กฎหมายแรงงานในเมียนมา

เมียนมาไม่มีประมวลกฎหมายแรงงานฉบับเดียว กระทรวงแรงงาน กรมแรงงาน กรมตรวจสอบโรงงานและกฎหมายแรงงานทั่วไป คณะกรรมการประกันสังคม สำนักงานระดับเขตการปกครอง หน่วยไกล่เกลี่ย หน่วยอนุญาโตตุลาการ และศาลต่างมีหน้าที่คนละด้าน กรอบนี้ครอบคลุมลูกจ้างและการทำงานภายใต้ความสัมพันธ์พึ่งพิงรูปแบบอื่น รวมถึงงานรายวัน ชั่วคราว เกษตร ในบ้าน งานราชการ และผู้ฝึกงาน แม้การเข้าถึงจริงและความคุ้มครองอย่างเป็นทางการไม่เท่ากัน กองทัพ หน่วยตำรวจเมียนมา และองค์กรติดอาวุธอื่นได้รับการยกเว้นจากบางส่วนของกรอบกฎหมายองค์กรแรงงานและข้อพิพาทแรงงาน นายจ้างควรจัดทำสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 30 วันหลังเริ่มงาน และยื่นต่อสำนักงานแรงงานระดับเขตการปกครองหรืออำเภอที่เกี่ยวข้องภายใน 30 วันหลังทำสัญญาเสร็จ โดยปกติสัญญาระบุตำแหน่ง สถานที่ทำงาน ค่าจ้าง ชั่วโมงทำงาน เวลาพัก วันลา ประกันสังคม การเลิกจ้าง วินัย และขั้นตอนระงับข้อพิพาท ข้อสัญญาที่ต่ำกว่าขั้นต่ำตามกฎหมายไม่มีผลใช้บังคับ ควรตรวจหลักเกณฑ์สัญญาและสถานะจริงของแบบมาตรฐานตามข้อ 14 กับประกาศปัจจุบัน ข้อจำกัดเวลาทำงานขึ้นอยู่กับสถานที่ทำงาน ในโรงงาน ผู้ใหญ่โดยปกติทำงานไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวันและ 44 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ งานต่อเนื่องในโรงงานอาจถึง 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ร้านค้าและสถานประกอบการโดยทั่วไปจำกัดไว้ที่ 8 ชั่วโมงต่อวันและ 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ งานโรงงานต้องพักอย่างน้อย 30 นาทีหลังทำงานไม่เกิน 5 ชั่วโมง โดยปกติเวลาทั้งวันรวมเวลาพักไม่เกิน 10 ชั่วโมง ร้านค้าต้องพักอย่างน้อย 30 นาทีหลังทำงานไม่เกิน 4 ชั่วโมง โดยปกติวันทำงานรวมเวลาพักไม่เกิน 11 ชั่วโมง คนงานได้รับวันพักประจำสัปดาห์แบบได้รับค่าจ้างหนึ่งวัน โดยทั่วไปโรงงานใช้วันอาทิตย์ ส่วนร้านค้าอาจเลือกวันอื่น ต้องประกาศตารางกะล่วงหน้าและแจ้งผู้ตรวจเมื่อกำหนด และไม่ควรจัดตารางให้ทำงานเกิน 10 วันติดต่อกัน ข้อจำกัดการทำงานล่วงเวลาก็ต่างกัน งานโรงงานที่ไม่ใช่กระบวนการต่อเนื่องโดยทั่วไปจำกัดล่วงเวลา 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ประกอบด้วยไม่เกิน 15 ชั่วโมงตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ และ 5 ชั่วโมงในวันเสาร์ ร้านค้าโดยทั่วไปจำกัดล่วงเวลา 12 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ และอาจถึง 16 ชั่วโมงเฉพาะกรณีพิเศษ การล่วงเวลาของร้านค้าไม่ควรทำต่อหลังเที่ยงคืน โดยทั่วไปงานล่วงเวลาในโรงงานจ่ายสองเท่าของค่าจ้างปกติ ไม่รวมเงินช่วยเหลือ และโดยทั่วไปคำนวณงานล่วงเวลารายชิ้นที่สองเท่าของอัตราเฉลี่ย ควรตรวจความแตกต่างระหว่างค่าจ้างปกติ เงินช่วยเหลือ และฐานคำนวณล่วงเวลากับประกาศ 1/2025 ค่าแรงขั้นต่ำระดับชาติที่บันทึกไว้คือ MMK 7,800 สำหรับวันทำงาน 8 ชั่วโมง หรือ MMK 975 ต่อชั่วโมง หลังปรับขึ้นที่มีผลวันที่ 1 ตุลาคม 2023, 1 สิงหาคม 2024 และ 1 ตุลาคม 2025 กรอบค่าแรงขั้นต่ำโดยทั่วไปใช้กับสถานที่ทำงานที่มีคนงานอย่างน้อย 10 คน และยกเว้นธุรกิจขนาดเล็กหรือธุรกิจครอบครัวที่มีคนงานน้อยกว่า 10 คน โดยทั่วไปจ่ายค่าจ้างเป็นเงินสด และสวัสดิการที่ไม่ใช่เงินสดเพียงอย่างเดียวไม่เป็นไปตามข้อกำหนดค่าแรงขั้นต่ำ โดยปกติจ่ายค่าจ้างรายเดือนก่อนวันที่เจ็ดของเดือนถัดไป สถานประกอบการที่มีคนงานอย่างน้อย 1,000 คนมีกำหนดช้ากว่าคือวันที่สิบ การหักเงินที่ชอบด้วยกฎหมายมีจำกัด และโดยปกติต้องจ่ายค่าจ้างงวดสุดท้ายภายในสองวันทำการหลังนายจ้างเป็นผู้เลิกจ้าง วันลารวมถึงวันหยุดนักขัตฤกษ์ประมาณ 15 วันต่อปีตามประกาศที่ใช้ วันลาพักผ่อนประจำปี 10 วันหลังทำงานต่อเนื่อง 12 เดือน และลากิจ 6 วันต่อปี ลาป่วยแบบได้รับค่าจ้างได้สูงสุด 30 วันต่อปีหลังทำงานอย่างน้อย 6 เดือน และโดยปกติต้องมีใบรับรองแพทย์ การลาป่วยก่อนหน้านั้นโดยทั่วไปไม่ได้รับค่าจ้าง การลาคลอดรวม 6 สัปดาห์ก่อนคลอดและอย่างน้อย 8 สัปดาห์หลังคลอด โดยเพิ่มอีก 4 สัปดาห์กรณีลูกแฝด ลาเพื่อดูแลบุตร 15 วัน วันลาที่เหลือเมื่อสิ้นสุดการจ้างงานต้องจ่ายภายในสองวัน โดยทั่วไปการทำงานในวันหยุดราชการได้ค่าจ้างปกติสองเท่า บวกเงินช่วยเหลือค่าครองชีพเมื่อใช้บังคับ ห้ามจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี เด็กอายุ 14 หรือ 15 ปีทำงานได้ไม่เกิน 4 ชั่วโมงต่อวัน ห้ามทำงานระหว่าง 18:00 ถึง 06:00 และต้องมีใบรับรองความเหมาะสมทางการแพทย์ ความปลอดภัยและสุขภาพในสถานที่ทำงานอยู่ภายใต้การกำกับตามพระราชบัญญัติโรงงานและอำนาจตรวจสอบที่เกี่ยวข้อง การบาดเจ็บจากการทำงานอาจอยู่ภายใต้กฎหมายประกันสังคมหากคนงานอยู่ในขอบเขต หรือพระราชบัญญัติเงินทดแทนคนงานหากไม่อยู่ในความคุ้มครองดังกล่าว สถานประกอบการที่มีคนงานอย่างน้อย 5 คนโดยทั่วไปต้องขึ้นทะเบียนกับคณะกรรมการประกันสังคมภายใน 30 วันหลังเริ่มธุรกิจ ลูกจ้างประจำและชั่วคราว รวมถึงผู้ฝึกงาน โดยปกติอยู่ในขอบเขต บางภาคส่วนอาจเข้าร่วมโดยสมัครใจ เช่น กิจกรรมรัฐที่ไม่ใช่ธุรกิจ องค์กรระหว่างประเทศ สถานทูต เกษตรและประมงตามฤดูกาล ธุรกิจที่ดำเนินงานน้อยกว่าสามเดือน องค์กรไม่แสวงหากำไร ธุรกิจครอบครัว และงานบริการในบ้านที่ไม่ใช่ธุรกิจ เครื่องคำนวณเงินสมทบพื้นฐานปัจจุบันระบุ 2% จากนายจ้างและ 2% จากคนงานสำหรับสุขภาพและการดูแลทางสังคม ส่วนกองทุนอื่นและอัตราตามอายุควรตรวจสอบกฎและประกาศปัจจุบัน สิทธิประโยชน์อาจรวมการรักษาพยาบาล เงินทดแทนกรณีเจ็บป่วย 60% ของค่าจ้างเฉลี่ยสูงสุด 26 สัปดาห์ เงินทดแทนการคลอดและดูแลบุตร เงินช่วยเหลืองานศพ และอุบัติเหตุจากการทำงาน โดยทั่วไปสิทธิเงินสดกรณีคลอดบุตรต้องทำงานอย่างน้อยหนึ่งปีและส่งเงินสมทบหกเดือน การอุทธรณ์ประกันสังคมอาจเริ่มจากสำนักงานท้องถิ่น ต่อด้วยระดับภูมิภาคหรือรัฐ และคณะอนุญาโตตุลาการอุทธรณ์ของคณะกรรมการประกันสังคม คนงานจัดตั้งองค์กรได้ภายใต้กฎหมายองค์กรแรงงาน องค์กรแรงงานพื้นฐานโดยปกติต้องมีคนงานอย่างน้อย 30 คน ส่วนข้อตกลงทางเลือกในสถานที่ทำงานภาคส่วนและภูมิภาคเดียวกันอาจใช้เกณฑ์ผู้ลงคะแนน 10% ระดับเขตการปกครอง ภูมิภาคหรือรัฐ สหพันธ์ และสมาพันธ์มีเกณฑ์แยกกัน องค์กรที่จดทะเบียนอาจจัดตั้ง เลือกผู้แทน เจรจาร่วม ร่วมในข้อพิพาท และนัดหยุดงานโดยชอบด้วยกฎหมาย นายจ้างห้ามควบคุมองค์กรหรือตอบโต้สมาชิกหรือกิจกรรมสหภาพที่ชอบด้วยกฎหมาย โดยตั้งเป้าจดทะเบียนภายใน 60 วัน คณะกรรมการประสานงานในที่ทำงานโดยทั่วไปมีผู้แทนนายจ้างและคนงานเท่ากัน สมาชิกดำรงตำแหน่งหนึ่งปี และอาจดูแลการเจรจาร่วม ความปลอดภัยในที่ทำงาน สวัสดิการ และผลิตภาพ ข้อพิพาทแรงงานอาจเป็นรายบุคคลหรือร่วมกัน และเกี่ยวกับการจ้าง ชั่วโมง ค่าจ้าง สวัสดิประโยชน์ วันลา ความปลอดภัย การบาดเจ็บ หรือการเลิกจ้าง เมื่อมีคนงานเกี่ยวข้องอย่างน้อย 30 คน คณะกรรมการประสานงานในที่ทำงานควรพยายามระงับภายใน 5 วัน หากมีคนงานน้อยกว่า 30 คน โดยปกติคนงานติดต่อให้นายจ้างระงับโดยตรงภายใน 5 วัน เรื่องที่ยังตกลงกันไม่ได้ส่งต่อหน่วยไกล่เกลี่ยระดับเขตการปกครองได้ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทร่วมโดยทั่วไปใช้เวลา 3 วัน จากนั้นส่งแฟ้มภายใน 2 วัน หน่วยอนุญาโตตุลาการระดับภูมิภาคหรือรัฐโดยทั่วไปวินิจฉัยภายใน 7 วันและส่งคำตัดสินภายใน 2 วัน การอุทธรณ์ต่อสภาอนุญาโตตุลาการโดยทั่วไปมีกรอบ 7 วัน คณะอนุญาโตตุลาการระดับชาติสามคนโดยทั่วไปตัดสินภายใน 14 วัน หรือภายใน 7 วันสำหรับบริการจำเป็น และส่งคำตัดสินภายใน 2 วัน ข้อพิพาทรายบุคคลที่ยังไม่คลี่คลายอาจนำขึ้นศาล โดยทั่วไปการไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการข้อพิพาทแรงงานตามกฎหมายไม่มีค่าธรรมเนียมสำหรับคู่กรณี แต่กฎนี้ไม่ได้ระบุค่าใช้จ่ายคำปรึกษากฎหมายส่วนตัว การแปล และการเดินทาง บริการจำเป็นอาจอยู่ภายใต้การอนุญาโตตุลาการที่ผูกพัน การนัดหยุดงานหรือปิดงานต้องทำตามกระบวนการตามกฎหมายและโดยปกติต้องแจ้งล่วงหน้า 3 วัน นายจ้างห้ามเปลี่ยนเงื่อนไขข้อพิพาทฝ่ายเดียว กฎการเลิกจ้างควรระบุในสัญญาจ้าง หลักเกณฑ์พื้นฐานที่บันทึกในคู่มือองค์การแรงงานระหว่างประเทศกำหนดการแจ้งล่วงหน้า 30 วันโดยนายจ้างหรือคนงานและต้องมีเหตุผลที่สมเหตุสมผล แต่ควรตรวจสถานะและการบังคับใช้ข้อ 14 กับข้อมูลทางการปัจจุบัน ค่าชดเชยคำนวณจากเงินเดือนล่าสุดโดยไม่รวมล่วงเวลา: ไม่มีค่าชดเชยเมื่อทำงานต่ำกว่า 6 เดือน; เงินเดือนครึ่งเดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 6 เดือนแต่น้อยกว่า 1 ปี; 1 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 1 ปีแต่น้อยกว่า 2 ปี; 1.5 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 2 ปีแต่น้อยกว่า 3 ปี; 3 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 3 ปีแต่น้อยกว่า 4 ปี; 4 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 4 ปีแต่น้อยกว่า 6 ปี; 5 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 6 ปีแต่น้อยกว่า 8 ปี; 6 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 8 ปีแต่น้อยกว่า 10 ปี; 8 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 10 ปีแต่น้อยกว่า 20 ปี; 10 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 20 ปีแต่น้อยกว่า 25 ปี; และ 13 เดือนเมื่อทำงานตั้งแต่ 25 ปีขึ้นไป การประพฤติมิชอบร้ายแรง เช่น ลักทรัพย์ ทำลายทรัพย์สินโดยเจตนา อาวุธหรือวัตถุระเบิด ความรุนแรงร้ายแรง ติดสินบน เล่นการพนัน หรือขาดงานสามวันติดต่อกัน อาจทำให้เสียสิทธิค่าชดเชยตามกฎที่เกี่ยวข้อง กรมแรงงานและสำนักงานจัดหางานดูแลงานยื่นสัญญาจ้างในทางปฏิบัติ กรมตรวจสอบมีอำนาจตรวจสถานที่ทำงาน ค่าจ้าง และบันทึกความปลอดภัย และอาจดำเนินคดีหรือส่งต่อเรื่อง การเข้าถึง ระยะเวลา และการบังคับใช้แตกต่างตามพื้นที่และขีดความสามารถ งานนอกระบบ งานในบ้าน และงานเกษตรมีความเสี่ยงด้านการเข้าถึงสูง แม้กฎหมายจะระบุประเภทงานเหล่านี้ กรอบกฎหมายจึงควรตรวจสอบกับกฎหมาย ประกาศ ประเภทสถานที่ทำงาน และสำนักงานท้องถิ่นที่รับผิดชอบในปัจจุบัน แทนที่จะถือเป็นขั้นตอนเดียวกันทั้งหมด