba jari ta bankuna, masu kula da asusun jari, dillalan hannun jari, cibiyoyin fansho, ƙungiyoyin haɗin kai da sauran ƙungiyoyin da aka ba lasisi. Takardun bashi na gwamnati sun haɗa da takardun baitulmalin gwamnati da jarin gwamnati da gwamnatin Najeriya ke bayarwa. Takardun bashi ne, ma’ana mai zuba jari yana ba da rancen kuɗi kuma yana sa ran a biya bisa sharuɗɗan da aka bayyana, amma ba daidai suke da ajiyar kuɗi a banki ba. Hannun jari yana wakiltar ƙaramin kaso na mallakar kamfani. Hannun jari na iya samar da rabon riba ko ƙaruwa a daraja, amma farashinsa na iya faɗuwa kuma mai zuba jari na iya rasa kuɗi. Asusun jari na gama-gari da asusun kasuwar kuɗi suna tara kuɗin masu zuba jari da yawa su saka shi cikin kadarori iri-iri. Suna iya sauƙaƙa zuba jari, amma suna da kuɗaɗen caji, ƙa’idoji da haɗurra da mai zuba jari ya kamata ya fahimta. Ana kuma zuba jari a kadarori, gonaki, sana’o’i masu zaman kansu, ƙungiyoyin haɗin kai da rukunin zuba jari na yau da kullum a Najeriya. Waɗannan zaɓuɓɓuka na iya samar da kuɗin shiga ko ƙaruwa, amma sayar da su, tantance darajarsu, tabbatar da sahihancinsu ko kare su na iya zama da wahala. Zuba jari yawanci ya haɗa da buɗe asusu, kammala tantance shaida, zaɓar samfur, biya ko tura kuɗi, karɓar bayanai da lura da sakamako. Mai shiga tsakani mai lasisi ya kamata ya bayyana takardun samfurin da yadda kuɗi ke shiga da fita daga zuba jarin. Haɗurra na zuwa daga sauyin farashi, hauhawar farashi, motsin darajar kuɗi, rashin kyakkyawan aiki na sana’a, zamba, jinkiri da rashin masu saye. Alkawarin riba mai yawa da tabbaci, wa’adin gaggawa, ladan gayyatar wasu ko damar sirri alamun gargaɗi ne. Hanya mai kyau ta farawa ita ce ware kuɗin gaggawa, daidaita zuba jarin da lokacin da za ka iya jira, rarraba haɗurra da amfani da masu shiga tsakani masu lasisi. Karanta sharuɗɗan, fahimci ko ribar tabbatacciya ce ko tana iya canzawa, sannan riƙe bayanan asusu da takardun tabbatarwa.
Zuba jari a Najeriya
Zuba jari a Najeriya na nufin saka kuɗi a kadara ko aiki da fatan zai ƙaru ko ya samar da kuɗin shiga. Zaɓuɓɓukan da aka saba gani a Najeriya sun haɗa da takardun bashi na gwamnati, asusun zuba jari, hannun jari, sana’o’i da kadarori. Kowane zuba jari yana da haɗari, saboda haka mutum ya kamata ya fahimci samfurin, mai bayarwa, tsawon lokacin da kuɗin zai zauna, da yiwuwar asara kafin ya saka kuɗi.
Tip
Saka kuɗin da ba ka buƙata don kuɗin rayuwa na kusa ko gaggawa kawai. Fara da samfur mai sauƙi da za ka iya bayyana da kalmominka, yi amfani da mai bayarwa mai lasisi, kuma auna nasara bisa manufa da lokacin da kuka amince da su, ba bisa zumuɗi ko alkawura ba.