நேபாளத்தின் 2021 கணக்கெடுப்பில் 23,677,744 இந்துக்கள், 2,393,549 புத்தர்கள், 1,483,066 முஸ்லிம்கள், 924,204 கிராத் மதத்தைப் பின்பற்றுவோர், 512,313 கிறிஸ்தவர்கள், 102,048 பிரகிருதி மதத்தைப் பின்பற்றுவோர் பதிவாகினர். இவை கணக்கெடுப்பு வகைகளை மட்டுமே குறிக்கின்றன; தனிப்பட்ட வழிபாடு, பிராந்திய வேறுபாடு அல்லது ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட மத அடையாளங்களை முழுமையாக விவரிப்பதில்லை. இந்து வழிபாடு நாடு முழுவதும் மிகுந்த முக்கியத்துவம் கொண்டது; புத்த, இஸ்லாமிய நிறுவனங்களும் பரவலாக நிறுவப்பட்டுள்ளன; கிராத், கிறிஸ்தவ, பிரகிருதி, சிறிய சமூகங்களுக்கு குறிப்பிட்ட பிராந்திய அல்லது உள்ளூர் முக்கியத்துவம் உண்டு. மத அணுகல் பொதுவாக உள்ளூர் சமூகத்திலோ வழிபாட்டிடத்திலோ தொடங்குகிறது. கோயில்கள், மடங்கள், கும்பாக்கள், பள்ளிவாசல்கள், தேவாலயங்கள், சமூக அமைப்புகள் வழிபாடு, கற்பித்தல், சடங்குகள், ஆதரவு வழங்குகின்றன. குத்தி என்பது மதச் சொத்து, கோயில்கள், மடங்கள், திருவிழாக்கள், பூஜை தொடர்பான பணிகளை நிர்வகிக்கக்கூடிய அறக்கட்டளை போன்ற அமைப்பு. குத்தி நிறுவனம், தொல்லியல் துறை ஆகியவை குத்தி சொத்துகள், மதத் தளங்கள், கலாசார மரபு தொடர்பான பொறுப்புகளைக் கொண்டுள்ளன. உள்துறை அமைச்சகம் தேசிய விடுமுறை ஏற்பாடுகள் மற்றும் தொடர்புடைய நிர்வாகத்தைக் கையாள்கிறது; மாவட்ட நிர்வாக அலுவலகங்கள் உள்ளூர் மத நல்லிணக்கக் கட்டமைப்புகளுக்கு ஆதரவளிக்கலாம். பிறப்பு, திருமணம், இறப்பு போன்ற நிகழ்வுகளின் குடிமைப் பதிவை உள்ளூர் वडा அலுவலகங்கள் கையாளுகின்றன. அரசியலமைப்பின் 4-ஆம் கட்டுரை நேபாளத்தை மதச்சார்பற்ற நாடாக வரையறுக்கிறது. 26-ஆம் கட்டுரை ஒவ்வொருவரின் தனிப்பட்ட நம்பிக்கைக்கு ஏற்ப மதத்தைப் பின்பற்றவும் நடைமுறைப்படுத்தவும் பாதுகாக்கவும் உள்ள சுதந்திரத்தைப் பொது சுகாதாரம், நாகரிகம், ஒழுக்கம், பொது அமைதி, பிற மதங்களைப் பாதுகாப்பது ஆகியவற்றுக்கு உட்பட்டு உறுதிசெய்கிறது. மதத்தைப் பொருட்படுத்தாமல் அரசு அனைவரையும் சமமாக நடத்த வேண்டும். மதமாற்றமும் மற்றொரு மதத்துக்குத் தீங்கு விளைவிக்கும் நடத்தையும் கட்டுப்படுத்தப்படுகின்றன. முலுகி குற்றவியல் சட்டத்தின் 9-ஆம் அத்தியாயம் மத அல்லது புனிதத் தளங்களைச் சேதப்படுத்துதல் அல்லது இழிவுபடுத்துதல், மத உணர்வுகளைப் புண்படுத்துதல், மற்றொருவரின் மதச் சடங்கை வேண்டுமென்றே தடுத்தல், மதமாற்றம் தொடர்பான செயல்களுக்கு தண்டனைகளை வழங்குகிறது. குறிப்பிட்ட தண்டனைகளின் அதிகபட்சம் சடங்கைத் தடுப்பதற்கு அபராதம் அல்லது ஒரு ஆண்டு வரை சிறைத்தண்டனை முதல், மதமாற்றம், முயற்சி, தூண்டுதல் அல்லது மதமாற்றப் பிரசாரத்திற்கு ஐந்து ஆண்டுகள் வரை சிறைத்தண்டனையும் NPR 50,000 அபராதமும் வரை மாறுகின்றன. மதப் பள்ளிகளில் மதரஸா, கும்பா, வேதவித்யாஸ்ரம், குருகுல், ஆசிரம நிறுவனங்கள் அடங்கும். கல்வி, அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்ப அமைச்சகம் கொள்கை, தரநிலைகள், நடைமுறைகள், ஆதரவு, கண்காணிப்பு, ஒழுங்குமுறை, ஒருங்கிணைப்புக்குப் பொறுப்பானது. 2022/23–2026/27 பள்ளிக் கல்வித் துறைத் திட்டம் குறிப்பிட்ட பள்ளி நிலைகளில் ஆசிரமம் அல்லது குருகுல், கும்பா, மதரஸா பள்ளிகளுக்கு மானியங்களை உள்ளடக்குகிறது. முறையான பள்ளிப் பதிவு, அங்கீகாரம், பாடத்திட்டத் தேவைகள் சமூக அடிப்படையிலான மதக் கற்பித்தலிலிருந்து தனித்தவை. நேபாளத்தின் ஆண்டு விடுமுறைப் பட்டியலில் மகா சிவராத்திரி, ராம நவமி, புத்த ஜெயந்தி, கிருஷ்ண ஜென்மாஷ்டமி, கடஸ்தாபனா, ஈத் உல் ஃபித்ர், ஈத் உல் அத்ஹா, கிறிஸ்துமஸ், தாமு லோசார், சோனம் லோசார், க்யால்போ லோசார், உபௌலி, உதௌலி போன்ற மத, இன-மத விழாக்கள் இடம்பெறுகின்றன. தற்போதைய உள்துறை அமைச்சகப் பட்டியலில் துல்லியமான தேதிகளையும் அதிகாரப்பூர்வ விடுமுறை நிலையையும் சரிபார்க்க வேண்டும். பொது விடுமுறை அறிவிக்கப்பட்டதால் ஒவ்வொரு சமூகமும் ஒரேவிதமாகக் கொண்டாடுகிறது என்று அர்த்தமல்ல. நேபாள ஹஜ் குழு நேபாள முஸ்லிம்கள் ஹஜ் பயணம் மேற்கொள்வதற்கான அரசால் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட முறையான வழியை வழங்குகிறது. இதில் வருடாந்திர விண்ணப்பம், தேர்வு, வழிகாட்டல், கடவுச்சீட்டு மற்றும் விசா ஏற்பாடு, பயணம், தங்குமிடம், சுகாதாரத் தயாரிப்பு ஆகியவை அடங்கும். உம்ராவும் அதன் பணிப்பரப்பில் உள்ளது. பிற புனிதப் பயணங்கள் பொதுவாக உள்ளூர் அல்லது சமூக அமைப்புகள் வழியாக ஏற்பாடு செய்யப்படுகின்றன. சடங்கு, சமூகச் செலவுகளுக்கு நாடு முழுவதும் ஒரே கட்டணம் இல்லை; ஹஜ் செலவு ஒவ்வொரு ஆண்டும் அதிகாரப்பூர்வமாக அறிவிக்கப்படுகிறது. மதத் திருமணங்கள், பெயரிடுதல் அல்லது சேர்க்கைச் சடங்குகள், இறுதிச் சடங்குகள், பிரார்த்தனைகள் சம்பந்தப்பட்ட சமூகத்தின் சடங்குகளைப் பின்பற்றுகின்றன. மதச் சடங்கு மட்டும் குடிமைப் பதிவுக்கு மாற்றாகாது. பிறப்பு, இறப்பு, திருமணம், விவாகரத்து, இடம்பெயர்வு ஆகியவை நிரந்தர வசிப்பிடத்துடனோ நிகழ்வு நடந்த இடத்துடனோ தொடர்புடைய वडा அலுவலகம் வழியாகப் பதிவு செய்யப்படுகின்றன. திருமணப் பதிவுக்கு இரு துணைகளும் தகவல் அளிப்பவர்களாக இருக்க வேண்டும்; 35 நாட்களுக்குள் பதிவு இலவசம்; அதற்குப் பிறகு தாமதக் கட்டணம் விதிக்கப்படும். மதங்களுக்கு இடையிலான உரையாடலுக்கான நிறுவன அமைப்பு சிதறலாக உள்ளது. மாவட்ட நிர்வாக அலுவலகங்கள் உள்ளூர் மத நல்லிணக்கக் குழுக்களை அமைக்கலாம்; தேசிய மதங்களுக்கு இடையிலான வலையமைப்பு நேபாளம் 2008 முதல் தேசிய, மாவட்ட, நகராட்சி அளவிலான பல்மதக் கட்டமைப்புகளை இயக்கி வருகிறது. முஸ்லிம் ஆணையம் முஸ்லிம்களின் உரிமைகள், கலாசாரம், முன்னேற்றத்தை மையமாகக் கொண்ட அரசியலமைப்பு அமைப்பாகும். எல்லா சமூகங்களுக்குமான ஒரேமாதிரியான தேசியக் கட்டணங்கள், உறுப்பினர் எண்ணிக்கைகள், விரிவான சடங்கு விதிகள் நிறுவப்படவில்லை; எனவே உள்ளூர் நடைமுறையைப் பொறுப்பான சமூகம் அல்லது நிறுவனத்திடம் உறுதிப்படுத்த வேண்டும்.
நேபாளத்தில் மதம்
இந்து, புத்த, இஸ்லாமிய, கிராத், கிறிஸ்தவ, பிரகிருதி சமூகங்கள் கொண்ட சமூக, நிறுவனப் பன்முகத்தன்மை நேபாளத்தின் மத வாழ்வில் உள்ளது. நேபாளம் மதச்சார்பற்ற நாடு; மத நம்பிக்கை, நடைமுறை, பாதுகாப்பை உறுதிசெய்தாலும் மதமாற்றத்தையும் மத நல்லிணக்கத்தையோ பொது அமைதியையோ பாதிக்கும் செயல்களையும் கட்டுப்படுத்துகிறது. ஒரே மத்திய மத அதிகார அமைப்புக்குப் பதிலாக உள்ளூர் சமூகங்கள், கோயில்கள், மடங்கள், கும்பாக்கள், பள்ளிவாசல்கள், தேவாலயங்கள், குத்திகள், பதிவுசெய்த அமைப்புகள் வழியாக மத வாழ்க்கை ஒழுங்குபடுத்தப்படுகிறது.
Tip
வழிபாடு, மதக் கல்வி, வாழ்க்கை நிகழ்வு, புனிதப் பயணம், உரையாடல், குடிமைப் பதிவு எனத் துல்லியமான நோக்கிலிருந்து தொடங்கவும். பொறுப்பான உள்ளூர் சமூகம் அல்லது நிறுவனத்தைத் தேர்ந்து, தற்போதைய தேவைகள், செலவுகள், அட்டவணை, சட்ட நிலையை உறுதிப்படுத்தவும்; நேபாளத்தில் ஒரே மத்திய மத அதிகார அமைப்பு இல்லை. குறிப்பாக திருமணம், பிறப்பு, இறப்பில் மதச் சடங்கையும் அரசுப் பதிவையும் தனித்தனியாகக் கையாளவும்.

