Taksat në Mal të Zi

Administrata Tatimore (Poreska uprava) administron regjistrimin e tatimpaguesve, vlerësimet, mbledhjen, deklarimin elektronik dhe auditimet tatimore. Ministria e Financave harton legjislacionin tatimor dhe rregullat tatimore ndërkombëtare; Administrata Doganore (Uprava carina) trajton doganat, tatimin mbi vlerën e shtuar për importet dhe akcizat; komunat administrojnë tatimin mbi pronën dhe detyrime të tjera vendore. Qasja në sistem varet nga faktorë si rezidenca, burimi i të ardhurave, selia e përhershme, veprimtaria e biznesit, qarkullimi dhe vendndodhja e pronës. Tatimi mbi të ardhurat personale zbatohet për rezidentët mbi të ardhurat botërore dhe për jorezidentët mbi të ardhurat nga Mali i Zi. Rezidenti zakonisht plotëson kriterin 183-ditor ose ka banesë apo qendër të interesave personale e ekonomike në Mal të Zi, duke iu nënshtruar rregullit për zgjidhjen e rezidencës në marrëveshjen për shmangien e tatimit të dyfishtë. Normat e tatimit mbi të ardhurat nga punësimi janë 0% deri në 700 EUR, 9% nga 700.01 deri në 1,000 EUR dhe 15% mbi 1,000 EUR. Për të ardhurat vjetore nga vetëpunësimi përdoren pragjet 8,400 dhe 12,000 EUR. Kategoritë e tjera të të ardhurave, përfshirë dividendët, interesin, fitimet kapitale, honoraret, disa të ardhura nga lojërat e internetit dhe çmime të caktuara, zakonisht tatohen me 15%, megjithëse çmimet nga lojërat e fatit kanë nga 2026 breza të veçantë 0%, 10% dhe 15%. Tatimi mbi fitimin e korporatave zbatohet për shoqëritë rezidente dhe jorezidentët që fitojnë të ardhura me burim në Mal të Zi ose veprojnë përmes një selie të përhershme. Shoqëritë rezidente identifikohen përgjithësisht nga regjistrimi ose drejtimi efektiv në Mal të Zi dhe tatohen mbi fitimin botëror. Norma është 9% deri në 100,000 EUR fitim të tatueshëm; pastaj llogariten 9,000 EUR plus 12% mbi pjesën mbi 100,000 EUR deri në 1.5 milion EUR dhe 177,000 EUR plus 15% mbi pjesën mbi 1.5 milion EUR. Kuadri i tatimit minimal global zbatohet për grupe të mëdha ndërkombëtare dhe vendase me të ardhura të konsoliduara prej të paktën 750 milionë EUR në të paktën dy nga katër vitet e mëparshme; zbatimi dhe norma duhen kontrolluar sipas ligjit aktual, sepse ndryshimi i vitit 2026 zbatohet nga 1 janari 2027. PDV është tatimi mbi vlerën e shtuar në Mal të Zi. Norma standarde është 21%; normat e reduktuara janë 7% për nevoja dhe shërbime të përcaktuara dhe 15% për akomodim në objekte hoteliere kryesore e plotësuese që kualifikohen, nga 1 janari 2025. Eksportet dhe transaksione të caktuara ndërkombëtare mund t'i nënshtrohen normës 0%. Një biznes zakonisht regjistrohet kur qarkullimi ka kaluar 30,000 EUR në 12 muajt e mëparshëm ose pritet ta kalojë këtë shumë. Deklarata mujore e PDV-së, PR PDV-2, paraqitet elektronikisht dhe paguhet deri më 15 të muajit pasardhës. Administrata Doganore trajton PDV-në e importeve. Bizneset mund të kërkojnë kreditim të tatimit hyrës dhe rimbursim përmes IRMS, sistemit elektronik të administratës tatimore. Tatimi mbi pronën vendoset nga komuna mbi vlerën e tregut të tokës, ndërtesave dhe njësive banesore ose tregtare; norma zakonisht është nga 0.25% në 1%. Vendimet komunale dhe kushtet vendore përcaktojnë detyrimin konkret, që zakonisht paguhet me dy këste. Tatimi mbi transferimin e pasurive të paluajtshme bazohet në vlerën e tregut dhe zbatohet me normë 3% deri në 150,000 EUR, 5% për pjesën nga 150,000.01 deri në 500,000 EUR dhe 6% mbi 500,000 EUR. Zakonisht blerësi e vetëvlerëson, e deklaron dhe e paguan brenda 15 ditëve nga kontrata. Për disa transaksione të tokës ndërtimore zbatohet një dallim lidhur me PDV-në nga 2026. Tatimi në burim është zakonisht 15% mbi dividendët dhe pjesët e fitimit, si dhe mbi pagesa të caktuara ndaj personave juridikë jorezidentë, përfshirë interesin, honoraret, të drejtat e pronësisë intelektuale, qiranë, konsulencën, studimin e tregut, auditimin dhe programet argëtuese ose sportive. Norma 30% mund të zbatohet për territore të përcaktuara me tatim të ulët ose pa shkëmbim informacioni. Marrëveshja për shmangien e tatimit të dyfishtë mund ta ulë ose heqë tatimin vendas në burim kur marrësi paraqet certifikatë rezidence dhe dëshmon pronësinë përfituese. Raporti i tatimit në burim zakonisht duhet dorëzuar deri në fund të shkurtit. Bizneset zakonisht paraqesin deklaratën e tatimit mbi fitimin e korporatave, pasqyrat financiare dhe pagesën deri më 31 mars; deklarata vjetore e tatimit mbi të ardhurat personale, GPPFL, zakonisht duhet deri më 30 prill. Punëdhënësit dhe paguesit e tjerë mbajnë tatimin kur paguhet e ardhura dhe paraqesin raportimin IOPPD. Raportimi mujor i PDV-së dhe ai përkatës i punësimit zakonisht ndjekin afatin e datës 15 të muajit pasardhës. Tatimpaguesve u duhen kontabilitet i saktë, dokumente mbështetëse, regjistrime dhe njoftime për ndryshime. IRMS përdor certifikatë digjitale të kualifikuar për regjistrim, deklarata, dokumente, kartela analitike dhe kërkesa rimbursimi; fiskalizimi elektronik zbatohet për transaksionet përkatëse. Tatimpaguesit mund të kërkojnë informacion dhe kopje, të caktojnë përfaqësues, të shqyrtojnë dosjet, të marrin pjesë në auditim, të kërkojnë rivlerësim dhe të ankimojnë vendimin. Dorëzimi ose pagesa me vonesë mund të sjellë interes, gjoba dhe masa përmbarimore. Marrëveshjet e Malit të Zi për shmangien e tatimit të dyfishtë mund të ndajnë të drejtën e tatimit dhe të japin lehtësim nga tatimi i dyfishtë. Një rezident malazez zakonisht mund të kërkojë kreditim për tatimin e huaj deri në shumën e tatimit malazez mbi të njëjtat të ardhura. Administrata tatimore shkëmben gjithashtu informacion sipas sistemeve ndërkombëtare; institucionet financiare që kualifikohen raportojnë çdo vit sipas Standardit të Përbashkët të Raportimit deri më 30 qershor për vitin e mëparshëm. Raportimi sipas vendit zbatohet për grupe që kualifikohen mbi pragun 750 milionë EUR dhe zakonisht duhet dorëzuar brenda 12 muajve pas vitit tatimor. Për transaksionet mes palëve të lidhura mund të kërkohet dokumentacion për çmimet e transferimit. Shoqëritë e reja prodhuese në komuna të pazhvilluara mund të kualifikohen për përjashtim tatimor deri në tetë vjet, me kufi 200,000 EUR, nëse plotësojnë kushtet e rrepta ligjore. Çmimet mes palëve të lidhura dhe lehtësimi sipas traktatit kërkojnë dokumente që mbështesin trajtimin e pretenduar. Normat, afatet dhe rregullat e pronës mund të ndryshojnë; për periudhën përkatëse tatimore duhet kontrolluar ligji dhe udhëzimet aktuale të autoritetit përgjegjës.