ၵၢၼ်ၾိုၵ်းႁဵၼ်းၸၢမ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇတၢင်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမီးပိူင်။ သဵၼ်ႈတၢင်းတၢင်းၵၢၼ်မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၢမ်းၵၢၼ်ၸၼ်ႉသုင်၊ ႁူင်းၸၢမ်းၵၢၼ်၊ ႁူင်းၸၢမ်းၵၢၼ်ၸၼ်ႉၵေႃႇလဵၵ်ႉ ၽၢႆႇၸွမ်ၸိုင်ႈၽၢႆႇပၢႆးပၢႆးၸၢမ်းလႄႈၵၢၼ်ၾိုၵ်းပၢႆးၸၢမ်း (DTVET) ၶွင်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇသၢႆႈၶၢဝ်းလႄႈပၢႆးပၢႆးၸၢမ်း။ တၢင်ႇလၢႆးမီးႁူင်းႁဵၼ်းၽၢႆႇၵၢၼ်ၽၢႆႇၵၢၼ်၊ ႁူင်းၽိုၵ်းၵၢၼ်ၸၢမ်း (ITC)၊ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၸၢႆးလႅၼ်လိၼ်၊ ႁူင်းၾိုၵ်းပုဂ္ဂလိၵ်ႈဢၼ်လႆႈယွမ်းႁပ်ႉလႄႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းတီႈၽူႈၸၢင်ႈ။ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵၢၼ်ၸၢမ်းလႄႈၵၢၼ်ငၢႆႈၼွႆႉပၼ် ITC 6 တီႈ၊ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၸၢႆးလႅၼ်လိၼ်မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၢမ်းတႃႇလုၵ်ႈၼုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတီႈလႅၼ်လိၼ်လႄႈႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်းတႃႇၼၢင်းယိင်း။ ပၢႆးၾိုၵ်းမီးၵၢၼ်ၸၢမ်းၶိူင်ႈ၊ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ႁဵတ်းၶိူင်ႈမိုဝ်းလႄႈမႃႇသႃႇ၊ တႅမ်ႈၽႅၼ်၊ ႁဵတ်းပႅၼ်၊ မႄးၵႃး၊ ၾႆးၾႃႉ၊ ဢီႇလႅတ်ႇထရွၼိၵ်ႉ၊ CAD/CAM၊ CNC၊ ၵၢၼ်ၸၢမ်ႇ၊ ၵၢၼ်လေႃႇလိူၼ်၊ ပၢႆး IT။ ပၢႆးတၢင်ႇၸိူဝ်းမီးၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပိုက်ၼမ်ႉ၊ ပရိၵ်ႈ၊ ႁူင်းႁႅမ်းလႄႈၵၢၼ်ၵိၼ်၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈ၊ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၵ်း၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ မႄးရူတ်ႉၶိူင်ႈလႄႈမႄးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလဵၵ်ႉ။ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇတၢင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ်ႁူမ်ႈပႃးသီႇၶၢဝ်းႁဵၼ်းလႄႈၾိုၵ်းတီႈႁွင်ႈၽိုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ်ႁူင်းၵၢၼ်။ ITC မီးၶိူင်ႈၽိုၵ်းၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈလႄႈပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇၽိုၵ်းၽွၼ်းတၢင်းၵၢၼ်ပဵၼ်တုမ်ႇ။ ၸုမ်းမၵ်းမၼ်ႈၸၼ်ႉၽွၼ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း (NSSA) ႁဵတ်းမၵ်းမၼ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်ၸၢမ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း (NOCS)၊ ယွမ်းႁပ်ႉႁူင်းၾိုၵ်းလႄႈႁူင်းတႅပ်းတတ်း၊ လႄႈၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၽွၼ်းၵၢၼ်။ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၽွၼ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸၢင်ႈၼႄၽွၼ်းၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵၢၼ်ၾိုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်း၊ တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢႆႉမိူင်းလႄႈၵူၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်း။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈတေလႆႈၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ်လႆႈဝႂ်ၶႂၢင်ႉၵၢၼ်ပၢႆးၸၢမ်းတၢင်းၵႂၢင်ႈ။ ဝႂ်ၸၼ်ႉ DTVET လႄႈဝႂ်ႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်ႈတီႈပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇလႄႈႁူင်းႁဵၼ်း။ ပိူင်မၢႆမၢႆၵၢၼ်လႄႈၽွၼ်းၵၢၼ်ၸၢမ်း 29/2013 ၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလုၵ်ႈၾိုၵ်းၸၢမ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၽူႈၸၢင်ႈၸၢင်ႈတမ်းၽႅၼ်လႄႈတေလႆႈၸတ်းၵၢၼ်ၾိုၵ်းၽွၼ်းၵၢၼ် ပေႃးပဵၼ်ပိူင်တီႈပိူင်မၢႆ၊ ႁူမ်ႈပႃးၾိုၵ်းတီႈၵၢၼ်၊ ၾိုၵ်းပိူင်ၵၢၼ်၊ ၾိုၵ်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈလႄႈၾိုၵ်း IT။ ပေႃးၵူၼ်းဢႃႇယု 16 ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၾိုၵ်း၊ ၽူႈၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ၾိုၵ်းဢၼ်မီးပိူင်ၸွမ်းလၢႆးမၢႆ။ ပိူင်ၵၢၼ်ၸၢင်ႈလႆႈႁဵတ်းၽွၼ်းၵၢၼ်ၼႂ်း 30 ဝၼ်း၊ ယွၼ်ႉၶေႃႈယกဝဵၼ်ႉတႃႇၽွၼ်းၵၢၼ်ၾိုၵ်းၸွမ်းၽၢႆႇၼႃႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၽွင်းၸၢမ်းၵၢၼ်။ ၽွၼ်းၵၢၼ်ၵိုင်ႇလီတႅမ်ႈၵၢၼ်၊ ၽွင်းၸၢမ်း၊ ၵႃႈႁႅင်း၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ဝၼ်းလိုဝ်ႈ၊ OT၊ ၶဝ်ႈ၊ တီႈယူႇလႄႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၵူႈၽၢႆႇ။ ၽွၼ်းၵၢၼ်လႄႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်ၾိုၵ်းတေဢမ်ႇလူတ်းလၢႆးၵႅတ်ႇၶႄတီႈပိူင်မၢႆ။ ပိူင်မၢႆၵႃႈႁႅင်းၼိမ့်သုတ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈလုၵ်ႈၾိုၵ်းလႄႈၵူၼ်းၾိုၵ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵႃႈႁႅင်းတႄႉတႄႉၶိုၼ်ႈတီႈသၢႆငၢၼ်းၵူၼ်း၊ ၸၼ်ႉၵၢၼ်လႄႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈတီႈၶဝ်ႈပႃး။ ဢမ်ႇမီးပိူင်ႁပ်ႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၶေႃႈလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်လႄႈၽွၼ်းၵၢၼ်။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ITC တၢင်းၵၢၼ်မိူဝ်ႈ 2018 ၼႄဝႃႈ လူဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ၊ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈၸွမ်းပွင်ႈထတ်းၸၼ်ႉမၢတ်ႈထရိၵ်ႉ၊ ဢႃႇယု 17 ထိုင် 25၊ ဢမ်ႇၼၼ် 16 ထိုင် 25 တီႈ ITC Sinde၊ ၽွမ်ႉတဵမ်ဝၼ်း၊ မီးလီ၊ မီးၽိုၼ်လိၵ်ႈ၊ ထတ်းသၢင်ႈၽူႈသတ်းလႄႈထတ်းပိုၼ်ႉထၢၼ်ပၢႆးၵၢၼ်၊ ၶိၵ်ႇသင်္ချာလႄႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပိုၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်တႅၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽွၼ်းၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်။ တူဝ်ယၢင်ႇၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၸၢႆးလႅၼ်လိၼ်ၼိုင်ႈဢၼ် မီးၽိုၵ်း 22 ဝီႇၵ်ႇ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ဢီႇလႅတ်ႇထရွၼိၵ်ႉ၊ ၸၢမ်ႇ၊ မႄးမိုဝ်းထိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်မႄးရူတ်ႉ၊ လူဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ၊ ပညာၸၼ်ႉၵၢင် ဢမ်ႇၼၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႇမႃႇလႄႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ NRC လႄႈသဵၼ်ႈမၢႆႁိူၼ်း။ တူဝ်ယၢင်ႇၼႆႉမၵ်းမၼ်ႈဢႃႇယုၼႂ်းသုတ်း 30 တႃႇၸၢႆး။ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇၵၢၼ်ႁိူၼ်းတႃႇၼၢင်းယိင်းမီးတူဝ်ယၢင်ႇဢႃႇယု 16 ထိုင် 30၊ ၶေႃႈလူဝ်ႇလိၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတီႈၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈထတ်းပၢႆးယူႇလီ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တႄႉ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ITC မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵႃႈၶဝ်ႈ MMK 15,000 တေႃႇလိူၼ် တႃႇၽွၼ်းၵၢၼ်ပၵ်းပိူင်လႄႈၽွၼ်းၵၢၼ်သၢမ်လိူၼ်။ တူဝ်ယၢင်ႇၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၸၢႆးလႅၼ်လိၼ်တၢင်းၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈၵၢၼ်ႁိူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇၵဵပ်းၵႃႈ၊ ႁူင်းၾိုၵ်းပုဂ္ဂလိၵ်ႈမၵ်းမၼ်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇႁင်းၵူၺ်း။ ၽွၼ်းၵၢၼ် 22 ဝီႇၵ်ႇပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇၼိုင်ႈ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းသၢမ်ပီတႃႇႁူင်းႁဵၼ်း TVET ၸၼ်ႉသုင်ၼႂ်းၽႅၼ်ႁူမ်ႈပိူင် ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပိူင်ႁပ်ႉၶဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ပိူင်ႁဵတ်းယဝ်ႉယဝ်ႉၵူႈပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းတီႈႁူင်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈၵႂႃႇတေႃႇၵၢၼ်ၸၢင်ႈ၊ ဝႂ်တၢင်းၵၢၼ်လႄႈၵၢၼ်ထတ်း NSSA ပၼ်လၢႆးၼႄတၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇယဝ်ႉၸၢင်ႈတႅၵ်ႈယႅၼ်ႈၵၢၼ်ၾိုၵ်းတၢင်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ထတ်းၽွၼ်းၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈယွမ်းႁပ်ႉလႄႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းတီႈၽူႈၸၢင်ႈ။
ၵၢၼ်ၾိုၵ်းႁဵၼ်းၸၢမ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ
ၵၢၼ်ၾိုၵ်းႁဵၼ်းၸၢမ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ႁူမ်ႈပႃးလွင်ႈႁဵၼ်းပၢႆးၵၢၼ်လႄႈၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးပိူင်ႁူမ်ႈၵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပၢႆးပၢႆးၸၢမ်းၵၢၼ်လႄႈၵၢၼ်ၾိုၵ်းပၢႆးၸၢမ်း (Technical and Vocational Education and Training; TVET) မီးပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇတၢင်းၵၢၼ်၊ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈပိူင်၊ လၢႆးၾိုၵ်းၽွၼ်းလႄႈႁဵၼ်းၵၢၼ်တီႈႁူင်းၵၢၼ်။ လွင်ႈယွမ်းႁပ်ႉ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလႄႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ ၶိုၼ်ႈတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်၊ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇလႄႈလၢႆးတႅပ်းတတ်း။
Tip
လိူၵ်ႈလၢႆးႁဵၼ်းၸွမ်းၽွၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇ: ၶၢဝ်းႁဵၼ်းပိူင်တႅတ်ႈ၊ ၽိုၵ်းၸၢမ်း၊ ၽိုၵ်းၽွၼ်းၵၢၼ်သၢၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ယွမ်းႁပ်ႉၽွၼ်းၵၢၼ်ဢၼ်မီးယဝ်ႉ။ တႅၵ်ႈတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်၊ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ်၊ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတဵမ်၊ ၽွၼ်းၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း၊ လၢႆးထတ်းလႄႈဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း။ ဢမ်ႇထင်ဝႃႈၸိုဝ်ႈၵၢၼ်ၾိုၵ်းၸၢမ်းၵၢၼ် မၵ်းမၼ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်၊ ၵႃႈႁႅင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၸၼ်ႉၵၢၼ်ၽိုၵ်းတူဝ်တူၵ်းၵၼ်ၵူႈတီႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ။

