Ni mifumo gani ya kawaida ya biashara nchini Kenya?

Mifumo ya kawaida ni pamoja na biashara ya mtu binafsi, ubia, kampuni, chama cha ushirika na mipangilio mingine inayofaa madhumuni maalum. Kila mfumo una athari tofauti kwa umiliki na usimamizi.

MSME ina maana gani katika mfumo wa biashara wa Kenya?

MSME humaanisha biashara ndogo sana, ndogo na za kati. Kundi hili pana linajumuisha maduka, mashamba, karakana, watoa huduma na kampuni zinazokua nchini Kenya.

Je, biashara isiyo rasmi nchini Kenya inaweza kukua na kuwa biashara rasmi?

Ndiyo. Kumbukumbu bora, usajili unaofaa, umiliki ulio wazi, huduma ya kuaminika kwa wateja, nidhamu ya kifedha na kufuata mahitaji husika vinaweza kusaidia urasimishaji na ukuaji wa hatua kwa hatua.

Kwa nini mmiliki wa biashara nchini Kenya anapaswa kutenganisha fedha binafsi na za biashara?

Kutenganisha fedha hurahisisha kupima faida, kudhibiti matumizi, kufuatilia madeni, kuandaa kumbukumbu, kugundua hasara na kuamua kama biashara inaweza kujiendesha kwa kweli.

Biashara nchini Kenya

Biashara nchini Kenya huanzia shughuli zisizo rasmi zinazoendeshwa na mtu mmoja hadi ubia, vyama vya ushirika, kampuni na mashirika makubwa. Biashara huunda au kutoa kitu ambacho wateja wanathamini, na lazima isimamie fedha, watu, kumbukumbu, hatari na majukumu kwa umma. Kuanza kidogo kunaweza kupima mahitaji kabla ya mmiliki kujifunga kwa gharama kubwa.

Tip

Kabla ya kuanzisha biashara nchini Kenya, thibitisha kuwa wateja halisi wanataka unachotoa na uelewe gharama za kukitoa. Tenganisha fedha na kumbukumbu za biashara na matumizi ya nyumbani tangu mauzo ya kwanza. Chagua mfumo wa biashara baada ya kuzingatia umiliki, hatari, usimamizi na mipango ya baadaye.

naAchieng&Otieno

Biashara ni shughuli iliyopangwa inayowapatia wateja bidhaa au huduma. Hudumu ikiwa mapato kutoka kwa wateja yanaweza kulipia gharama zake na kuendeleza shughuli. Biashara nchini Kenya zinajumuisha mashamba, maduka, karakana, huduma za usafiri, huduma za kitaaluma, miradi ya kidijitali, viwanda na shughuli nyingine nyingi. Biashara ndogo sana, ndogo na za kati mara nyingi hurejelewa kwa pamoja kama MSME. Mtu anaweza kuendesha biashara peke yake, na washirika, kupitia kampuni, katika chama cha ushirika au kwa mfumo mwingine unaofaa. Chaguo hilo huathiri udhibiti, ufanyaji wa maamuzi, utunzaji wa kumbukumbu, uwajibikaji wa madeni na namna shughuli itakavyoendelea. Biashara isiyo rasmi hutoa njia ya haraka ya kupata mapato na huhudumia jamii nyingi. Hata hivyo, kumbukumbu hafifu, umiliki usio wazi, ufadhili mdogo, eneo lisilo salama na ugumu wa kuwafikia wateja wakubwa vinaweza kuzuia ukuaji. Mwanzo wa kawaida hujumuisha tatizo la mteja, suluhisho linalopendekezwa na jaribio dogo. Kisha mmiliki huchunguza mahitaji, bei, gharama, washindani, wasambazaji, eneo, vibali vinavyohitajika na usajili unaofaa. Udhibiti wa msingi wa fedha hutenganisha fedha za biashara na za binafsi, na kurekodi kila mauzo, matumizi, deni na bidhaa zilizohifadhiwa. Faida si sawa na fedha taslimu zilizopo kwa sababu baadhi ya fedha zinaweza kuwa zimetumika au kudaiwa na wengine. Biashara zinaweza kuhitaji wafanyakazi, wasambazaji, eneo, vifaa, huduma za kifedha, leseni, usimamizi wa kodi na hatua za usalama. Mahitaji halisi hutegemea shughuli, eneo, ukubwa na kiwango cha hatari. Biashara inaweza kuleta uhuru, ajira, bidhaa muhimu na nafasi ya kukua. Pia huleta mapato yasiyotabirika, ushindani, hasara, ulaghai, madeni na shinikizo binafsi, kwa hiyo ni muhimu kujaribu hatua kwa hatua na kuwa na kumbukumbu za kuaminika.