نيپال ۾ ملازمت ڏيندڙ

نيپال ۾ ملازمت ڏيندڙ ڪمپني، خانگي فرم، ڀائيواري، ڪوآپريٽو، غيرمنافع بخش يا منافعي واري تنظيم، ڪاروبار يا خدمت ڏيندڙ ٿي سگهي ٿو. مقامي اصطلاح रोजगारदाता ۽ व्यवस्थापक ملازمت ڏيندڙ يا انتظام ڪندڙ ڌر لاءِ آهن. الڳ واحد ملازمت ڏيندڙ اٿارٽي ناهي. عام طور DOLOS، Labour Offices، Social Security Fund (SSF)، Labour Court ۽ يونين انتظام لاءِ Trade Union Registrar يا DOLOS سان ڪم ٿئي ٿو. صوبائي ۽ ميونسپل ادارا گهڻو ڪري انتظامي معاملا متاثر ڪن ٿا؛ بنيادي ذميواريون قومي ضابطن مان اچن ٿيون. چانهه، گهريلو ڪم، خطري واري ڪم، سياحت يا تعمير جا شعبي وارا ضابطا اضافي شرط رکي سگهن ٿا. ملازمت ڏيندڙ انتظامي مئنيجر مقرر ڪري هر مزدور کي لکيل ملازمت معاهدو يا تقرري خط ڏئي. درجا باقاعده، ڪم جي بنياد تي، وقت جي بنياد تي، عارضي ۽ پارٽ ٽائيم آهن. عارضي ڪم مهيني ۾ ست ڏينهن تائين، جڏهن ته پارٽ ٽائيم هفتي ۾ 35 ڪلاڪن تائين محدود آهي. تربيت وٺندڙ روزانو اٺ ۽ هفتيوار 48 ڪلاڪ ڪم ڪري سگهي ٿو ۽ ٻين مزدورن جي برابر پيشه ورانه حفاظتي تحفظ وٺي ٿو. پرڏيهي مزدور لاءِ ڪم جو پرمٽ ۽ DOLOS وارو طريقو آهي؛ معاهدي جا شرط قانوني گهٽ ۾ گهٽ معيار کان هيٺ نه هجن. مزدور فراهم ڪندڙ کي لائسنس گهربل آهي ۽ عام طور رڳو غيربنيادي ڪم لاءِ مزدور ڏئي سگهي ٿو. اصل ملازمت ڏيندڙ فراهم ڪندڙ جي جاچ ۽ موڪليل مزدورن جي اجرت، سهولتن ۽ حفاظت جو ذميوار رهي ٿو. اجرت ۽ خدمت جون شرطون قانوني گهٽ ۾ گهٽ معيار کان هيٺ نه هجن؛ اجتماعي معاهدو اجازت نه ڏئي ته ملازمت ڏيندڙ اڪيلي سر گهٽائي نٿو سگهي. ڪم شروع ٿيڻ کان اجرت واجب ٿئي ٿي. 17 جولاءِ 2025 کان چانهه جي باغن کان ٻاهر ڄاڻايل گهٽ ۾ گهٽ رقم ماهوار NPR 19,550 آهي: بنيادي NPR 12,170 ۽ مهانگائي الائونس NPR 7,380؛ روزانو NPR 754 ۽ ڪلاڪوار NPR 101. پارٽ ٽائيم لاءِ ڄاڻايل شرح NPR 107 في ڪلاڪ آهي؛ بعد جي تبديلي لاءِ لاڳو Gazette ڏسو. عام وقت روزانو اٺ، هفتيوار 48 ڪلاڪ ۽ پنجن ڪلاڪن کان پوءِ 30 منٽن جو وقفو آهي. اوور ٽائيم روزانو چار ۽ هفتيوار 24 ڪلاڪن تائين، بنيادي اجرت جي 1.5 ڀيرا ادا ٿئي ٿو. ادائيگي معاهدي مطابق؛ هڪ مهيني کان گهٽ ملازمت واري مزدور کي ڪم پڄڻ کان ٽن ڏينهن اندر، عارضي مزدور کي ترت ادائيگي ٿئي ٿي. رڳو قانوني ڪٽوتيون ڪري سگهجن ٿيون. SSF هيٺ ڍڪيل رسمي ملازمت لاءِ بنيادي اجرت جو ڪل ماهوار حصو 31 سيڪڙو آهي: مزدور کان 11 سيڪڙو ڪٽجي ۽ ملازمت ڏيندڙ 20 سيڪڙو ڏئي. ملازمت ڏيندڙ اجرت واري مهيني کان 25 ڏينهن اندر ڪل رقم جمع ڪرائي. ورهاست ۾ صحت ۽ زچگي 1 سيڪڙو، حادثو ۽ معذوري 1.4 سيڪڙو، ڀاڙيندڙ خاندان 0.27 سيڪڙو ۽ پوڙهائپ 28.33 سيڪڙو شامل آهن. SSF لاڳو هجي ته پينشن فنڊ، گريجوئيٽي ۽ طبي ذميواريون عام طور ان نظام ۾ گڏ ٿين ٿيون. قانوني حادثاتي انشورنس جو پريميئم ملازمت ڏيندڙ ڏئي؛ گهٽ ۾ گهٽ تحفظ NPR 700,000 آهي. غيررسمي يا خودروزگار SSF شرڪت پاڻمرادو رسمي ملازمت ڏيندڙ جون مڪمل ذميواريون نٿي بڻائي. ملازمت ڏيندڙ مذهب، ذات، جنس، قوميت، اصل، ٻولي يا نظريي جهڙن بنيادن تي امتياز روڪي. سالياني ڪارڪردگي جائزو تڏهن ٺيڪ آهي جڏهن معيار ۽ طريقو منصفاڻا هجن ۽ جائزي واري عرصي کان اڳ ٻڌايا وڃن. راءِ ڏيو، بهتري جو مناسب موقعو ڏيو؛ مزدور اختلاف درج ڪري سگهي ٿو. ڪم جي داخلي ضابطي يا قانوني قاعدي کي Labour Office ۾ رجسٽر ڪري مزدورن ۾ ورهايو. نظم جي بنياد تي برطرفي لاءِ منصفاڻي عمل عام طور ضروري آهي. گهٽ ۾ گهٽ ڏهه مزدورن واري اداري ۾ برطرفي کان اڳ مزدور کي جواب لاءِ ست ڏينهن ملن ٿا. ڪارڪردگيءَ جي بنياد تي برطرفي لاڳو ضابطن موجب ۽ ٽي لڳاتار غيرتسلي بخش جائزا کان پوءِ ٿي سگهي ٿي. ملازمت ڏيندڙ ڪم واري هنڌ جي حفاظت ۽ صحت پاليسي ٺاهي، لاڳو ۽ رجسٽر ڪري. پاليسي ۾ هنڌ جا خطرا، مشينري، حادثا ۽ حساس ڪيميائي شيون شامل هجن؛ ڪيميائي، جسماني ۽ حياتياتي خطرا قابو ڪريو. مناسب ٻوليءَ ۾ ڄاڻ ۽ تربيت، مفت ذاتي حفاظتي سامان، خبرداريءَ جا نشان ۽ محفوظ اچ وڃ ڏيو. احاطي ۾ غيرمزدورن جي حفاظت ۽ DOLOS-ILMIS وسيلي حادثن ۽ پيشه ورانه بيمارين جي رپورٽنگ به يقيني بڻايو. گهٽ ۾ گهٽ 20 مزدورن واري اداري ۾ فراهم ڪندڙ جا مزدور به ڳڻيا وڃن؛ مزدورن جي نمائندگي واري Safety and Health Committee سال ۾ گهٽ ۾ گهٽ چار ڀيرا ملي. DOLOS وٽ جاچ جا اختيار آهن؛ موجوده ضابطا خطري واري ڪم ۽ پيشه ورانه بيماريءَ جا نوٽيس به ڍڪين ٿا. مزدور يونين ٺاهي، شامل ٿي ۽ هلائي سگهن ٿا. اداري جي يونين درخواست لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ڏهه صحيحون ۽ عملي جو 25 سيڪڙو ميمبر هجڻ گهرجي. گهٽ ۾ گهٽ ڏهه مزدورن واري اداري ۾ پيداوار، ڪم جي نظام ۽ شڪايتن لاءِ Labour Relations Committee ۽ گڏوگڏ collective bargaining committee هجي. لکت واري سوديبازي نوٽيس کان ست ڏينهن اندر جواب ۽ ملاقات جو بندوبست ڪريو. اجتماعي معاهدو ڌرين تي لاڳو ٿئي ٿو. يونين سرگرمي ۾ مداخلت، ڌمڪي، ڪوڙو ثبوت، انتقام يا قانوني تنظيم ۾ رڪاوٽ نه وجهو. انتظامي درجي جا مزدور يونين جي اجتماعي مطالبن ۽ هڙتال جي ڪردار کان خارج آهن. انفرادي شڪايت عام طور ملازمت ڏيندڙ جي داخلي طريقي سان شروع ٿئي ٿي، پوءِ Labour Office يا DOLOS جي شڪايت/دعويٰ پورٽل تائين وڃي سگهي ٿي. اجتماعي مطالبو سوديبازي ۽ مصالحت مان گذري؛ حل نه ٿئي ته Labour Act هيٺ آفيس جو فيصلو، ثالثي يا فيصلو ٿي سگهي ٿو. Labour Court فيصلا ۽ اپيلون ٻڌي ٿي. DOLOS-ILMIS ليبر آڊٽ، شڪايتون، دعوائون، اجتماعي معاهدا، حادثا، بيماريون ۽ مزدور فراهم ڪندڙ جا عمل سنڀالي ٿو. فيصلن ۽ معاهدن تي عمل ڪرائي سگهجي ٿو؛ ڀڃڪڙي تي ڏنڊ، معاوضو، رهيل رقم، ٻيڻو نقصان يا ٻيون سزائون ٿي سگهن ٿيون. خاص حالتن ۾ ملازمت ڏيندڙ مزدورن کي عارضي بيهڪ تي رکي سگهي ٿو، جنهن کي مقامي طور जगेडा چيو وڃي ٿو. گهٽ ۾ گهٽ ڏهه مزدورن واري اداري ۾ صلاح مشوري کان سواءِ اها مدت وڌ ۾ وڌ 15 ڏينهن آهي؛ وڌيڪ مدت لاءِ سرڪاري يونين يا Labour Relations Committee سان صلاح ضروري آهي. مالي ڏکيائي، انضمام کان پوءِ فالتو عملي، يا جزوي/مڪمل بندش سبب عملي گهٽائڻ لاءِ عام طور Labour Office ۽ سرڪاري يونين، فعال يونين يا ڪميٽي کي گهٽ ۾ گهٽ 30 ڏينهن اڳ اطلاع ڏيو. متبادل، چونڊ معيار ۽ شرطون مشاورت ۾ رکو. عام چونڊ ترتيب ۾ پهرين پرڏيهي مزدورن جي ملازمت ختم ڪرڻ، پوءِ نسبتاً وڌيڪ نظم ڀڃڪڙي، ڪمزور ڪارڪردگي ۽ ساڳئي ڪم ۾ سڀ کان نئين ڀرتي کي ترجيح ڏني وڃي ٿي؛ سببن سان ٻي ترتيب ٿي سگهي ٿي. هڪ سال يا وڌيڪ خدمت واري مزدور کي هر مڪمل سال لاءِ هڪ مهيني جي بنيادي اجرت ڏيو. ٻن سالن اندر ادارو ٻيهر کلي يا عملي وڌائي ته نوٽيس کان پوءِ اڳوڻن گهٽايل مزدورن کي ترجيح ڏيو. بدانتظامي کان سواءِ نوٽيس جي مدت چار هفتن تائين ملازمت لاءِ هڪ ڏينهن، چار هفتن کان وڌيڪ ۽ هڪ سال تائين ست ڏينهن، ۽ هڪ سال کان وڌيڪ لاءِ 30 ڏينهن آهي. گهربل نوٽيس نه ڏيڻ تي ان جي بدران معاوضو ڏيو. صحت ۽ معذوريءَ جو تحفظ ٻيهر مقرر ڪرڻ جي ذميواري ۽ برطرفي جي فيصلي تي اثر وجهي سگهي ٿو. مزدور غيرقانوني برطرفي کي چئلينج ڪري بحالي يا معاوضو گهري سگهي ٿو. رجسٽريشن ۽ SSF شموليت SSF Employer portal، جڏهن ته ليبر آڊٽ ۽ لاڳاپيل تعميل DOLOS-ILMIS وسيلي ٿيندي آهي.