نيپال ۾ مذهب

نيپال جي 2021 جي مردم شماري ۾ 23,677,744 هندو، 2,393,549 ٻڌ، 1,483,066 مسلمان، 924,204 ڪيرات جا پوئلڳ، 512,313 عيسائي ۽ 102,048 پراڪرتي جا پوئلڳ درج ٿيا. اهي انگ مردم شماري جا درجا ڏيکارين ٿا، پر ذاتي عمل، علائقائي فرق يا هڪ کان وڌيڪ مذهبي سڃاڻپ جي امڪان کي مڪمل بيان نٿا ڪن. هندو عمل کي قومي سطح تي وڏي اهميت آهي، جڏهن ته ٻڌ ۽ اسلامي ادارا پڻ وسيع طور قائم آهن؛ ڪيرات، عيسائي، پراڪرتي ۽ ننڍين برادرين کي مخصوص علائقائي يا مقامي اهميت آهي. مذهبي رسائي عام طور مقامي برادري يا عبادتگاهه کان شروع ٿئي ٿي. مندر، خانقاهون، گمبا، مسجدون، گرجا گهر ۽ برادريءَ جون تنظيمون عبادت، تعليم، تقريبن ۽ مدد جو بندوبست ڪن ٿيون. Guthi امانت جهڙو ادارو آهي، جيڪو مذهبي ملڪيت، مندرن، خانقاهن، ميلن ۽ पूजा سان لاڳاپيل ڪمن جو انتظام ڪري سگهي ٿو. Guthi Sansthan ۽ Department of Archaeology جا گُٺي ملڪيت، مذهبي ماڳن ۽ ثقافتي ورثي بابت ڪم آهن. Ministry of Home Affairs قومي موڪلن جا بندوبست ۽ لاڳاپيل انتظام سنڀالي ٿي، جڏهن ته District Administration Offices مقامي مذهبي هم آهنگيءَ جي ڍانچن ۾ مدد ڪري سگهن ٿا. مقامي Ward Offices ڄمڻ، شادي ۽ وفات جهڙن واقعن جي شهري رجسٽريشن ڪن ٿا. آئين جو آرٽيڪل 4 نيپال کي سيڪيولر رياست قرار ڏئي ٿو. آرٽيڪل 26 هر شخص جي مذهبي عقيدي موجب مذهب رکڻ، عمل ڪرڻ ۽ تحفظ ڪرڻ جي آزادي ڏئي ٿو، جيڪا عوامي صحت، شائستگي، اخلاق، عوامي امن ۽ ٻين مذهبن جي تحفظ سان مشروط آهي. رياست کي مذهب کانسواءِ سڀني ماڻهن سان برابريءَ جو سلوڪ ڪرڻ گهرجي. مذهب مٽائڻ ۽ ٻين مذهبن کي نقصان ڏيندڙ عملن تي پابندي آهي. Muluki Criminal Code جو باب 9 مذهبي يا مقدس ماڳن کي نقصان ڏيڻ يا بي حرمتي ڪرڻ، مذهبي احساسن کي ڏکوئڻ، ڄاڻي واڻي ٻئي شخص جي مذهبي رسم ۾ رڪاوٽ وجهڻ ۽ مذهب مٽائڻ سان لاڳاپيل عملن لاءِ سزائون ڏئي ٿو. بيان ڪيل وڌ ۾ وڌ سزائون رسم ۾ رڪاوٽ لاءِ ڏنڊ يا هڪ سال تائين قيد کان وٺي مذهب مٽائڻ، ان جي ڪوشش، اُڪسائڻ يا ان بابت پروپيگنڊا لاءِ پنجن سالن تائين قيد ۽ NPR 50,000 ڏنڊ تائين آهن. مذهبي اسڪولن ۾ Madrasa، Gumba، Vedavidyashram، Gurukul ۽ Ashram ادارا شامل آهن. Ministry of Education, Science and Technology پاليسي، معيار، طريقن، مدد، نگراني، ضابطي ۽ هم آهنگي جي ذميوار آهي. School Education Sector Plan 2022/23–2026/27 مخصوص درجن جي Ashram يا Gurukul، Gumba ۽ Madrasa اسڪولن لاءِ گرانٽون شامل ڪري ٿو. رسمي اسڪول رجسٽريشن، مڃتا ۽ نصاب جون گهرجون برادريءَ جي مذهبي تعليم کان الڳ آهن. نيپال جي سالياني موڪلن جي فهرست ۾ مذهبي ۽ نسلي-مذهبي موقعا شامل آهن، جهڙوڪ Maha Shivaratri، Ram Navami، Buddha Jayanti، Krishna Janmashtami، Ghatasthapana، Eid ul Fitr، Eid ul Adha، Christmas، Tamu Lhosar، Sonam Lhosar، Gyalpo Lhosar، Ubhauli ۽ Udhauli. صحيح تاريخون ۽ سرڪاري موڪل جي حيثيت موجوده Ministry of Home Affairs جي فهرست مان پڪ ڪرڻ گهرجن. سرڪاري موڪل جو مطلب اهو ناهي ته هر برادري ان موقعي کي ساڳي نموني ملهائي ٿي. Nepal Hajj Committee نيپالي مسلمانن جي حج لاءِ رسمي رياستي بندوبست وارو رستو ڏئي ٿي. ان ۾ سالياني درخواستون، چونڊ، آگاهي، پاسپورٽ ۽ ويزا جا بندوبست، سفر، رهائش ۽ صحت جي تياري شامل آهن. عمره پڻ ان جي ڪم ۾ اچي ٿي. ٻيا زيارت جا سفر عام طور مقامي يا برادری ادارا منظم ڪن ٿا. مذهبي تقريب ۽ برادريءَ جا خرچ هڪ قومي محصول جي تابع نه آهن؛ حج جا خرچ هر سال سرڪاري طور اعلان ٿين ٿا. مذهبي شاديون، نالو رکڻ يا داخلا جون رسمون، جنازا ۽ دعائون لاڳاپيل برادريءَ ۽ رسم موجب ٿين ٿيون. رڳو مذهبي رسم شهري رجسٽريشن جي جاءِ نٿي وٺي. ڄمڻ، وفات، شادي، طلاق ۽ لڏپلاڻ مستقل رهائش سان لاڳاپيل يا واقعي واري Ward Office وسيلي رجسٽر ٿين ٿا. شادي رجسٽريشن لاءِ ٻنهي زالن کي اطلاع ڏيندڙ طور ڪم ڪرڻو آهي؛ 35 ڏينهن اندر رجسٽريشن مفت آهي، جڏهن ته پوءِ دير جي فيس لڳي ٿي. مذهبي ڳالهه ٻولهه جا ادارتي رستا ورهايل آهن. District Administration Offices مقامي Religious Harmony Committees قائم ڪري سگهن ٿا، ۽ National Inter-Religious Network Nepal 2008 کان قومي، ضلعي ۽ ميونسپل بين المذاهب ڍانچا هلائي رهي آهي. Muslim Commission هڪ آئيني ادارو آهي، جيڪو مسلمانن جي حقن، ثقافت ۽ بااختياريءَ تي ڌيان ڏئي ٿو. سڀني برادرين لاءِ قومي سطح تي هڪجهڙيون فيسون، رڪنيت جا انگ ۽ تفصيلي مذهبي ضابطا مقرر نه آهن؛ تنهنڪري مقامي عمل ذميوار برادري يا اداري کان پڪ ڪرڻ گهرجي.