Ҡаҙағстандың рәсми исеме — Ҡаҙағстан Республикаһы. Ул унитар дәүләт, йәғни ил дауаһында айырым дәүләт кимәлендәге системалар түгел, ә бер милли конституция системаһы ғәмәлдә. Конституция — иң юғары хоҡуҡи нигеҙ. Унда төп учреждениелар, кешеләрҙең хоҡуҡтары һәм бурыстары, йәмәғәт ҡарарҙарын ҡабул итеү һәм ҡулланыуҙың төп ҡағиҙәләре тасуирлана. Президент — дәүләт башлығы һәм сәйәси системала үҙәк урын биләй. Был вазифа ил исеменән сығыш яһай, сәйәсәттең киң йүнәлештәрен билдәләй һәм хөкүмәт тармаҡтары менән бәйле конституция функцияларын башҡара. Парламент — ил күләмендәге закон сығарыу органы. Ул ике палатанан тора: Мәжилис һәм Сенат. Улар закон проекттарын ҡарай, конституция тәртибе буйынса закондарҙы ҡабул итә һәм күҙәтеү функцияларын башҡара. Хөкүмәт ил күләмендәге дәүләт идараһын алып бара һәм йәмәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашыра. Уның составына премьер-министр һәм финанс, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, транспорт һәм башҡа йәмәғәт хеҙмәттәре өсөн яуаплы министрлыҡтар инә. Судтар законды ҡуллана һәм хоҡуҡи бәхәстәрҙе хәл итә. Суд системаһы закон сығарыусы йәки хакимиәт менән идара итеүсе органдарҙан институциональ яҡтан айырым; конституция контроле махсус конституция учреждениеһы аша башҡарыла. Ҡаҙағстан төбәктәргә һәм милли статуслы ҡалаларға, артабан бәләкәйерәк урындағы берәмектәргә бүленә. Акимат — төбәк йәки урындағы башҡарма хакимиәт, ә уның етәксеһе аким тип атала. Маслихаттар — урындағы вәкиллекле органдар; улар үҙҙәренең законлы вәкәләттәре сиктәрендә урындағы бюджеттарҙы һәм йәмәғәт мәсьәләләрен ҡарай. Дәүләт идараһы ил кимәленән ныҡ координациялана. Көндәлек тормошта кешеләр дәүләт менән йыш ҡына урындағы акиматтар, дәүләт хеҙмәте күрһәтеү офистары, мәктәптәр, клиникалар, полиция, судтар һәм электрон дәүләт хеҙмәттәре аша осраша. Дәүләт ҙур ил буйлап күләмле проекттарҙы координациялай һәм уртаҡ ҡағиҙәләр тәьмин итә ала. Уның сиктәре законға, учреждениеларҙың яуаплылығына, булған дәүләт ресурстарына һәм ил кимәлендә ҡабул ителгән ҡарар менән уның билдәле урында ғәмәлгә ашырылыуы араһындағы ғәмәли айырмаға бәйле.
Ҡаҙағстандағы дәүләт
Ҡаҙағстан — президент системаһы һәм яҙма Конституцияһы булған унитар дәүләт. Ил күләмендәге учреждениелар төп йәмәғәт ҡарарҙарының күбеһен ҡабул итә, ә төбәк һәм урындағы хакимиәттәр уларҙы тормошҡа ашыра. Президент, Парламент, Хөкүмәт, судтар һәм акиматтарҙың ролдәрен аңлау дәүләт органдары менән эш итеүҙе еңеләйтә.
Tip
Башта мәсьәлә ил күләмендәге министрлыҡҡа, урындағы акиматҡа, судҡа йәки башҡа дәүләт органына ҡараймы икәнен билдәләгеҙ. Ғаризаларҙың күсермәләрен һаҡлағыҙ һәм яҙма яуап йә теркәү номерын һорағыҙ. Тәртипле яҙмалар мәсьәләне күҙәтеүҙе йәки ҡарарға тейешле канал аша дәғүә белдереүҙе еңеләйтә.