నేపాల్‌లో నిరుద్యోగం

నేపాల్‌లో నిరుద్యోగానికి అధికారిక ప్రతిస్పందనలో Employment Service Centers, స్థానిక ప్రభుత్వ ధృవీకరణ, గతంలో Prime Minister Employment Programmeగా పిలిచిన National Employment Promotion Programme ఉన్నాయి. Ministry of Labour, Employment and Social Security జాతీయ చట్రాన్ని సమన్వయం చేస్తుంది; దరఖాస్తులు, ధృవీకరణ, స్థితి నిర్ణయాలను స్థానిక స్థాయిలు, వార్డు కార్యాలయాలు నిర్వహిస్తాయి. Social Security Fund అధికారిక, అనధికారిక, విదేశీ, స్వయం ఉపాధి కార్మికుల కోసం చందా ఆధారిత పథకాలు నిర్వహిస్తుంది; అయితే ప్రస్తుత పథకాల జాబితాలో విడిగా పనిచేస్తున్న నిరుద్యోగ బీమా ప్రయోజనం కనిపించదు. సాధారణంగా శాశ్వత నివాస వార్డు కార్యాలయం లేదా Employment Service Center ద్వారా దరఖాస్తు చేస్తారు. ప్రధాన అర్హత చట్రం 18 నుంచి 59 ఏళ్ల వయస్సు, సంబంధిత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 100 రోజుల కంటే తక్కువ ఉద్యోగం లేదా స్వయం ఉపాధి ఆదాయం, అధికారిక పరిమితి కంటే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారిని కవర్ చేస్తుంది. కుటుంబ షరతులూ వర్తిస్తాయి: కుటుంబ సభ్యుల్లో ఎవరూ నిర్దేశిత ఉద్యోగం, సాధారణ స్వయం ఉపాధి, విదేశీ ఉపాధి లేదా సాధారణ పింఛను/భృతి పొందకూడదు. పాల్గొనేవారిని ఎంపిక చేసే ముందు స్థానిక అధికారులు సమాచారాన్ని ధృవీకరిస్తారు. పేర్కొన్న ప్రమాణాల ప్రకారం మహిళలు, దళితులు, ఆర్థికంగా పేద కుటుంబాలు, మరణించిన లేదా కనిపించని వ్యక్తుల కుటుంబాలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. Employment Management Information System (EMIS లేదా NEMIS) ఉద్యోగ అన్వేషకులు, యజమానులు, ప్రాజెక్టుల సమాచారాన్ని నమోదు చేస్తుంది. మార్గదర్శకంలో వార్షిక దరఖాస్తు గడువు ఫాల్గుణం వరకు ఉన్నట్లు పేర్కొంటారు; ఆచరణలో నమోదు కాలం ఫిబ్రవరి, మార్చి చుట్టూ సుమారు రెండు నెలలు ఉండవచ్చు. Employment Service Centers ఏడాది పొడవునా దరఖాస్తులు స్వీకరించాల్సి ఉన్నా, స్థానిక ప్రాప్తి, అమలు మారుతాయి. స్థానిక ధృవీకరణ తర్వాత 15 రోజుల్లోపు రికార్డు నవీకరించాలి. పని కేటాయింపుకు ముందు లబ్ధిదారు గుర్తింపు సంఖ్య, బ్యాంకు ఖాతా అవసరం; ఆ ఖాతా రుసుము లేని లేదా జీరో-బ్యాలెన్స్ ఖాతా కావాలి. చట్టపరమైన ఉపాధి సహాయ చట్రం ప్రకారం ఆర్థిక సంవత్సరంలో తాత్కాలిక స్థానిక ప్రాజెక్టుల ద్వారా కనీసం 100 రోజుల శ్రమాధారిత పని కల్పించాలి; ఇది ప్రాజెక్టులు, బడ్జెట్ అందుబాటుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కనీస పని కల్పించలేనప్పుడు, 100 రోజులకు చట్టబద్ధ కనీస వేతనంలో 50% జీవన భత్యంగా నిర్ణయిస్తారు. పాల్గొనేవారికి 100 రోజుల కంటే తక్కువ పని లభిస్తే, వర్తించే నియమాల ప్రకారం మిగిలిన రోజులకు భృతి ఇవ్వవచ్చు. మొత్తం ప్రస్తుత మంత్రిత్వ శాఖ కనీస వేతనం, ఆర్థిక సంవత్సరాన్ని బట్టి మారుతుంది. స్థానిక ధృవీకరణ, ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం, వార్షిక ప్రకటనలు, అందుబాటులో ఉన్న నిధులపై ఆధారపడటంతో ఎంపిక, పని కేటాయింపు, చెల్లింపు ఆటోమేటిక్ కాదు. కేటాయించిన పని లేదా శిక్షణను తిరస్కరించడం, నివేదన బాధ్యతలు పాటించకపోవడం వల్ల జాబితా నుంచి తొలగించి భృతి కోల్పోవచ్చు. సంబంధిత చట్టం కింద ఫిర్యాదును 35 రోజుల్లో సమర్థ కార్మిక లేదా ఉపాధి కార్యాలయంలో దాఖలు చేయవచ్చు. ఈ కార్యక్రమం సాధారణ ఉద్యోగ నియామకానికి సమానం కాదు. Employment Service Centers ఖాళీల సమాచారం, సరిపోలిక, నియామక సహాయం ఇస్తాయి. National Employment Promotion Programmeను కేంద్ర, ప్రావిన్షియల్, స్థానిక ప్రభుత్వాలు, ప్రైవేటు, సహకార, ప్రభుత్వేతర సేవాదారుల భాగస్వామ్యంతో ఉపాధి, నైపుణ్యాలు, వ్యాపార సేవల సమగ్ర వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. విదేశీ ఉపాధి నుంచి తిరిగివచ్చిన వ్యక్తి స్థానిక ఉపాధి సేవలు, EMIS ఉపయోగించవచ్చు. Department of Foreign Employment, FEIMS, foreignjob ద్వారా విదేశీ ఉపాధి వేరే మార్గం; అది నిరుద్యోగ భృతి ఇవ్వదు. కుటుంబ సభ్యుడు విదేశీ ఉపాధిలో ఉండటం జీవన భత్య అర్హతపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు. ప్రచురిత నిరుద్యోగ గణాంకాలు సర్వే, నిర్వచనాన్ని బట్టి మారుతాయి. Nepal Labour Force Survey 2017/18లో సుమారు 908,000 నిరుద్యోగులు, 11.4% నిరుద్యోగ రేటు నమోదయ్యాయి. 2022/23 Nepal Living Standards Survey IVలో 12.6%; పేదలలో 17.3%, పేదలుకాని వారిలో 11.7% నమోదయ్యాయి. ప్రావిన్స్ రేట్లు మధేశ్‌లో 5.5% నుంచి కర్ణాలీలో 23.8% వరకు ఉన్నాయి. సర్వేలు, నిర్వచనాలు భిన్నమైనందున వీటిని నేరుగా సంవత్సరాల మధ్య ధోరణిగా చూడకూడదు; నేపాల్‌లో ప్రస్తుత నెలవారీ నిరుద్యోగ నమోదు లేదు.