Ny Loi n°2020-005 sur les Assurances, navoaka ho lalàna tamin’ny 1 Septambra 2020, no tena mifehy ny tsenan’ny fiantohana eto Madagasikara. Ny andininy 440 ao aminy no nisolo ny Loi n°99-013 ary mandrindra fiantohana aina sy tsy aina, fiantohana indray, orinasa fiantohana, fiantohana iombonana, fantsom-pizarana, microinsurance, vokatra nomerika ary fiantohana mifototra amin’ny index. Tafiditra amin’ny fiantohana tsy aina ny fahasimban’ny fananana, andraikitra, fahasalamana, loza, fitaterana, afo ary fambolena. Antsoina matetika hoe prime ny vola aloa amin’ny fiantohana tsy miankina, cotisations ny fandoavana ara-tsosialy, garantie ny fiarovana, sinistre ny tranga azo takiana, ary attestation ny porofon’ny fiantohana. Ny Commission de Supervision Bancaire et Financière (CSBF) no manara-maso ny sehatra ao amin’ny Bankin’i Madagasikara (BFM). Nafindran’ny Ministeran’ny Toekarena sy Fitantanam-bola tany amin’ny CSBF tamin’ny 2021 ny asa fanaraha-maso mifandraika. Manome alalana sy manara-maso mpamatsy fiantohana, fiantohana indray ary fiantohana iombonana ny CSBF, ary mijery renivola, fahafahana mamaly trosa, vola azo ampiasaina, tahiry ara-teknika, fananana ary fitantanana. Antsoina matetika hoe entreprises d'assurance (EA) ny orinasa fiantohana. Fanafohezana mahazatra ny IAR ho an’ny mpanelanelana fiantohana sy fiantohana indray. Tsy maintsy miorina eto Madagasikara ny EA; mila fankatoavana mialoha kosa ny IAR. Ny rejisitra CSBF na BFM no tokony hijerena ny fahazoan-dalana ankehitriny. Voafetra sy tsy mitovy isam-paritra ny fahazoana fiantohana ara-dalàna. Mahazo fiantohana tsy miankina amin’ny EA nahazo alalana, masoivoho, broker, fiantohana iombonana na indraindray fantsona nomerika ny olona. Amin’ny ankapobeny dia mila fiantohana avy amin’ny EA nahazo alalana eto Madagasikara ny loza eto, olona monina eto ary andraikitra mifandray amin’i Madagasikara; tsy ekena ho azy ho mitovy ny polisy vahiny. Mety hanampy ny mpikambana amin’ny fitantanana vola ny tontine, vondrona fifanampiana na fahasalamana tsy ara-dalàna ary fikambanana na ONG sasany, saingy tsy mitovy amin’ny fiantohana voafehy izany ary tsy manome fiarovana na fanaraha-maso ara-dalàna mitovy. Andrim-panjakana ara-tsosialy iarahan’ny Ministeran’ny Asa sy Ministeran’ny Toekarena ary Fitantanam-bola manara-maso ny CNaPS. Tsy maintsy soratan’ny mpampiasa amin’ny CNaPS ny mpiasa rehetra voarakotry ny Code du Travail. Alefan’ny mpampiasa amin’ny alalan’ny E-CNaPS ny fampandrenesana fandraisana mpiasa, fanambarana isam-bolana ary fandoavana. Manome tombontsoa ho an’ny fianakaviana, fiarovana amin’ny loza sy aretin’asa, ary tombontsoa fisotroan-dronono ny CNaPS. Mety hisy fanampiana ho an’ny fianakaviana ahitana vola ho an’ny zanaka latsaky ny 21 taona, fanampiana alohan’ny fiterahana sy reny, tombontsoa reny antsasaky ny karama ary famerenana ny saran’ny fiterahana. Mety amin’ny kaonty banky na vola finday ny fandoavana; mety hampiato azy ny taratasy tsy ampy na fandraisana anjara tsy voaloa. Matetika mila feno 60 taona, nitsahatra niasa, 15 taona farafahakeliny nisoratana ary 28 telovolana fandraisana anjara farafahakeliny tao anatin’ny 10 taona teo aloha ny fisotroan-dronono amin’ny taona CNaPS. Mety hisy fisotroan-dronono mifandanja manomboka amin’ny 60 telovolana fandraisana anjara. Voarakitra ao amin’ny Compte Individuel des Travailleurs ny tantaran’ny fandraisan’anjaran’ny mpiasa. 13% ho an’ny mpampiasa ary 1% ho an’ny mpiasa no voalazan’ny taratasy ofisialy momba ny fandraisana anjara; ferana ho avo valo heny amin’ny karama farany ambany mihatra ny fototra kajy. Ny tarehimarika CNaPS navoaka ho an’ny 2026 dia manome karama farany ambany ankapobeny 300 000 ariary sy fetra 2 400 000 ariary, ary karama farany ambany amin’ny fambolena 304 300 ariary sy fetra 2 434 400 ariary. Rafitra misaraka ny fisotroan-drononon’ny fanjakana: CRCM ho an’ny mpiasam-panjakana sy miaramila sasany, CPR ho an’ny mpiasam-panjakana tsy cadre, mpiasa contrat ary auxiliaire. Tsy fisotroan-dronono CNaPS ireo. Mety hiantoka aina, fahafatesana, fisotroan-dronono fanampiny, fitahirizam-bola, fiara, andraikitra, afo sy fananana hafa, fitaterana, loza, fahasalamana ary fambolena ny fiantohana tsy miankina. Tsy maintsy atao manerana an’i Madagasikara ny fiantohana andraikitra sivily amin’ny fiara (RC véhicules terrestres à moteur) ho an’ny fiara ivelan’ny andian’ny Fanjakana, toy ny fiara, fiara ara-barotra, kamiao, moto, scooter, traktera, milina fanorenana, caravane ary remorque. Manarona fahavoazana ara-batana sy fananana vokatry ny lozam-pifamoivoizana, afo na fipoahana izany. Tsy maintsy mitondra porofo ara-batana na elektronika ny tompon’ny polisy raha misy fisavana fifamoivoizana. Mametraha tarif araka ny fomba kajy ara-piantohana ny EA, ka fehezin’ny fepetra farany ambany CSBF. Afaka mitaky mivantana amin’ny EA ny niharan’ny lozam-pifamoivoizana voarakotry ny fiantohana andraikitra tsy maintsy atao. Tsy azo ampiharina amin’ny naratra fahatelo ny fanilihana, fiarovan-tena ary deductible sasany; mandoa aloha ny EA ary mety hitaky vola amin’ny tompon’antoka any aoriana. Raha ratra ara-batana, tsy maintsy manolotra onitra ny EA ao anatin’ny valo volana farafahatarany aorian’ny nahazoany ny tatitry ny polisy. Tokony hilaza ny mpikarakara fitakiana, hanome kopian’ny tatitra ary hanazava ny fahazoana torohevitra ny fifandraisana voalohany. Amin’ny fitakiana hafa dia tsy maintsy milaza ny taratasy tsy ampy ao anatin’ny dimy andro ny EA. Araka ny fifanarahana ny fandoavana ary tsy maintsy vita ao anatin’ny iray volana farafahatarany aorian’ny nahazoana porofo feno. Tsy maintsy an-tsoratra, amin’ny taratasy na elektronika, ny fifanarahana fiantohana ary tsy maintsy omen’ny EA ny polisy nosoniavina. Tsy maintsy manambara ny loza manan-danja ny mpanjifa, milaza ny fiovana lehibe ary mampandre fitakiana amin’ny endrika an-tsoratra azo porofoina. Tsy azo saziana ny fahataran’ny fampandrenesana fitakiana raha loza na force majeure no nahatonga izany. Tsy manan-kery ny fepetra momba ny arbitration na fanafohezana fe-potoana fitakiana raha tsy nisy fanekena mazava. Tsy maintsy mamoaka tarif sy vokatra ary manome torohevitra rehefa angatahina ny mpamatsy fiantohana. Roa taona ny fe-potoana ankapobeny amin’ny fitakiana fiantohana. Dimy taona izany amin’ny fiantohana manokana sy fitakiana fiainana na lozam-piainana ataon’ny mpandova. Mety hampiato na hanapaka ny fe-potoana ny fanendrena manam-pahaizana na fangatahana fandoavana an-tsoratra misy porofon’ny fandraisana. Matetika ny fitsarana eo amin’ny fonenan’ny olona voaantoka no mahefa, arakaraka ny fitsipika manokana momba ny fananana sy toerana nitrangan’ny fahavoazana. Azo foanana isan-taona amin’ny ankapobeny tsy misy onitra ny polisy raha omena iray volana farafahakeliny ny fampandrenesana. Mety hahafahana manafoana ao anatin’ny telo volana ny fiovan’ny fonenana, asa, fisotroan-dronono na sata ara-pianakaviana; mazàna averina arakaraka ny fotoana ny vola fiantohana. An-tsoratra misy porofon’ny fandraisana no tokony hanaovana fangatahana. Rehefa amidy ny fiara dia miato amin’ny 00:00 ny ampitso ny fiantohana; azo foanana amin’ny fampandrenesana 10 andro izany, ary mifarana ho azy farafahatarany enim-bolana aorian’ny fivarotana miaraka amin’ny famerenana vola mifanaraka amin’ny fotoana.
Fiantohana eto Madagasikara
Mampifangaro fiantohana tsy miankina voafehy sy fiarovana ara-tsosialy ara-dalàna ny fiantohana eto Madagasikara. Miantoka aina, fiara, fananana, andraikitra, fahasalamana, loza, fitaterana ary fambolena ny mpamatsy tsy miankina; ny CNaPS, andrim-panjakana misahana ny fiahiana ara-tsosialy, kosa mitantana tombontsoa ho an’ny mpiasa voarakotry ny Code du Travail. Tsy maintsy misy fiantohana andraikitra sivily amin’ny fiara ivelan’ny andian’ny Fanjakana. Miankina amin’ny hoe fiantohana tsy miankina, CNaPS na fisotroan-dronono ampahibemaso hafa ny sampan-draharaha, fandraisana anjara, fe-potoana ary fitsipika fitakiana mihatra.
Tip
Raiso ho fiarovana maromaro misaraka ny fiantohana eto Madagasikara: fantaro raha CNaPS, rafitra fisotroan-dronono ampahibemaso, andraikitra tsy maintsy atao amin’ny fiara na fiantohana tsy miankina no mahafeno ny filànao. Mampiasà mpamatsy nahazo alalana, ampifanaraho amin’ny loza tena misy ny polisy ary tehirizo ny porofo an-tsoratra satria miankina amin’ny daty, taratasy ary fampandrenesana azo porofoina ny fitakiana sy fanafoanana. Mety hanampy amin’ny fandaniana ny fifanampiana tsy ara-dalàna, fa aza raisina ho fiantohana voafehy.