KG کان پوءِ بنيادي تعليم جا ٻارهن درجا آهن. بنيادي تعليم جو پرائمري اسڪول (BEPS) عام طور پرائمري درجا پڙهائي ٿو. بنيادي تعليم جو مڊل اسڪول مڊل درجا پڙهائي ٿو، جڏهن ته بنيادي تعليم جو هاءِ اسڪول (BEHS) مڊل ۽ هاءِ اسڪول گڏ ڪري سگهي ٿو يا رڳو مٿيان درجا ڏئي سگهي ٿو. ڪجهه اسڪول KG سان پرائمري تعليم، يا KG، پرائمري ۽ مڊل اسڪول گڏ ڪن ٿا. انهن مقامي مرحلن کي غير ملڪي اسڪولي درجن سان بنا سوچ ويچار برابر نه سمجهڻ گهرجي. بنيادي تعليم جو قانون سرڪاري، سرڪار جي مدد سان هلندڙ، مقامي تنظيم، خانگي، خانقاهي، خيراتي، خاص تعليم ۽ هلندڙ يا هنگامي اسڪولن سميت ٻين قسمن کي تسليم ڪري ٿو، جن کي تعليم واري وزارت مقرر ڪري. خانگي اسڪول قومي يا بين الاقوامي نصاب هلائي سگهن ٿا. خانگي اسڪولن جي نگراني وارو بورڊ ۽ علائقائي نگراني وارا بورڊ رجسٽريشن سنڀالين ٿا، جيڪا ٻن کان پنجن سالن تائين ٿي سگهي ٿي. ميانمار جي ٻولي، تاريخ ۽ جاگرافي خانگي بنيادي تعليم ۾ لازمي مضمون رهن ٿا. خانقاهي ۽ نسلي اسڪول مقامي طور اهم ٿي سگهن ٿا، پر سندن سڃاڻپ ۽ منتقليءَ جا بندوبست فراهم ڪندڙ ۽ علائقي موجب آهن. 2026–27 اسڪولي سال لاءِ سرڪاري داخلا 25–31 مئي تي ڄاڻائي وئي ۽ اسڪول جو سال 1 جون تي شروع ٿيو. يانگون ۾ جون دوران دير سان داخلا به ٻڌائي وئي. گريڊ 1–9 لاءِ داخلا جاچ انهن ٻارن لاءِ ٿي سگهي ٿي، جيڪي اسڪول ڇڏڻ کان پوءِ واپس اچن يا بين الاقوامي نصاب مان منتقل ٿين. يانگون جون رپورٽون پاس ٿيڻ واري امتحان کان پوءِ اسڪول چونڊڻ جو به ذڪر ڪن ٿيون، پر سڄي ملڪ لاءِ هڪ ئي مقرر اسڪول علائقي جو قاعدو ثابت ناهي. قانوني ڍانچو مفت ۽ لازمي تعليم ڏئي ٿو، جنهن کي پرائمري تعليم کان مرحليوار لاڳو ڪيو ويو؛ موجوده پاليسي KG کان گريڊ 9 تائين بيان ڪري ٿي. والدين تي عالمي داخلا پاليسين هيٺ ذميواريون آهن، پر هڪجهڙا ڏنڊ ۽ عملدرآمد ثابت ناهن. تڪرار، بي دخلي ۽ قدرتي آفتن سبب رسائي ٽڪرا ٽڪرا آهي. يونيسيف 2024ع ۾ ٻڌايو ته تڪرار ۽ عدم تحفظ سبب لڳ ڀڳ 4.5 ملين اسڪول جي عمر وارن ٻارن کي سکيا تائين رسائي نه هئي. 2026ع جي هڪ اندازي ۾ لڳ ڀڳ 3.5 ملين ٻار اسڪول يا سکيا کان ٻاهر هئا، جن مان لڳ ڀڳ 60 سيڪڙو 15–17 سالن جا هئا، ۽ معذور ٻارن مان لڳ ڀڳ ٻه ٽهائي اسڪول کان ٻاهر هئا. اهي انگ مختلف تاريخن ۽ طريقن تي ٻڌل آهن؛ انهن کي مستحڪم قومي داخلا شرح نه سمجهڻ گهرجي. 2025ع جي زلزلي ۾ 2,500 کان وڌيڪ سکيا جون سهولتون نقصان ۾ آيون. قومي بنيادي تعليم جي نصاب ۾ ٻوليون، رياضي، سائنس، سماجي سائنس، معلومات ۽ رابطي جي ٽيڪنالاجي، ماحول بابت سکيا ۽ مقامي ثقافت شامل آهن. ميانمار جي ٻولي تعليم جي مکيه ٻولي آهي، پرائمري تعليم کان انگريزي شروع ٿئي ٿي، ۽ بنيادي تعليم دوران ميانمار جي ٻوليءَ سان گڏ نسلي ٻولي به پڙهائي سگهجي ٿي. تعليم واري وزارت گريڊ 10 لاءِ نئين نصاب ۽ گريڊ 11 لاءِ پراڻي نصاب جو مواد شايع ڪري ٿي. نظام ۾ ڪلاس اندر جائزو، سطح ۽ منتقليءَ جا امتحان، مرحلو مڪمل ڪرڻ جو جائزو، ۽ اندروني ۽ ٻاهرين معيار جي جاچ شامل آهن. ميانمار جي امتحاني کاتي جو گريڊ 12 جو ميٽرڪيوليشن امتحان هلائي ٿو. بنيادي تعليم مڪمل ڪرڻ جو سرٽيفڪيٽ قابليت جي جائزي واري پاليسيءَ موجب ملي ٿو. گريڊ 12 ۽ ميٽرڪيوليشن امتحان پاس ڪرڻ سان اعليٰ تعليم ڏانهن وڃڻ ممڪن ٿي سگهي ٿو، جيڪا اسڪول کان پوءِ جي فوري تبديلي آهي ۽ پاڻ اسڪولي نظام جو حصو ناهي. ٽيڪنيڪي ۽ پيشوراڻي تعليم پرائمري، مڊل يا هاءِ اسڪول کان پوءِ متبادل ٿي سگهي ٿي، پر اها پاڻ بنيادي تعليم جو اسڪولي مرحلو ناهي. سرڪاري اسڪول درسي ڪتاب، مشق جا ڪتاب ۽ اسٽيشنري ڏين ٿا. 2026ع ۾ ڄاڻايل پيڪيج ۾ KG ۽ پرائمري لاءِ يونيفارم، هڪ درسي ڪتابن جو سيٽ، ٻارهن ڪاپيون، چار پينسلون ۽ پرائمري 1 لاءِ هڪ يونيفارم، ۽ مڊل ۽ هاءِ اسڪول لاءِ هڪ درسي ڪتابن جو سيٽ، ٻارهن مشق جا ڪتاب، ٻه پينسلون ۽ ٻه پين شامل هئا. خانگي اسڪولن جون فيسون رياست ادا نٿي ڪري. اسڪول بس جا رستا، لائبريريون، جسماني تعليم ۽ والدين-استاد يا اسڪول ڀلائي ٽيمون مقامي طور هلن ٿيون، ۽ موجود ثبوتن موجب ملڪ گير اسڪولي کاڌي جو پروگرام ناهي. قانوني ڍانچو امتيازي سلوڪ تي پابندي ڏئي ٿو ۽ معذوري، نسلي ٻولين ۽ ثقافت، ۽ خاص تعليم جي شموليت کي شامل ڪري ٿو. يونيسيف جي مدد وارا پروگرام باقاعده ۽ غير رسمي رسائي، محفوظ جايون، سکيا جو مواد، استادن جي تربيت، معذوريءَ جي مدد ۽ نفسياتي-سماجي مدد ڏين ٿا. غير رسمي پرائمري تعليم (NFPE)، ۽ ڪجهه علائقن ۾ غير رسمي مڊل اسڪول تعليم، وقفي واري اسڪولنگ، تڪرار، بي دخلي، ڏورانهن هنڌن يا معذوريءَ کان متاثر ٻارن لاءِ لچڪدار يا تيز رفتار واپسيءَ جا رستا ڏين ٿيون. غير رسمي رستو ٻار کي باقاعده اسڪول ڏانهن واپس آڻي سگهي ٿو، پر ان جي حيثيت کي عام اسڪول جي درجي يا شروعاتي پيشوراڻي تعليم جي برابر نه سمجهڻ گهرجي. قومي ذميواريون يونين جي تعليم واري وزارت، بنيادي تعليم کاتي، بنيادي تعليم ڪائونسل، نصاب ۽ درسي ڪتابن جي ڪميٽين، ۽ قومي تعليم معيار ۽ معيار جي خاطريءَ واري جائزي ڪميٽيءَ تي آهن. رياست ۽ علائقا، ني پيي تاو ڪائونسل، ضلعي ۽ ٽائونشپ تعليم جا دفتر، خانگي اسڪولن جي نگراني وارا ادارا ۽ لاڳاپيل خانقاهي يا خانگي اختيار پڻ ڪردار رکن ٿا. قومي ڍانچو قائم آهي، پر عملي فراهمي علائقن ۽ ادارن ۾ تمام اڻبرابر آهي.
ميانمار ۾ اسڪول
بنيادي تعليم ميانمار جو ضابطي هيٺ اسڪولي نظام آهي، جيڪو ڪنڊرگارٽن (KG) کان ٻارهين درجي تائين پکڙيل آهي. درجا 1–5 پرائمري تعليم، 6–9 مڊل اسڪول ۽ 10–12 هاءِ اسڪول آهن؛ هڪ اداري ۾ ڪيترائي مرحلا گڏ ٿي سگهن ٿا. سرڪاري اسڪول اسڪول، داخلا يا ٻي ڪا فيس نٿا وٺن، پر رسائي ۽ حاضري تڪرار، بي دخلي، آفتن، هنڌ ۽ اسڪول جي قسم موجب گهڻي مختلف آهن.
Tip
اسڪول جو رستو پهرين حقيقي مقامي رسائي موجب چونڊيو، پوءِ سڃاڻپ، نصاب، ٻولي، تسلسل ۽ ڪل خرچ ڀيٽيو. جتي جاءِ ملي، سرڪاري اسڪول گهٽ خرچ وارو سادو رستو آهي؛ خانگي، خانقاهي ۽ نسلي اسڪولن لاءِ رجسٽريشن ۽ منتقليءَ جي سڃاڻپ الڳ پڪ ڪريو. باقاعده حاضري ۾ رنڊڪ هجي ته غير رسمي رستو صرف تڏهن اختيار ڪريو جڏهن پوءِ باقاعده اسڪول ۾ جاءِ ملڻ جو منصوبو واضح هجي.