મ્યાનમારમાં ઇમિગ્રેશન કાયદો

મ્યાનમારના મુખ્ય કાનૂની માળખામાં Myanmar Immigration (Emergency Provisions) Act 1947, Foreigners Act 1864, Registration of Foreigners Act and Rules 1940, Burma Citizenship Law 1982 અને 2017માં સુધારેલા Permanent Residence of a Foreigner Rules 2014નો સમાવેશ થાય છે. ઇમિગ્રેશન અને વસ્તી મંત્રાલય, જેને સામાન્ય રીતે MOIP કહે છે, અને રાષ્ટ્રીય નોંધણી તથા નાગરિકતા વિભાગ કેન્દ્રીય સંસ્થાઓ છે. ઇમિગ્રેશન વિભાગ અને સ્થાનિક ટાઉનશિપ ઇમિગ્રેશન કચેરીઓ ઇમિગ્રેશનની ઘણી વ્યવહારુ બાબતો સંભાળે છે. યાંગોનમાં રોકાણ અને વિદેશી નોંધણી પ્રમાણપત્રની કેટલીક પ્રક્રિયાઓ માટે કેન્દ્રીય કાઉન્ટર છે; રાજ્ય અને પ્રાદેશિક સત્તાધિકારીઓ ભલામણ આપી શકે અથવા સ્થળ તપાસ કરી શકે છે. મ્યાનમારના કોઈ ચોક્કસ રાજ્ય, પ્રદેશ કે શહેર માટે અલગ સામાન્ય નિયમ અહીં સ્થાપિત નથી; પરંતુ પ્રતિબંધિત વિસ્તારો અને સ્થાનિક જાણ કરવાની આવશ્યકતાઓ વ્યવહારુ પ્રક્રિયા બદલી શકે છે. મ્યાનમારમાં વિઝાની અનેક શ્રેણીઓ છે. ઉદાહરણ તરીકે, 28 દિવસ સુધીનો પ્રવાસી eVisa—દર્શાવેલી ફી USD 50; 70 દિવસ સુધીનો વ્યવસાય eVisa—દર્શાવેલી ફી USD 70; 70 દિવસ સુધીના સામાજિક, ધાર્મિક અને રોજગાર વિઝા; 90 દિવસ સુધીનો શિક્ષણ વિઝા; અને 90 દિવસ સુધીનો ક્રૂ વિઝા છે. પત્રકાર, વર્કશોપ, સેમિનાર, મિટિંગ અને સંશોધન વિઝામાં મંજૂર રોકાણ ટૂંકું હોઈ શકે છે; ટ્રાન્ઝિટ પ્રવેશ 24 કલાક સુધી મર્યાદિત હોઈ શકે છે. શ્રેણી પ્રમાણે બહુ-પ્રવેશ વિઝાની મુદત ત્રણ, છ અથવા બાર મહિના હોઈ શકે છે; તે વિદેશ મંત્રાલયના સમયપત્રક પર આધારિત છે. અરજીના માધ્યમ, રાષ્ટ્રીયતા અને દૂતાવાસ પ્રમાણે વિઝાની મુદત તથા ફી જુદી પડી શકે છે; કેટલીક સત્તાવાર યાદીઓ જૂની છે, તેથી ચુકવણી પહેલાં હાલની વિગતો જારી કરનાર સત્તાધિકારી અથવા દૂતાવાસ પાસે ખાતરી કરવી જોઈએ. પ્રવાસી વિઝાથી કામ કરવાની મંજૂરી નથી. વિઝા-ઓન-અરાઇવલ અને eVisaની ઉપલબ્ધતા પણ રાષ્ટ્રીયતા તથા મંજૂર પ્રવેશસ્થળ પર આધારિત છે; સૂચિબદ્ધ વિઝા-ઓન-અરાઇવલ હવાઈમથકોમાં યાંગોન, મંડલે અને Nay Pyi Taw છે. પ્રવેશ માટે વિઝાની શ્રેણી પસંદ કરવી પૂરતી નથી. મુસાફરે પાત્ર રાષ્ટ્રીયતા, વિઝાની શ્રેણી, પ્રવેશ બંદર અથવા જમીની સરહદ મથક, પાસપોર્ટની મુદત અને પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં જવા માટેની અગાઉની મંજૂરી તપાસવી જોઈએ. મ્યાનમારમાં રહેઠાણ અથવા સરનામું સાચી રીતે જણાવવું પડે છે; સંબંધિત ટાઉનશિપ ઇમિગ્રેશન કચેરી જાણ કરવાની માગણી કરી શકે છે. વ્યવસાય eVisa માટે અરજી ફોર્મ, ફોટો, કંપની સ્થાપનાનું પ્રમાણપત્ર અને આમંત્રણ જરૂરી હોઈ શકે છે. મંજૂરી પત્ર 90 દિવસ માટે માન્ય હોવાનું દર્શાવાયું છે; પુષ્ટિ અને ચુકવણી પછી પ્રક્રિયામાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ કામકાજના દિવસ લાગી શકે છે. કારણ જણાવ્યા વિના અરજી નકારી શકાય છે અને ફી પાછી મળતી નથી. વ્યવસાય eVisaની મંજૂરીથી કાયમી નિવાસનો હક કે કામની મંજૂરી ઊભી થતી નથી. પ્રવેશ પછી વિદેશી નાગરિકને Stay Permitની જરૂર પડી શકે છે, ખાસ કરીને વ્યવસાય સંબંધિત રોકાણ માટે. પ્રારંભિક અવધિ 70 દિવસ સુધી હોઈ શકે છે; કેસ અને મંજૂરી પ્રમાણે સામાન્ય રીતે ત્રણ, છ અથવા બાર મહિનાના વિસ્તરણ મળે છે. ફરી પ્રવેશ વિઝા એકવારના પ્રવેશ માટે અથવા બહુ-પ્રવેશ માટે હોઈ શકે છે. વિદેશી નોંધણી પ્રમાણપત્ર (FRC) અલગ નોંધણી દસ્તાવેજ છે અને તેની ફી eStayથી અલગ છે. Form C અથવા તેના સમકક્ષ આગમન અહેવાલ ટાઉનશિપ ઇમિગ્રેશન કચેરીમાં હાલના સરનામાની નોંધણીમાં મદદ કરે છે. પાસપોર્ટ ઓછામાં ઓછા છ મહિના માટે માન્ય હોવો જોઈએ. જરૂરી દસ્તાવેજોમાં પાસપોર્ટ, પ્રવેશની મહોર, તાજેતરનો ફોટો, કંપનીનો અર્ક, આમંત્રણ, Form C, FRC, મંત્રાલય અથવા રાજ્ય કે પ્રદેશની ભલામણ, વ્યવસાય લાઇસન્સ અને કેસ-વિશિષ્ટ અન્ય પુરાવા આવી શકે છે. eStay સેવા વધુ ચોક્કસ ઇલેક્ટ્રોનિક રોકાણ પ્રક્રિયા છે. તેનો ઉપયોગ વ્યવસાય વિઝા ધરાવતા લોકો માટે મર્યાદિત છે; સામાન્ય રીતે અરજદાર MyCOમાં નોંધાયેલી કંપની સાથે જોડાયેલ ડિરેક્ટર અથવા અન્ય જવાબદાર વ્યક્તિ હોય છે. સંબંધિત મંત્રાલય અથવા રાજ્ય/પ્રદેશના અધિકારીની ભલામણ જરૂરી હોઈ શકે છે. નાની કે મધ્યમ કંપનીને વ્યવસાય લાઇસન્સ અને સ્થળ નિરીક્ષણની ભલામણ પણ જોઈએ. સૂચિબદ્ધ eStay ફી ત્રણ, છ અને બાર મહિના માટે અનુક્રમે USD 62, USD 114 અને USD 217 છે; ફરી પ્રવેશની એકવારની અથવા બહુ-પ્રવેશ મંજૂરી માટે અલગથી અનુક્રમે USD 72 અથવા USD 217 દર્શાવાયા છે. સંપૂર્ણ અરજી મળ્યા પછી પ્રક્રિયામાં પાંચ કામકાજના દિવસ સુધી લાગી શકે છે. દસ્તાવેજો માગવામાં આવે તો સંપૂર્ણ ફરી-રજૂઆત માટે શરતોમાં આઠ કામકાજના દિવસ સુધીની મુદત છે. સ્ટિકર યાંગોનમાં No. 122 Pansodan Street ખાતે અપાય છે અને સ્ટિકર મળે ત્યાં સુધી અરજદારે મ્યાનમારમાં રહેવાની અપેક્ષા છે. ચુકવણીની સમયમર્યાદા અંગે સત્તાવાર માહિતીમાં ત્રણ અને દસ દિવસ—બંનેનો વિરોધાભાસી ઉલ્લેખ છે; લાગુ સૂચના સીધી ખાતરી કરવી જોઈએ. સ્ટિકર માટે ચૌદ કામકાજના દિવસની સમયમર્યાદા પણ જણાવાઈ છે. કામની મંજૂરી અને ઇમિગ્રેશન સ્થિતિ અલગ મુદ્દા છે. વિદેશી નાગરિકે વિઝા કે Stay Permit માન્ય છે એટલા માટે જાહેર ન કરેલું કામ, જેમાં વેતન વિનાનું કામ પણ સામેલ છે, કરવું નહીં. રોકાણ સંબંધિત રોજગાર પ્રક્રિયામાં Directorate of Investment and Company Administration (DICA), તેની Investment Management System (IMS), MIC પરમિટ અથવા એન્ડોર્સમેન્ટ, Form-12A અને વિદેશી કર્મચારીદીઠ દર્શાવેલી 5,000 મ્યાનમાર ક્યાતની ફી સામેલ હોઈ શકે છે. સહાયક પુરાવામાં પાસપોર્ટ, લાયકાત અને CV, સ્થાનિક તથા વિદેશી કર્મચારીઓની યાદી, રોજગાર કરાર, કર અથવા નાણાકીય રેકોર્ડ અને ડિરેક્ટરની ખાતરી આવી શકે છે. અરજી પ્રવેશના 30 દિવસની અંદર કરવાની હોવાનું દર્શાવાયું છે; તેમાં બ્લૅકલિસ્ટ, ફોજદારી રેકોર્ડ અને મંત્રાલયની તપાસ સામેલ થઈ શકે છે. MIC સાથે જોડાયેલી ન હોય એવી કંપનીને કંપની અને મંત્રાલયની ભલામણ જોઈએ, પરંતુ દરેક એવા કેસને આવરી લેતી એક જ જાહેર દસ્તાવેજવાળી સામાન્ય કામ-પ્રક્રિયા નથી. શિક્ષણ, ધાર્મિક અને સામાજિક હેતુથી રહેવા માટે અલગ પુરાવા તથા સંસ્થાકીય આવશ્યકતાઓ છે. શિક્ષણ વિઝાથી 90 દિવસ સુધીનું રોકાણ મળી શકે છે અને બહુ-પ્રવેશ વિકલ્પો હોઈ શકે છે, પરંતુ ચોક્કસ દસ્તાવેજો સંસ્થા તથા સંબંધિત મંત્રાલય પર આધારિત છે. ઉપલબ્ધ નિયમોમાં વિઝા, Stay Permit અથવા કાયમી નિવાસ માટે સામાન્ય ભાષા કે એકીકરણ પરીક્ષાની કોઈ આવશ્યકતા સ્થાપિત નથી. નાગરિકતા નૈસર્ગિકીકરણ માટે ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષની ઉંમર, એક રાષ્ટ્રીય ભાષા પર સારી પકડ, સારો ચારિત્ર્ય, સ્વસ્થ મન અને કાયદેસર રીતે માન્ય શ્રેણીમાં સભ્યપદ સહિતની અલગ શરતો છે. કાયમી નિવાસ પસંદગી આધારિત છે; લાંબા સમય સુધી રહેવાનું આપમેળે પરિણામ નથી. પ્રકાશિત શ્રેણીઓમાં નિષ્ણાતો, રોકાણકારો, ભૂતપૂર્વ મ્યાનમાર નાગરિકો અને મ્યાનમાર સાથે જોડાયેલા સગાં અથવા કુટુંબના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. અરજદાર સામાન્ય રીતે A Ma Na Form-1 વાપરીને વિભાગમાં અથવા મ્યાનમારના દૂતાવાસમાં જાતે અરજી કરે છે. નિષ્ણાત અને રોકાણકારની અરજીઓમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ વર્ષના વિઝા અને Stay Permitના પુરાવા માગવામાં આવી શકે છે. સગાં માટેની શ્રેણીમાં અગાઉનાં દસ વર્ષ દરમિયાન ઓછામાં ઓછાં બે વર્ષનું નિવાસ—દરેક ગેરહાજરી 90 દિવસથી વધુ ન હોય—અને એક વર્ષની નિમણૂક અથવા આમંત્રણ જરૂરી હોઈ શકે છે. શરૂઆતનો કાયમી નિવાસ સમયગાળો પાંચ વર્ષનો છે; નવીનીકરણ પણ પાંચ વર્ષ માટે થાય છે. દર વર્ષે પુષ્ટિ નોંધણી જરૂરી છે. મ્યાનમારની બહાર એક વર્ષથી વધુ રહેવાની યોજના હોય તો અગાઉથી મંજૂરી જરૂરી છે. વારંવારની મુસાફરીમાં પાસપોર્ટ સાથે કાયમી નિવાસ પ્રમાણપત્ર લઈ જવું પડી શકે છે. જીવનસાથી, માતા-પિતા અને બાળકો માટે સંબંધિત કુટુંબ અથવા આશ્રિત નિવાસ માર્ગ હોઈ શકે છે, પરંતુ કાયમી નિવાસથી નાગરિકતા આપમેળે મળતી નથી. કેટલાક સ્થળે સત્તાવાર ફીની માહિતી નિયમો સાથે વિરોધાભાસી છે; હાલની રકમ સીધી ખાતરી કરવી જોઈએ. મ્યાનમારમાં સામાન્ય ઇમિગ્રેશન રક્ષણ પ્રણાલીને સમકક્ષ રાષ્ટ્રીય આશ્રય અથવા શરણાર્થી દરજ્જાની દસ્તાવેજિત પ્રક્રિયા નથી. મ્યાનમાર 1951ના શરણાર્થી કન્વેન્શન અથવા 1967ના પ્રોટોકોલનો પક્ષકાર નથી. UNHCR Myanmarની હેલ્પલાઇન, રક્ષણ અને સહાય સેવાઓ વ્યવહારુ સહાય માર્ગ આપી શકે છે, પરંતુ UNHCR નોંધણી વિઝા, FRC, Stay Permit કે કામની મંજૂરીનું સ્થાન લેતી નથી. તેને મ્યાનમારમાં નિવાસનો માર્ગ કે ઇમિગ્રેશન અમલથી બચવાની ખાતરી માનવી નહીં. રક્ષણના કેસો અને ત્રીજા દેશમાં જવાની સંભવિત પ્રક્રિયાઓ માટે નિષ્ણાત સલાહ જરૂરી છે, કારણ કે દરજ્જો, અટકાયત, દેશનિકાલ અને ફરી પ્રવેશનાં પરિણામો ગંભીર હોઈ શકે છે. નાગરિકતા સામાન્ય નિવાસથી અલગ કાયદા હેઠળ આવે છે. કાનૂની શ્રેણીઓમાં નાગરિક, સહયોગી નાગરિક અને નૈસર્ગિકીકૃત નાગરિકનો સમાવેશ થાય છે. કેન્દ્રીય સંસ્થા અરજીઓ અને દરજ્જા અંગે નિર્ણય કરે છે; નૈસર્ગિકીકરણ સામાન્ય વિદેશી નિવાસી માટેનો માર્ગ નથી, પરંતુ કાયદામાં નિર્ધારિત મૂળ, વંશ અથવા ઐતિહાસિક શ્રેણીઓ સુધી મર્યાદિત છે. માત્ર FRCથી નાગરિકતાનો હક ઊભો થતો નથી. નૈસર્ગિકીકૃત નાગરિકતામાં સામાન્ય રીતે વિદેશી નાગરિકતાનો ત્યાગ જરૂરી છે અને દર્શાવેલા નિયમો હેઠળ અન્ય નાગરિકતા રાખવાની છૂટ નથી. કેન્દ્રીય સંસ્થાએ નિર્ણયના કારણો આપવાની જરૂર નથી; નાગરિકતા અંગેના નિર્ણય સામે મંત્રીઓની પરિષદમાં અપીલ થઈ શકે છે અને તેનો નિર્ણય અંતિમ છે. અરજી નકારાય ત્યારેના ઉપાયો અને અમલ પ્રક્રિયા પ્રમાણે બદલાય છે. eVisa નકારવામાં આવે તો કારણ આપવાની પ્રકાશિત આવશ્યકતા નથી અને સામાન્ય રીતે ફી પરત મળતી નથી. eStay વિભાગનો નિર્ણય અંતિમ હોવાનું જણાવાયું છે; ખોટા દસ્તાવેજોથી અરજી નકારાઈ શકે છે અથવા ફોજદારી કાર્યવાહી થઈ શકે છે. 1947ના કાયદા હેઠળ ગેરકાયદેસર પ્રવેશ અથવા ગેરકાયદે રોકાણથી અટકાયત, દેશનિકાલ, વાહક દ્વારા પરત મોકલવું અને ફોજદારી દંડ થઈ શકે છે. વિઝા અથવા પરમિટના ભંગથી બે વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ, દેશનિકાલ અથવા અટકાયત થઈ શકે છે. eStayની મુદત પૂરી થયા પછી દસ દિવસથી વધુ રોકાણ મંજૂર નથી; મુદત પૂરી થયા પછી મોડેથી કરેલી અરજી પર પ્રથમ 1થી 90 દિવસ માટે દરરોજ USD 3 અને 91મા દિવસથી દરરોજ USD 5 લાગી શકે છે. વધુ રોકાણની પ્રક્રિયા પહેલાં અથવા પછી FRCનું પાલન પણ પૂર્ણ કરવું પડી શકે છે. સામાન્ય વિઝા અપીલ પ્રક્રિયા, રહેવાની આપમેળે મંજૂરી અથવા અપીલથી અમલ આપમેળે સ્થગિત થશે એવું માનવું નહીં.