မြန်မာနိုင်ငံတွင် စားသုံးသူကာကွယ်ရေး

မူဘောင်သည် အခြေခံလိုအပ်ချက်၊ ဘေးကင်းသော ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှု၊ ပြည့်စုံမှန်ကန်သော သတင်းအချက်အလက်၊ ရွေးချယ်ခွင့်၊ ပြေစာနှင့် အခြားအရောင်းအဝယ်စာရွက်စာတမ်း၊ တိုင်ကြားကြားနာခွင့်၊ ကုစားမှု၊ စားသုံးသူပညာပေးမှုနှင့် သင့်တင့်သောလူနေမှုအခြေအနေတို့ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ စားသုံးသူများသည် ကုန်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာခြင်း၊ သဘောတူထားသောဈေးပေးခြင်းနှင့် မမှန်စွပ်စွဲချက်၊ မမှန်သက်သေ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော လူမှုကွန်ရက်ပြောဆိုမှုကို ရှောင်ခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ရသည်။ လုပ်ငန်းများသည် အာမခံ၊ လိုအပ်ချက်၊ အရည်အသွေးနှင့် စံနှုန်းတို့အကြောင်း ရှင်းလင်းသောအချက်အလက်ပေးရသည်။ ဝယ်ယူမီ ထပ်ဆောင်းကြေးကို အသိပေးခြင်း၊ လိုအပ်ပါက ထုတ်ကုန်စမ်းသပ်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိသောကမ်းလှမ်းချက်များရှောင်ခြင်းနှင့် အန္တရာယ်များကို အာဏာပိုင်ထံတင်ပြခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ရသည်။ ရောင်းသူ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ အမှတ်တံဆိပ်ပိုင်ရှင်၊ တင်သွင်းသူ၊ ပြန်လည်ဖြန့်ချိသူနှင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတို့သည် ၎င်းတို့၏အခန်းကဏ္ဍနှင့် အခြေအနေအရ ချို့ယွင်းချက်အတွက် တာဝန်ရှိနိုင်သည်။ အာမခံတွင် လက်ခံနိုင်သောအရည်အသွေး၊ မှန်ကန်သောအရေအတွက်နှင့် အလေးချိန်၊ ဘေးကင်းမှု၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှု၊ နမူနာနှင့် ကိုက်ညီမှု၊ အပိုပစ္စည်း၊ ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားထိုးခြင်း၊ တံဆိပ်နှင့် ကြော်ငြာက ပေးပို့သောပစ္စည်းနှင့် ကိုက်ညီမှုတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ချို့ယွင်းသောထုတ်ကုန်အတွက် ပုံမှန်ကုစားမှုမှာ ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားထိုးခြင်းမှ စတင်ပြီး ပြန်အမ်းငွေ သို့မဟုတ် အခြားထုတ်ကုန်နှင့် အစားထိုးခြင်း၊ ထို့နောက် လျော်ကြေးအထိ ဆက်လက်နိုင်သည်။ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူသည် ဝန်ဆောင်မှုမစမီ အချက်အလက်ပေးခြင်း၊ သဘောတူထားသည့်ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းနှင့် သဘောတူထားသောကြေးကောက်ခံခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ရသည်။ မလုပ်ဆောင်ပါက ကုစားမှု သို့မဟုတ် လျော်ကြေးရနိုင်သည်။ လေ့လာထားသော တရားဝင်အချက်အလက်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝယ်ယူမှုအားလုံးအတွက် ယေဘုယျပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခွင့် မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် မလိုချင်တော့သည့်ဝယ်ယူမှုကို အမြဲပြန်ပို့နိုင်သည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။ စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန (DOCA) သည် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် လုပ်ကိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံစားသုံးသူကာကွယ်ရေးကော်မရှင် (MCPC) သည် မူဝါဒနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအဆင့် စားသုံးသူရေးရာကော်မတီများရှိသည်။ ခရိုင်အဆင့်တွင်လည်း လုပ်ကိုင်နိုင်သည်။ စားသုံးသူ၊ မိသားစုဝင်၊ သက်ဆိုင်သူ၊ အစိုးရအဖွဲ့ သို့မဟုတ် စားသုံးသူကာကွယ်ရေးအသင်းသည် သက်ဆိုင်ရာ DOCA ရုံးသို့ လူကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် ပံ့ပိုးထားသော ဒစ်ဂျစ်တယ်လမ်းကြောင်းမှ တိုင်ကြားနိုင်သည်။ လမ်းကြောင်းများတွင် အွန်လိုင်းစားသုံးသူတိုင်ကြားမှုစနစ်၊ DOCA Myanmar App၊ အီးမေးလ်၊ အထောက်အထားပါသော လူမှုကွန်ရက်၊ 1535 ဖုန်းခေါ်ဆိုရေးစင်တာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံစားသုံးသူများသမဂ္ဂတို့ ပါဝင်သည်။ အွန်လိုင်းတိုင်ကြားမှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖုန်းနံပါတ်၊ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်အချက်အလက်၊ နေရပ်လိပ်စာ၊ လုပ်ငန်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူအချက်အလက်၊ တောင်းဆိုသည့်ဖြေရှင်းချက်၊ အခြားတရားစွဲဆိုမှုရှိမရှိ ဖော်ပြချက်နှင့် ဒေတာအသုံးပြုရန် သဘောတူညီချက် လိုအပ်သည်။ SMS သို့မဟုတ် အီးမေးလ်မှ အတည်ပြုကုဒ်ရပြီးနောက် တိုင်ကြားမှုအခြေအနေလိုက်ကြည့်နိုင်သည့် ခြေရာခံကုဒ်ရရှိသည်။ ပြေစာ၊ စာချုပ်၊ ကြော်ငြာ၊ ငွေပေးချေမှုမှတ်တမ်း၊ မက်ဆေ့ချ်၊ ဓာတ်ပုံနှင့် အာမခံစာရွက်စာတမ်းများကို သိမ်းဆည်းပါ။ တရားဝင်အချက်အလက်တွင် ယေဘုယျတင်သွင်းကြေး သို့မဟုတ် ဆောင်ရွက်ပြီးစီးရမည့် ယေဘုယျနောက်ဆုံးရက်ကို မသတ်မှတ်ထားသော်လည်း app ကို အခမဲ့ဒေါင်းလုဒ်လုပ်နိုင်သည်။ DOCA ရုံးသည် တိုင်ကြားမှုနှင့် သက်သေများ ပြည့်စုံမပြည့်စုံ စစ်ဆေးပြီး လုပ်ငန်း၊ စားသုံးသူ၊ သက်သေနှင့် ကျွမ်းကျင်သူတို့ကို ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရန် ဖိတ်ခေါ်နိုင်သည်။ လုပ်ငန်းမလာရောက်သော်လည်း ကြားနာမှု ဆက်လက်နိုင်သည်။ အချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်စွာ ကိုင်တွယ်သော်လည်း လုပ်ငန်းစဉ်လိုအပ်ပါက ကော်မတီ၊ ကော်မရှင် သို့မဟုတ် တရားရုံးထံ ထုတ်ဖော်နိုင်သည်။ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ထားသော ကဏ္ဍနှင့်ဆိုင်ပါက အထူးအာဏာပိုင်ထံ လွှဲနိုင်သည်။ ရုံးအမိန့်ကို သက်ဆိုင်ရာ စားသုံးသူရေးရာကော်မတီထံ အယူခံနိုင်ပြီး ကော်မတီအမိန့်ကို ရက် ၃၀ အတွင်း MCPC ထံ အယူခံနိုင်သည်။ ဖော်ပြထားသော အုပ်ချုပ်ရေးအယူခံမူဘောင်အရ MCPC ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးသတ်ဖြစ်ပြီး တရားမ သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုမှုများကိုလည်း မတားမြစ်ပါ။ အရည်အသွေး၊ အရေအတွက်၊ ပါဝင်ပစ္စည်း၊ အသုံးပြုပုံ၊ ဈေးနှုန်း၊ ပို့ဆောင်မှု သို့မဟုတ် အာမခံအကြောင်း မမှန်ပြောခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။ ဖုံးကွယ်ထားသောချို့ယွင်းချက်၊ သက်တမ်းကုန်ပစ္စည်း၊ ရောနှောထားသော သို့မဟုတ် အစားထိုးပစ္စည်း၊ မမှန်စံနှုန်း၊ အတုအယောင်ပရိုမိုးရှင်း၊ အန္တရာယ်အချက်အလက်မဖော်ပြခြင်းနှင့် မလုံခြုံ၊ မသင့်လျော် သို့မဟုတ် မရရှိနိုင်သော ဝန်ဆောင်မှုကမ်းလှမ်းခြင်းတို့လည်း တားမြစ်သည်။ စစ်ဆေးရေးအရာရှိများသည် ရဲတပ်ဖွဲ့အကူအညီ ရယူနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာကုန်ပစ္စည်းတံဆိပ်တွင် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်၊ အမျိုးအစား၊ အရွယ်အစား၊ ပမာဏ သို့မဟုတ် အသားတင်အလေးချိန်၊ သိုလှောင်/အသုံးပြုနည်း၊ ထုတ်လုပ်/သက်တမ်းကုန်ရက်၊ အမှတ်စဉ်၊ ထုတ်လုပ်သူ သို့မဟုတ် တင်သွင်းသူအမည်နှင့် လိပ်စာ၊ မူရင်းနိုင်ငံ သို့မဟုတ် ပြန်လည်ထုပ်ပိုးမှု၊ ပါဝင်ပစ္စည်းနှင့် အချိုးအစား၊ ဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး သတိပေးချက်များ လိုနိုင်သည်။ တံဆိပ်ကို မြန်မာဘာသာ သို့မဟုတ် မြန်မာဘာသာနှင့် အခြားဘာသာပေါင်းစပ်၍ ရေးသင့်သည်။ DOCA သည် ဘေးကင်းရေးကို စောင့်ကြည့်ပြီး သတိပေးချက်၊ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု သို့မဟုတ် တားမြစ်ချက် ထုတ်နိုင်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဝန်ဆောင်မှုတိုင်ကြားမှုများတွင် အွန်လိုင်းကြော်ငြာ၊ လူမှုကွန်ရက်လှည့်ဖြားမှု၊ ဆက်သွယ်ရေးအက်ပ်၊ Flexi Card နှင့် FTTH ဝန်ဆောင်မှုအငြင်းပွားမှုများ ပါဝင်နိုင်သည်။ ဆက်သွယ်ရေးတိုင်ကြားမှုကို Posts and Telecommunications Department သို့ complaint@ptd.gov.mm မှတစ်ဆင့်လည်း တင်နိုင်သည်။ လေ့လာထားသော တရားဝင်အချက်အလက်များတွင် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှု၊ ခရီးသွားနှင့် စွမ်းအင်အငြင်းပွားမှုများအတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးသုံး သီးခြားစားသုံးသူ ombudsman သို့မဟုတ် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ကဏ္ဍပလက်ဖောင်းကို အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် အထွေထွေ DOCA စနစ်နှင့် အရည်အချင်းရှိသည့် အာဏာပိုင်ထံ လွှဲပြောင်းမှုကို အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း တာဝန်ရှိအဖွဲ့၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အချိန်ကာလသည် ဝန်ဆောင်မှုအလိုက် ကွာခြားသည်။ ကျန်းမာရေးထုတ်ကုန်ဘေးကင်းရေး၊ တံဆိပ်နှင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှုတို့သည် စားသုံးသူကာကွယ်ရေးမူဘောင်အတွင်း ပါဝင်ပြီး ဆေးဘက် သို့မဟုတ် သွားဘက်ဆိုင်ရာအငြင်းပွားမှုများကို ကျွမ်းကျင်လုပ်ငန်းစည်းမျဉ်းနှင့်ဆိုင်ပါက လွှဲပြောင်းရန် လိုနိုင်သည်။