ၵฎหมายပုဂ္ဂလိၵ်ႈၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း

Civil Code မီးမၢႆမတ်ႉ 630 မတ်ႉ၊ တႅၼ်းၵฎမၢႆၽႄၵဝ်ႇလၢႆၽိုၼ်ၵဵဝ်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းပၼ်ၽေး၊ ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ၶွင်၊ လႆႈမႃးတၢင်းမူႇပိူင်၊ လႄႈၵႃႉၵမ်ႉ။ လိၵ်ႈလၢဝ်းပဵၼ်ၽိုၼ်ၵฎหมายဢၼ်ၸႂ်ႉတႅတ်ႈတေႃး၊ ၽိုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၸွႆႈလွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽိုၼ်တၢင်။ Code ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတီႈ Official Gazette၊ လႄႈသัญญာတူၵ်းလူင်းၵူႈမိူင်းမီးဢำนาจၼမ်သုတ်းမိူဝ်ႈၶัดၵၼ်တင်းၵฎหมายၼႂ်းမိူင်း။ သုၼ်ႇလွတ်ႈတူၵ်းလူင်း၊ ၽဵင်ႇပဵင်း၊ ၸႂ်သိုဝ်ႈ၊ သတ်ႉၸႃႇ၊ လႄႈႁဵတ်းၸွမ်းၵฎหมายၼမ်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇပုဂ္ဂလိၵ်ႈ။ ထုင်းၸၢတ်ႈၸၢင်ႈမႄးၵႃႈလွင်ႈဢမ်ႇမီးၵฎမၢႆ မိူဝ်ႈဢမ်ႇၶတ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵฎหมาย။ ၵฎหมายယอมႁပ်ႉၵူၼ်းလႄႈၸုမ်းၵฎหมาย။ ၼမ်ႉၵတ်ႉၵฎหมายတႄႇတီႈဝၼ်းၵိူတ်ႇ၊ ၵူၼ်းဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတူၵ်း/လႆႈႁၢႆ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇၽူႈတႅၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၽူႈပႂ်ႉ။ သၢႆမၢႆတူဝ်၊ တီႈယူႇ၊ လႄႈသၽႃဝၵူၼ်းႁိူၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ယืนยันၸွမ်းၽိုၼ်တၢင်ႇၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ၽိုၼ်တူဝ်၊ လႄႈလၵ်းထၢၼ်တီႈယူႇ။ ၽိုၼ်တၢင်ႇၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ႈပႃးၵိူတ်ႇ၊ တၢႆ၊ ၵူပ်ႉၵူႈ၊ လႄႈပႅတ်ႈၵူပ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈႁႂ်ႈဢွၵ်ႇ birth certificate ၼႂ်း 7 ဝၼ်း၊ ၵိူတ်ႇတီႈႁိူၼ်းပွင်ႇတီႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၼႂ်း 15 ဝၼ်း၊ သေလႄႈတၢင်ႇမၢႆၼႂ်း 30 ဝၼ်းဝၢႆးႁပ်ႉၽိုၼ်။ ၵၢၼ်ပွင်ႇတၢႆလႄႈတၢင်ႇမၢႆမီးၶၢဝ်းၽႄ၊ ၶဝ်ႈပႃးၶၢဝ်းပွင်ႇတီႈဝၢၼ်ႈ 5 ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈတၢင်ႇမၢႆၼႂ်း 15 ဝၼ်း။ ၵွင်ၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇယူႇတီႈတီႈလႄႈမဵဝ်းၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆ၊ ၸၢင်ႈပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ဝဵင်းလူင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်သရ်ဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း။ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းပဵၼ်ၶေႃႈယอมႁပ်ႉၸွမ်းၵฎหมาย ဢၼ်တင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၼႂ်းၵႄႈၽူႈပၼ်ၶေႃႈလႄႈၽူႈလူဝ်ႇႁပ်ႉ။ လွင်ႈယอมတေလႆႈပဵၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈတေလႆႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ လႄႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတေလႆႈဢမ်ႇၽိတ်းၵฎหมาย။ Civil Code ယอมႁပ်ႉလၢႆးလိၵ်ႈ၊ ၵႂၢမ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်လၢႆးတၢင်ႇ မိူဝ်ႈ Code ဢမ်ႇၼၼ်ၵฎหมายၽိသဵတ်ႇပၼ်ၶႂၢင်။ မီးၶေႃႈၶၢႆႉ၊ ၶေႃႈလႅၵ်ႈ၊ ၶၢႆႉၶၢႆႉ၊ ယိုၼ်း၊ ၵူႈငိုၼ်း၊ ၶၢႆႉႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉ၊ ၵူႈငိုၼ်း၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၶၢႆႉၶူဝ်း၊ ၵမ်ႉၸွႆႈ၊ ၸုမ်း၊ လႄႈၸွႆႈၸတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမဵဝ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်မီးၵฎမၢႆ။ လိၵ်ႈ၊ notary ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆၸၢင်ႈလူဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ပဵၼ်ၽိုၼ်အရေးကြီးတႃႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း၊ တီႈလိၼ်၊ ၵႃႉၵမ်ႉ၊ လႄႈၶေႃႈယွၼ်းမူႇပိူင်။ ၽူႈၶဝ်ႈၸၢင်ႈယွၼ်းႁႂ်ႈႁဵတ်းတႄႉ၊ ငိုၼ်းတႅၼ်း၊ ၵိုတ်းၵၢၼ်၊ ၸႅတ်ႇငိုၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်သုတ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း မိူဝ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉဢမ်ႇႁဵတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပၼ်ၽွၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၵฎหมายၶွင်ၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၵမ်၊ ပိုင်ႈ၊ ၸႂ်ႉ၊ usufruct၊ ၸတ်းၶွင်၊ ပိုင်ႈႁူမ်ႈ၊ servitude လႄႈ superficies။ တီႈလိၼ်ယူႇတႂ်ႈပိူင်ၽိသဵတ်ႇၸွမ်း Land Law: တီႈလိၼ်ပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸတ်းၵၢၼ်၊ ၵူၼ်းပုဂ္ဂလိၵ်ႈၵမ်ႈၼမ်မီးသုၼ်ႇၸႂ်ႉတီႈလိၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ freehold ပိုင်ႈတီႈလိၼ်။ သုၼ်ႇၼႆႉၸၢင်ႈမီးၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၸႂ်ႉ၊ usufruct၊ ၶၢႆႉ၊ လႄႈလႆႈမႃးတၢင်းမူႇပိူင်။ Title လႄႈၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်လူင်။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတီႈလိၼ်ၸွမ်းထုင်းၶွင်ၵူၼ်းလၢဝ်းၸၢင်ႈယอมႁပ်ႉ မိူဝ်ႈၵၢၼ်ပိုင်ႈ၊ ၽုၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၸႂ်ႉသိုပ်ႇၵၼ်မႃးဢမ်ႇဢေႇၵႂႃႇ 20 ပီ၊ လႄႈယဝ်ႉၶေႃႈယืนยันတီႈဝၢၼ်ႈ၊ ၽူႈၸႂ်ႉတီႈလိၼ်တိတ်းၵၼ်၊ လႄႈၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆဢၼ်လူဝ်ႇ။ ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လႄႈၸုမ်းတၢင်ႇမိူင်းဢမ်ႇၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းသုၼ်ႇၸႂ်ႉတီႈလိၼ်ပိူင်ပိူင်ၶွင်ၵူၼ်းလၢဝ်း။ ၶဝ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်ၶၢႆႉတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ concession၊ သုၼ်ႇၸႂ်ႉတီႈလိၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၶၢႆႉတီႈတီႈၵူၼ်းလၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်းလၢဝ်း။ သုၼ်ႇပိုင်ႈႁွင်ႈ condominium ၸၢင်ႈမီး မိူဝ်ႈတီႈလိၼ်ပိုၼ်ႉတႂ်ႈယင်းပဵၼ်ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်သုၼ်ႇၸႂ်ႉႁူမ်ႈ။ ၵฎหมายၵူၼ်းႁိူၼ်းၼႂ်း Civil Code ၵုမ်းၵမ်ၵူပ်ႉၵူႈ၊ ၶွင်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း၊ ပႅတ်ႈၵူပ်ႉ၊ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၽူႈၵဵဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈ၊ ၽူႈပႂ်ႉ၊ ၵၢၼ်လုမ်းလုၵ်ႈ၊ လႄႈငိုၼ်းလဵင်ႉ။ ၵူပ်ႉၵူႈၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇၵူႈၵေႃႉဢႃႇယု 18 ၶူပ်ႇ၊ ယอมႁပ်ႉ၊ လႄႈတၢင်ႇမၢႆ၊ ႁၢမ်ႈၵူပ်ႉၵူႈၼမ်ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းၵူပ်ႉၵူႈမီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း။ ၶွင်ၵွၼ်ႇၵူပ်ႉ၊ ဢၼ်လႆႈမႃးတၢင်းမူႇပိူင်၊ လႄႈဢၼ်ပၼ်ပိူင်တူဝ်ၸၢင်ႈၽႄပႅၵ်ႇၵၼ်တင်းၶွင်ဢၼ်ႁႃလႆႈၼႂ်းၵၢၼ်ၵူပ်ႉ။ ပႅတ်ႈၵူပ်ႉဢမ်ႇမီးၶေႃႈထဵင်လွင်ႈလုၵ်ႈ၊ ၶွင် ဢမ်ႇၼၼ်ၽိတ်းတၢမ်ႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၵၢၼ်ၸွႆႈၵၼ်ဝၢၼ်ႈလႄႈၽူႈတၢင်ႇမၢႆၵူၼ်းႁိူၼ်းၸႄႈဝဵင်း၊ မိူဝ်ႈမီးၶေႃႈထဵင် ဢမ်ႇၼၼ်လွင်ႈတၢင်းၸွမ်းၵฎหมายၵႂႃႇ People’s Court။ ၶၢဝ်းၸွႆႈႁႂ်ႈၶိုၼ်းၽွမ်ႉၵၼ် ၸၢင်ႈထိုင် 3 လိူၼ်။ လႆႈမႃးတၢင်းမူႇပိူင်တႄႇမိူဝ်ႈၵူၼ်းတၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်မီးၶေႃႈတႅပ်းတတ်းသုတ်းဝႃႈတၢႆ။ ၶွင်လႆႈမႃးၸၢင်ႈမီးပၢႆး၊ သုၼ်ႇ၊ လႄႈၼႃႈၵၢၼ်၊ ယူႇတႂ်ႈၵฎหมายလႄႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း။ လႆႈမႃးၸွမ်းၵฎหมาย ဢမ်ႇၼၼ်ၶေႃႈယွၼ်းမူႇပိူင်။ လုၵ်ႈ၊ လုၵ်ႈဢဝ်မႃးလဵင်ႉ၊ လုၵ်ႈၸွမ်းၵူပ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵူပ်ႉဢၼ်ယင်းယူႇ၊ ၵူၼ်းၸၼ်ႉၵွၼ်ႇ၊ ပီႈၼွင်ႉလႄႈၵူၼ်းၵဵဝ်ႇတၢင်ႇၵေႃႉ ၸၢင်ႈမီးသုၼ်ႇၸွမ်းတၢမ်းလႄႈၶေႃႈၼႂ်း Civil Code။ ၶွင်ၵူပ်ႉၵူႈၸတ်းႁင်းတၢင်ႇတီႈတႃႇၶွင်ပိုၼ်းၽူႈတၢႆ။ ၶေႃႈယွၼ်းမူႇပိူင်ၸၢင်ႈတႅမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်လၢတ်ႈ။ ၶေႃႈယွၼ်းမူႇပိူင်လိၵ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇလၢႆးမိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၼိဝ်ႉမိုဝ်း၊ လႄႈၽူႈႁၼ်ႁူမ်ႈၸၢင်ႈလူဝ်ႇမိူဝ်ႈၽူႈတႅမ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸဝ်ႈၶွင်။ Notary ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆဝၢၼ်ႈၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄလၵ်းထၢၼ်။ Code ၵမ်ႉသုၼ်ႇၸႂ်ႉၶွင်မိူဝ်ႈမီးလုၵ်ႈဢၼ်လႆႈၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၶဝ်ႈပႃးၶေႃႈၵမ်ႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈတႃႇလုၵ်ႈၵေႃႉလဵဝ်၊ ၼိုင်ႈပႃႈသၢမ်တႃႇလုၵ်ႈ 2 ၵေႃႉ၊ လႄႈၼိုင်ႈပႃႈသီႇတႃႇလုၵ်ႈ 3 ၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၼမ်။ ၽိတ်းတၢမ်ႇပုဂ္ဂလိၵ်ႈၶဝ်ႈပႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၵฎหมายဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းเสีย။ ၶေႃႈယွၼ်းၸၢင်ႈၵဵဝ်ႇပၢႆး၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၸၢတ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈသဵင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၸႂ်၊ ယွၼ်းငိုၼ်း၊ ၶွင်၊ ၵၢၼ်မႄး၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ဢမ်ႇၼၼ်လၢႆးမႄးပုဂ္ဂလိၵ်ႈတၢင်ႇလၢႆး။ ၶေႃႈယွၼ်း tort ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇၵၢၼ်ႁဵတ်းဢမ်ႇၸွမ်းၵฎหมาย၊ ၽွၼ်းเสีย၊ လႄႈလွင်ႈၵွင်ႉၵၼ်။ ၵฎမၢႆၽိသဵတ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉတႃႇၽူႈၸၢင်ႇ၊ မႄႈပေႃႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၽူႈပႂ်ႉ၊ ၸဝ်ႈတူဝ်လဵင်ႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၸဝ်ႈတိုက်၊ ၽူႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၶူဝ်းၶၢႆ၊ ၶွင်ဢၼ်မီးၽေး၊ ၽွၼ်းပတ်ႉလႅင်ႇ၊ ယိုတ်ႈၶွင်ဢမ်ႇထုၵ်ႇ၊ လႄႈၵၢၼ်ၸွႆႈႁင်းၵူၺ်းဢမ်ႇမီးၽူႈယွၼ်း။ ၵၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်၊ တၢင်း၊ ရာဇ်ဝတ်၊ လႄႈၽူႈၸႂ်ႉၶူဝ်းၶၢႆ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇၸႅၵ်ႇၵฎမၢႆတၢင်ႇမဵဝ်း မိူဝ်ႈမီးၶေႃႈၽွၼ်းပုဂ္ဂလိၵ်ႈၵေႃႈ။ Law on Civil Procedure No. 67/NA ယၢမ်းလဵဝ်တႄႇၸႂ်ႉ 30 ၸၼ်ႇဝႃရီ 2025။ ၶေႃႈထဵင်ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ၊ ၵႃႉၶၢႆ၊ ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ႁႅင်းၵၢၼ်၊ လႄႈၶေႃႈထဵင်တၢင်ႇလွင်ႈဢၼ်ၵฎหมายယอมႁပ်ႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇ People’s Courts၊ ၶဝ်ႈပႃးၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်းလႄႈဢမ်ႇမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႂ်းပိူင်ၶဝ်ႈထိုင်။ ပိူင်ရူတ်းမီးၸၼ်ႉတႄႇ၊ appeal၊ လႄႈ cassation။ တရႃးတႄႇလႄႈ appeal ၵူတ်ႇၶေႃႈမၢၼ်ႇ၊ လၵ်းထၢၼ်၊ ၵฎหมาย၊ cassation ၸုင်ၸႂ်ၶေႃႈၵฎหมาย။ ၽူႈၶဝ်ႈၵမ်ႈၼမ်ႁပ်ႉၽိတ်းတႃႇသူင်ႇလၵ်းထၢၼ်လႄႈၽိုၼ်ပိုင်းၵฎหมายတႃႇၶေႃႈယွၼ်း။ ၽႃႇသႃႇတရႃးပဵၼ်လၢဝ်း၊ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽူႈၽႃႇသႃႇ။ Mediation ၸၢင်ႈႁဵတ်းမိူဝ်ႈၵူႈၸุด၊ လႄႈပၢင်တရႃးၵမ်ႈၼမ်ပိုတ်ႇၵူၼ်းႁၼ် ၼွၵ်ႈၵူႈၶေႃႈယกတူဝ်ယၢင်ႇ ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ လွင်ႈလပ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်လွင်ႈလပ်ႉၸုမ်းၵူၼ်း။ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းသုတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၽိုၼ်ဢၼ်ၵฎหมายပၼ်ႁႅင်း တေလႆႈသူင်ႇတႃႇတဵင်းၸွမ်း Judgment Enforcement Law No. 12/NA ဝၼ်း 17 November 2021၊ ဢၼ်မႄးၶိုၼ်း။ ၽူႈတဵင်းၵฎหมายၵမ်ႈၼမ်ပွင်ႇႁူႉၼႂ်း 5 ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဝၢႆးႁပ်ႉၶေႃႈတႅပ်းတတ်းသုတ်း။ သင်ဢမ်ႇႁဵတ်းတၢင်းၸႂ် ၵၢၼ်တဵင်းဢၼ်ၵฎหมายယอมႁပ်ႉ ၸၢင်ႈပႃးၵူတ်ႇၶွင်၊ ပႂ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ်ယึၵ်းၶွင်၊ ၶၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်ၸတ်းၶွင်၊ လႄႈၵပ်းသိုပ်ႇၶေႃႈမုၼ်းဘႅင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်တီႈလိၼ်။ ၽွင်းလူင်ယุตိထမ်း၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်တဵင်းၶေႃႈတႅပ်းတတ်း၊ ၽွင်းၸႄႈတွၼ်ႈ/ဝဵင်းလူင်၊ လႄႈၵွင်ၵၢၼ်ၸႄႈဝဵင်း/မူၼ်းပၢႆႁဵတ်းၼႃႈတီႈတဵင်း၊ ၽူႈၵူတ်ႇ People’s Procuracy ပႂ်ႉၵၢၼ်ၸွမ်းၵฎหมาย။ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းတရႃးတၢင်ႇမိူင်းလူဝ်ႇၵူတ်ႇတႅတ်ႈတေႃးၸွမ်းၵฎမၢႆတရႃးယၢမ်းလဵဝ်၊ သัญญာတူၵ်းလူင်း၊ ၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇ၊ လႄႈၶေႃႈၶဝ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ၊ ယႃႇယึၵ်းဝႃႈယอมႁပ်ႉလႄႈတဵင်းလႆႈႁင်းၵူၺ်း။ တီႈၶဝ်ႈထိုင်ၵฎหมายတႅတ်ႈၵၼ်ၸွမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း၊ လႄႈဝဵင်း။ ၽိုၼ်မူလ်းဢၼ်ယืนยันယဝ်ႉ၊ လၢႆးမိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၼိဝ်ႉမိုဝ်း၊ notary၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈယืนยัน၊ Family Book၊ land title၊ လႄႈၽိုၼ်တၢင်ႇမၢႆ ၸၢင်ႈတႅပ်းဝႃႈၶေႃႈယွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ၶၢႆႉလႆႈႁပ်ႉႁိုဝ်။ ၶႃႈလႄႈၶၢဝ်းယူႇတီႈၽိုၼ်၊ တရႃး၊ ၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆ၊ ၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇ၊ ၽူႈၸွႆႈပညာ၊ လႄႈလွင်ႈတၢင်းတဵင်း၊ ဢမ်ႇမီးၶႃႈပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၶၢဝ်းၵၢၼ်ပၢင်တႅတ်ႈတေႃးယုံႇၸႂ်လႆႈ။ ၵၢၼ်ၸွႆႈပညာၵฎหมายမီးၼမ်ႉၼၵ်းပိူင်လူင်တႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း၊ တီႈလိၼ်၊ ၶေႃႈထဵင်ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ လႆႈမႃးတၢင်းမူႇပိူင်၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸုပ်ႇၶိုင်ႈ၊ လႄႈၵၢၼ်တဵင်း။