મ્યાનમારમાં પ્રેમસંબંધ

મ્યાનમારમાં રાજ્ય દ્વારા ડેટિંગ અથવા સાથીની નોંધણી થતી નથી. પ્રણય, ડેટિંગ, સગાઈ અને સાથે રહેવું મુખ્યત્વે ખાનગી અને અનૌપચારિક છે, જોકે લગ્ન પહેલાંના જાતીય સંબંધો અને સાથે રહેવાની સામાજિક સ્વીકૃતિ શહેરી તથા ગ્રામ્ય વિસ્તારો, ધાર્મિક સમુદાયો અને વંશીય જૂથો પ્રમાણે બદલાય છે. લિંગ આધારિત બેવડો ધોરણ નોંધાયો છે: સ્ત્રીઓની સરખામણીએ પુરુષોના લગ્નપૂર્વ જાતીય સંબંધો વધુ સહેલાઈથી સ્વીકારાય છે. માત્ર ડેટિંગથી સામાન્ય રીતે લગ્ન સાથે જોડાયેલા સંપત્તિ, વારસો, ભરણપોષણ અથવા બાળકની કસ્ટડીના હકો મળતા નથી. બૌદ્ધ યુગલો માટે, લગ્નવિધિ અથવા નોંધણી ન હોવા છતાં, સાથે રહેવું અને બંનેને પતિ-પત્ની તરીકે ઓળખતી સામાન્ય પ્રતિષ્ઠા ક્યારેક રૂઢિગત પ્રથા હેઠળ લગ્ન સ્થાપિત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. અન્ય લગ્નો ખ્રિસ્તી લગ્ન કાયદો, મુસ્લિમ વ્યક્તિગત કાયદો, હિંદુ કાયદો અથવા અન્ય રૂઢિગત નિયમો હેઠળ અલગ રીતે ચાલે છે. ખ્રિસ્તી લગ્નમાં સામાન્ય રીતે અધિકૃત પાદરી અથવા રજિસ્ટ્રાર તથા લગ્ન પ્રમાણપત્ર હોય છે; ઇસ્લામી લગ્નનો ધાર્મિક લગ્નનામો દસ્તાવેજરૂપે ઉપયોગી થઈ શકે છે, જ્યારે નોટરી કરાવેલું સોગંદનામું સામાન્ય રીતે લગ્નના સત્તાવાર પુરાવા સમકક્ષ નથી. 2019ના બાળ અધિકાર કાયદા હેઠળ બંને લિંગ માટે લગ્નની લઘુત્તમ ઉંમર 18 વર્ષ છે. બળજબરીનાં લગ્ન અને બાળકોનું જાતીય શોષણ પ્રતિબંધિત છે. 2015નો મ્યાનમાર બૌદ્ધ મહિલા વિશેષ લગ્ન કાયદો મ્યાનમારની બૌદ્ધ મહિલા બિન-બૌદ્ધ પુરુષ સાથે લગ્ન કરે ત્યારે 14 દિવસની જાહેર નોટિસ સહિતની ચોક્કસ પ્રક્રિયા નક્કી કરે છે. સ્ત્રીની ઉંમર 20થી ઓછી હોય ત્યારે માતાપિતાની સંમતિનો પણ સ્રોતોમાં ઉલ્લેખ છે; આ બાબત પછીના 18 વર્ષની લગ્ન લઘુત્તમ વય સાથે કેવી રીતે લાગુ પડે છે તે માટે ચોક્કસ કેસમાં લાયક સ્થાનિક કાનૂની સલાહકાર અથવા જવાબદાર સત્તાધિકારીની સલાહ લેવી. સંબંધ દરમિયાન સંમતિ, ગોપનીયતા અને જાતીય આરોગ્યની માહિતી મહત્ત્વની છે. મ્યાનમારની કુટુંબ નિયોજન માર્ગદર્શિકા 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના લોકો માટે ગોપનીયતા આપે છે અને જીવનસાથી અથવા પરિવારના દબાણ વિના નિર્ણયને ટેકો આપે છે. જાતીય સંમતિ અંગેનો કાયદો સંપૂર્ણપણે સુસંગત નથી: જૂના કાનૂની વિશ્લેષણમાં 14 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છોકરીઓ માટે લિંગ-વિશિષ્ટ વૈધાનિક બળાત્કાર નિયમો નોંધાયા છે, પરંતુ છોકરાઓ માટે એટલો જ સ્પષ્ટ સમાન વય નિયમ નથી. તેથી ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં હાલની કાનૂની સલાહ જરૂરી છે. લગ્નમાં, 2019માં સુધારેલા દંડ સંહિતાના કલમ 376 હેઠળ 12 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની પત્ની સાથે બળાત્કાર સામે મર્યાદિત રક્ષણ છે; મહત્તમ સજા બે વર્ષની છે. લગ્નનો અર્થ અમર્યાદિત સંમતિ થાય છે એવું માનવું નહીં. દંડ સંહિતાની કલમ 377 હેઠળ સંમતિથી થતા સમલિંગી જાતીય સંબંધને ગુનો ગણવામાં આવે છે; 10 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ થઈ શકે છે. સમલિંગી લગ્ન અથવા ભાગીદારીની કાનૂની માન્યતા પુષ્ટિ થયેલી નથી; જાતીય અભિગમ અને લિંગ ઓળખના સ્પષ્ટ રક્ષણનો અભાવ કલંક, મનસ્વી પોલીસ કાર્યવાહી અને મદદ સુધી અસમાન પહોંચનું જોખમ ઊભું કરે છે. સાથી દ્વારા હિંસા સલામતીનો સીધો પ્રશ્ન છે. 2015–16ના મ્યાનમાર વસ્તી અને આરોગ્ય સર્વેક્ષણમાં 15–49 વર્ષની ક્યારેય લગ્ન કરેલી સ્ત્રીઓમાંથી 21%એ શારીરિક, જાતીય અથવા ભાવનાત્મક દાંપત્ય હિંસા જણાવી હતી; છૂટાછેડા લીધેલ, અલગ થયેલ અથવા વિધવા સ્ત્રીઓમાં આ આંકડો 42% અને હાલમાં પરણેલી સ્ત્રીઓમાં 19% હતો. આ જૂનો આધારઆંક છે, હાલના રાષ્ટ્રીય પ્રમાણનો અંદાજ નહીં. રક્ષણ અને મોકલણી વ્યવસ્થા ફોજદારી કાયદા, અદાલતો, આરોગ્ય તથા સામાજિક સેવાઓ અને માનવતાવાદી લિંગ આધારિત હિંસા માર્ગોમાં વિખરાયેલી છે. પહોંચ મોટેભાગે સ્થળ અને સુરક્ષા પર આધારિત છે; બચી ગયેલી વ્યક્તિને કેન્દ્રમાં રાખતી સેવાઓએ સંમતિ અને ગોપનીયતાનો આદર કરવો જોઈએ. સંબંધનો અનૌપચારિક અંત લાવવા રાજ્યની ડેટિંગ પ્રક્રિયા જરૂરી નથી. જો લાગુ ધાર્મિક, રૂઢિગત અથવા વૈધાનિક નિયમો હેઠળ સંબંધ લગ્ન ગણાય તો અલગ થવામાં છૂટાછેડા, સંપત્તિ વહેંચણી, બાળકની સંભાળ, ભરણપોષણ અને દસ્તાવેજી પગલાં સામેલ થઈ શકે છે. સંબંધિત મંચોમાં સ્થાનિક અદાલતો, ધાર્મિક સત્તાધિકારીઓ, રજિસ્ટ્રાર અને અધિકૃત લગ્ન અધિકારીઓ સામેલ હોઈ શકે છે; અદાલત, રજિસ્ટ્રાર, દસ્તાવેજ, અનુવાદ, નોટરી, કાનૂની પ્રતિનિધિત્વ અને મુસાફરી ખર્ચ તથા સમય કેસ પ્રમાણે બદલાય છે. ખ્રિસ્તી લગ્ન કાયદો, મ્યાનમાર છૂટાછેડા કાયદો, રૂઢિગત કાયદો અને ધાર્મિક વ્યક્તિગત કાયદા અલગ પરિણામ આપી શકે છે.