म्यानमारमा बीमा

म्यानमारको बीमा प्रणाली बीमा व्यवसाय कानून 1996, बीमा व्यवसाय नियम 1997, म्यान्मा बीमा कानून, सामाजिक सुरक्षा कानून 2012 र सामाजिक सुरक्षा नियम 2014 मा आधारित छ। बीमा व्यवसाय नियामक बोर्ड (Insurance Business Regulatory Board, IBRB) ले बीमाकर्ता, अन्डरराइटिङ एजेन्ट र बीमा दलाललाई इजाजतपत्र दिन्छ र नियमन गर्छ। Санхүүгийн зохицуулалтын газар (Financial Regulatory Department, FRD), үүнд даатгалын бизнесийг зохицуулах, хянах хэлтэс багтдаг бөгөөд Сангийн яамны хүрээнд үйл ажиллагааны хяналт явуулдаг. Бүртгэл шаардагдах лицензгүйгээр даатгагч, төлөөлөгч эсвэл брокер үйл ажиллагаа явуулах эрхгүй бөгөөд лицензгүй үйл ажиллагаа нь таван жил хүртэл хорих, MMK 500,000 хүртэл торгох эсвэл хоёуланг нь ногдуулж болно. Лицензийг өөр оператор руу зүгээр шилжүүлэх боломжгүй. М्यान्मा इन्स्योरेन्स राज्य बीमाकर्ता हो र जीवन तथा निर्जीवन दुवै बीमा दिन्छ। इजाजतप्राप्त निजी प्रदायकले प्रायः एजेन्ट वा दलालमार्फत जीवन र सामान्य बीमा दिन्छन्। वित्तीय नियामक विभागले मार्च 2023 मा 27 बीमाकर्ता, 40 स्वीकृत उत्पादन, 33 प्रतिनिधि कार्यालय, 4 समायोजक तथा सर्वेक्षक कम्पनी, 8,834 इजाजतप्राप्त एजेन्ट र 32 संस्थागत एजेन्ट अभिलेख गरेको थियो; यी ऐतिहासिक आँकडा हुन् र हालको बजार प्रमाणित गर्दैनन्। विभागको जुन 2023 कम्पनी सूचीमा म्यान्मा इन्स्योरेन्स, KBZ Life, AYA Myanmar Life Assurance, First National Insurance, Global Life, AIA Myanmar Life, CHUBB Life, Dai-ichi Life, Manulife, Prudential, AYA Sompo, KBZMS General र Grand Guardian Tokio Marine थिए। प्रिमियम तिर्नुअघि FRD वा IBRB सँग हालको इजाजतपत्र र उत्पादनको स्थिति जाँच्नुहोस्। IBRB को Solvency Directive 2/2024 ले बीमाकर्ताको दाबी तथा लाभ भुक्तानी क्षमताको मूल्याङ्कन गर्न पुँजी र जोखिम-मार्जिन सर्त प्रयोग गर्छ; Directive 3/2024 ले सम्पत्ति लगानी नियमन गर्छ। उपलब्ध उत्पादनमा जीवन बीमा, व्यक्तिगत दुर्घटना र रोग बीमा, स्वास्थ्यसम्बन्धी संरक्षण, आगलागी, चोरी, इमानदारी, ढुवानीमा नगद, सुरक्षित ठाउँमा नगद, समुद्री मालसामान र जहाजको ढाँचा, उड्डयन, इन्जिनियरिङ, यात्रा, तेल तथा ग्यास, कर्जा प्रत्याभूति, व्यापक मोटर र दायित्व बीमा पर्छन्। प्रिमियम उत्पादन, बीमाङ्कित रकम, जोखिम, सवारी, संरक्षण अवधि र जोखिम मूल्याङ्कन निर्णयमा निर्भर हुन्छ। इजाजतप्राप्त प्रदायकले लागू बीमालेखका सर्त दिनुपर्छ; सबै बीमालेखमा एउटै प्रिमियम वा लाभस्तर लागू हुँदैन। सवारीधनीले म्यान्मा इन्स्योरेन्सबाट अनिवार्य तेस्रो पक्ष दायित्व बीमा लिनुपर्छ र दर्ता वा नवीकरण गर्दा प्रिमियम तिर्नुपर्छ। दुर्घटना भए जिम्मेवार निकाय, प्रहरी र म्यान्मा इन्स्योरेन्सलाई ढिलाइ नगरी खबर गर्नुपर्छ। प्रकाशित मोटर दाबी प्रक्रियाअनुसार लिखित वा टेलिफोन सूचना सकेसम्म चाँडो र घटनापछि सात दिनभित्र दिनुपर्छ। म्यान्मा इन्स्योरेन्सले स्वीकृति नदिएसम्म सवारीको क्षति मर्मत नगर्नुहोस्। दाबीमा सामान्यतः दाबी फाराम, सवारी र दुर्घटनाको विवरण तथा आवश्यकताअनुसार चिकित्सा वा आधिकारिक प्रतिवेदन चाहिन्छ। म्यान्मा इन्स्योरेन्सले तेस्रो पक्षको मृत्युका लागि MMK 3,000,000 सीमा र व्यापक मोटर उत्पादनका लागि प्रति घटनामा अधिकतम MMK 50,000,000 प्रकाशित गरेको छ। सूचीबद्ध व्यापक मोटर बीमाको न्यूनतम प्रिमियम निजी सवारीका लागि बीमाङ्कित रकमको 1.072% र व्यावसायिक सवारीका लागि 1.734% हो; अवधि 3, 6, 9 वा 12 महिना हुन्छ। हालको उद्धरण र सर्त बीमाकर्तासँग पुष्टि गर्नुहोस्। तामु, म्यावाडी, टाचिलेक र म्युसेमा सीमा पार तेस्रो पक्ष बीमा म्यान्मा इन्स्योरेन्सबाट प्रवेशदेखि प्रस्थानसम्म एक महिनाका लागि लिन सकिन्छ; मालिक पुस्तिका, सडक कर कागजात र वैध चालक अनुमतिपत्रजस्ता कागजात लागू हुन्छन्। राज्यको सम्पत्ति, सार्वजनिक जीवन वा सम्पत्ति, वा वातावरणमा क्षति पुर्‍याउन सक्ने केही व्यवसाय र संस्थाले म्यान्मा इन्स्योरेन्सबाट अनिवार्य सामान्य दायित्व बीमा लिनुपर्छ। कुन क्षेत्र र दायरा समेटिन्छ भन्ने मन्त्रालयले निर्धारण गर्छ। अन्य व्यवसायिक दायित्व, सम्पत्ति र व्यक्तिगत बीमा जोखिम र सम्झौतामा निर्भर हुन्छन्। श्रम मन्त्रालयअन्तर्गतको सामाजिक सुरक्षा बोर्ड (Social Security Board, SSB) ले कानुनी रूपमा समेटिएका प्रतिष्ठान र कामदारका लागि वैधानिक सामाजिक बीमा सञ्चालन गर्छ। समेटिएका क्षेत्रमध्ये कम्पनी, पसल र व्यावसायिक प्रतिष्ठान, यातायात, कम्तीमा एक वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेका निर्माण प्रतिष्ठान, विदेशी वा नागरिक लगानी व्यवसाय, खानी तथा रत्न, पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास, बन्दरगाह, माल ढुवानी र श्रम मन्त्रालयअन्तर्गतका प्रतिष्ठान पर्छन्। केही मौसमी खेती तथा माछा मार्ने काम, नाफारहित संस्था, तीन महिनाभन्दा कम सञ्चालन भएका प्रतिष्ठान, केवल परिवारले चलाउने व्यवसाय, व्यवसायिक नभएको घरेलु सेवा तथा केही आकस्मिक, आंशिक समय वा दैनिक ज्यालाका काममा अपवाद लागू हुन्छन्। रोजगारदाताले सम्बन्धित टाउनशिप सामाजिक सुरक्षा कार्यालयमा दर्ता गर्छ। दर्ता वा रोजगारीपछि सामान्यतः दस दिनभित्र नयाँ कामदार, चिकित्सा प्रमाणपत्र र फाराम-2 बुझाउँछ; सरुवा, राजीनामा, अवकाश र मृत्यु पनि दस दिनभित्र रिपोर्ट गर्नुपर्छ। रोजगारदाताले प्रतिष्ठान दर्ता नगरेको वा गलत जानकारी दिएको भए कामदारले SSB लाई सीधै सम्पर्क गर्न सक्छ। SSB संरक्षणमा चिकित्सा सेवा र बिरामी नगद लाभ, प्रसूति सेवा तथा नगद लाभ, अवकाशपछिको चिकित्सा सेवा, अन्त्येष्टि लाभ, परिवार सहायता, अशक्तता, निवृत्तिभरण, आश्रित लाभ, रोजगारी चोटपटक संरक्षण र वैधानिक बेरोजगारी बीमा पर्छन्। बेरोजगारी लाभको सञ्चालन स्थितिमा भर पर्नुअघि SSB सँग पुष्टि गर्नुहोस्। स्थानीय SSB कार्यालय र चिकित्सा सर्तअनुसार समेटिएका प्रतिष्ठानबाहिरका संस्था, प्रतिष्ठान नभएका व्यक्ति, विद्यार्थी, घरायसी कामदार, विदेशमा काम गर्ने व्यक्ति, निजी वा सामूहिक व्यवसाय, पेशेवर र किसानका लागि स्वैच्छिक दर्ता उपलब्ध हुन सक्छ। योगदान सामान्यतः मासिक तिरिन्छ। नियममा, अन्य दरसँगै, पहिलो दर्तामा 60 वर्षमुनिका व्यक्तिका लागि स्वास्थ्य तथा सामाजिक हेरचाह योगदान रोजगारदाताबाट 2% र कामदारबाट 2%; 60 वर्षदेखि दुवैबाट 2.5%; अशक्तता, निवृत्तिभरण र आश्रितका लागि दुवै पक्षबाट 3%; बेरोजगारीका लागि दुवै पक्षबाट 1%; कामदारको आवास कोषमा कम्तीमा 25%; र रोजगारी चोटपटकका लागि रोजगारदाताबाट 1% तोकिएको छ, दोहोरिने जोखिममा 1.5% हुन सक्छ। केही दर लागू हुन सम्बन्धित मन्त्रालयको सूचना आवश्यक हुन्छ। SSB पोर्टलले 10 सेप्टेम्बर 2026 मा 35,532 दर्ता प्रतिष्ठान र 1,342,671 बीमित कामदार देखाएको थियो; यी आँकडा परिवर्तनशील छन्। निजी दाबीमा सामान्यतः समयमै सूचना, दाबी फाराम, प्रमाण तथा बीमाकर्ताले मागेको सर्वेक्षण, स्वीकृति वा चिकित्सकीय प्रतिवेदन चाहिन्छ; लागू बीमालेखका सर्त पालना हुन्छन्। SSB लाभका लागि लाभअनुसारका कागजात, चिकित्सकीय प्रमाण र रोजगारदाता अभिलेख सम्बन्धित टाउनशिप सामाजिक सुरक्षा कार्यालयमार्फत बुझाउनुपर्छ। मोटर तेस्रो पक्षका झूटा दाबीले फौजदारी परिणाम निम्त्याउन सक्छन्। निजी बीमालेखमा परिवर्तन नवीकरण, परिशिष्ट, लाभग्राही परिवर्तन, चुक्ता स्थिति, समर्पण वा समाप्तिमार्फत मात्र गर्न सकिन्छ, यदि बीमालेख र उत्पादनका नियमले अनुमति दिएमा। समीक्षा गरिएको स्रोतले सबै बीमालेखमा लागू हुने सामान्य विचार परिवर्तन अवधि पुष्टि गर्दैन। रोजगारी परिवर्तन हुँदा SSB संरक्षण केही अवस्थामा जारी रहन सक्छ र स्वैच्छिक निरन्तरता उपलब्ध हुन सक्छ; लागू प्रक्रिया स्थानीय SSB कार्यालयले पुष्टि गर्नुपर्छ।