Ny fomba amam-panao eto Madagasikara

Manondro amin’ny ankapobeny ny fomba nolovaina ny fomban-drazana. Maneho fifanohanana sy fifamatorana ara-tsosialy ny fihavanana, fa firaisankina kosa milaza ny firaisan-kina sy fiaraha-mientana. Mampifandray taranaka, havana, vohitra ary vondrom-piarahamonina any am-pielezana ireo hevitra ireo, saingy tsy mamorona fomba amam-panao malagasy tokana mitovy hatraiza hatraiza. Ny loholona eo an-toerana, manampahefana ara-pomba, fianakaviana ary mpitahiry fomba amam-panao ao amin’ny fiaraha-monina no mandika azy araka ny toerana misy azy. Fady no fandrarana na famerana eo an-toerana mety hisy fiantraikany amin’ny fitondran-tena, toerana, zavatra, sakafo ary lanonana. Tsy maintsy ianarana amin’ny fiaraha-monina voakasika ny heviny, fa tsy atao fitsipika ankapobeny manerana an’i Madagasikara. Anisan’ny fomba mifandraika amin’ny tsingerin’aina ny ala-volon-jaza, lanonana fanapahana volo voalohany; famorana na didim-poatra, endrika samihafa amin’ny famorana; fomba fanambadiana toy ny vodiondry; ary fomba momba ny fahafatesana sy razana toy ny fandevenana sy famadihana. Misy endrika isam-paritra amin’ny famorana koa, toy ny savatse sy sambatra. Eo amin’ny Antambahoaka manodidina an’i Mananjary, lanonana famorana iombonana atao isaky ny fito taona ny Sambatra. Mety ahitana fifampiraharahana eo amin’ny fianakaviana, kabary ary lanonana lehibe ny fanambadiana nentim-paharazana. Mety hanome fankatoavana ara-tsosialy izany, fa ny fisoratana anarana sivily kosa no mamaritra misaraka ny sata ara-dalàn’ny fanambadiana. Tafiditra ao amin’ny famadihana, indrindra any afovoan-tany, ny famoahana taolam-pianakaviana avy ao am-pasana, famonosana azy indray ary fihaonan’ny havana miaraka amin’ny mozika sy sakafo. Fomba eo an-toerana mifandray amin’ny famindrana fasana ny Alafaditra. Tsy mitovy endrika na arahina any amin’ny faritra sy fiaraha-monina rehetra ireo fanao ireo, ary mifandray amin’ny sehatry ny fivavahana ihany koa ny lafiny masina na momba ny razana. Anisan’ny fomba fanao isan-taona na isam-paritra ny Alahamady, fankalazana ny Taom-baovao Malagasy; Fitampoha eo amin’ny vondrom-piarahamonina Sakalava any Menabe, izay fanasana ara-pomba ny zavatra masina an’ny mpanjaka ao amin’ny Tsiribihina; ary tsanga-tsaina, lanonana fananganana tsangambato. Fetibe ara-kolontsaina atao amin’ny Aogositra ny Volambe tohaka, ary fetiben’ny mozika isan-taona manana fifandraisana isam-paritra sy amin’ny Ranomasimbe Indianina ny Donia. Mety hiovaova eo an-toerana ny daty, fandraisana anjara ary dikany. Mety hanamarihan’ny fianakaviana lanonana amin’ny sakafo iombonana, vary, omby, lamba ary mozika. Miseho amin’ny toe-javatra toy ny Famadihana, famorana, ala-volon-jaza ary vodiondry ny nofon-kena mitam-pihavanana, fizarana hena ho mariky ny fihavanana. Lohahevitra misaraka momba ny sakafo ny fikarakarana sakafo, na dia manohana fomba amam-panao aza izy. Endrika kabary ampahibemaso voarafitra sy kanto mampiasa ohabolana, fomba fiteny, lahatra ary kilalaon-teny ny kabary. Mpikabary roa no matetika manao kabary amin’ny fankalazana ao amin’ny fianakaviana, mariazy, fandevenana na hetsika ho an’ny daholobe. Mety haharitra ora maromaro ny lanonana, fa mety ho fohy kokoa kosa ny kabary amin’ny fandevenana. Lehilahy zokiolona no nitana io andraikitra io araka ny fomba nentim-paharazana, saingy mihamaro ny tanora sy vehivavy mandray anjara. Endrika zavakanto mampifangaro hira, dihy ary kabary ny hiragasy, mifandray indrindra amin’ny faritra afovoan-tany. Matetika ahitana tarika roa sy filaharan’ny amponga, fiarahabana, fitantarana, dihy ary hira vakodrazana maharitra 90 minitra eo ho eo ny fampisehoana. Mampifangaro feo maoderina sy nentim-paharazana ny tsapiky, mifandray indrindra amin’ny faritra atsimo-andrefana, ary matetika mampiasa gitara elektrika, amponga, angorodao, kabosy ary marovany amin’ny mariazy, fandevenana, fetibe ary lanonana. Ampiasaina amin’ny mozika isam-paritra amin’ny zavamaneno koa ny valiha, kabosy ary marovany. Mampita ireo endrika ireo ny fampianarana ao amin’ny fianakaviana, fanaovana fanazaran-tena eny amin’ny manodidina, fitetezam-paritra ary tarika tsy matihanina na matihanina. Lamba na fitafiana fonosina nentim-paharazana ny lamba, ary endrika lamba sy fitafiana eo an-toerana ny lambahoany. Miankina amin’ny fiaraha-monina ny fampiasana azy amin’ny fiainana andavanandro, lanonana, famantarana sata na fandevenana. Manohana ny fomba fanenomana lamba sy fanaovana harona ny landy avy amin’ny ala Tapia, rofia, rabane ary kofehy hafa. Tsy misy fitsipika nasionaly manery ny fitafiana nentim-paharazana. Miankina amin’ny fotoana, faritra, fomba ao amin’ny fianakaviana, fahazoana fitaovana ary tsena eo an-toerana ny safidy fitafiana. Ahitana asa momba ny ala, fandrafetana ary sokitra any amin’ny vohitra sy tanàna kely zato eo ho eo any amin’ny faritra avo atsimo-atsinanana ny asa hazo Zafimaniry. Tsy mampiasa fantsika na savily ny fanorenana mifampiditra rantsan-kazo; ampiasaina amin’ny trano, fasana, trano fitehirizam-bokatra, fitaovana ary fanaka izany. Misy hevitra fantatra entin’ny sary sokitra toy ny tanamparoratra, mifandray amin’ny fihavanana, ary papintantely, mifandray amin’ny fiainam-piaraha-monina. Misedra tsindry avy amin’ny fandripahana ala, doro tanety, fifindran’ny olona miala ambanivohitra ary fanaovana azy ho entam-pizahan-tany ilay fomba. Manohana ny fitohizany ny fikambanana eo an-toerana, fandraketana an-tsoratra, atrikasa ary fambolen-kazo indray. Anisan’ny asa tanana hafa ny fanenomana landy, famokarana lamba sy lambahoany, asa rofia, fanaovana harona, fanenomana, taratasy Antemoro, asa tandroka omby ary asa hazo. Manasokajy sehatra asa tanana araka ny akora sy teknika ny Minisiteran’ny Fizahantany sy Asa Tanana, fa miankina amin’ny fitaovana, asa, kalitao ary toe-draharahan’ny tsena ny vidiny. Amin’ny ankapobeny dia mampita fomba amam-panao ny fianakaviana, fiaraha-monina, lanonana, tarika mpanao mozika, mpahay asa tanana, fikambanana ary fianarana tsy ara-dalàna. Miankina amin’ny mpikarakara sy hetsika ny fampisehoana ho an’ny daholobe, fa fomba amam-panao maro kosa mifamatotra amin’ny fihavanana na maha-mpikambana ao amin’ny fiaraha-monina. Samy manana andraikitra ny Direction du Patrimoine Culturel (DPC), Minisiteran’ny Kolontsaina sy Lova, sampan-draharaha isam-paritra momba ny kolontsaina sy lova, manampahefana eo an-toerana, manampahefana ara-pomba, fiaraha-monina ary mpitahiry fomba amam-panao. Afaka manohana ny fanaovana sy fampiofanana ny FIMPIMA sy fikambanana na tarika mpanakanto hafa. Mandrakitra sy manohana fomba fanehoana ara-kolontsaina ny lisitra sy fankatoavana avy amin’ny UNESCO momba ny fiarovana lova; tsy manome tompon’ny fomba amam-panao na mamorona fitsipika nasionaly manara-penitra izany. Misy fomba malagasy efatra voasoratra ao amin’ny Lisitra Solontenan’ny UNESCO: asa hazo Zafimaniry tamin’ny 2008, Kabary Malagasy tamin’ny 2021, Hiragasy tamin’ny 2023 ary Tsapiky tamin’ny 2025. Tsy mitovy na azo itokisana manerana ny firenena ny hamaroan’ny olona mampihatra azy, fandrakofana nasionaly ary vidiny ankehitriny. Mety hanova ny fomba sy fifindrany amin’ny taranaka ny fitomboan’ny tanàn-dehibe, haino aman-jery, fandaminana ara-pitsaboana na hetsika maoderina, fiakaran’ny saran’ny fitaovana ary fizahan-tany; fototra hatrany kosa ny fandraisan’anjaran’ny fiaraha-monina amin’ny fiarovana azy.