Унитарни пачхьалкх цхьана къоман конституционни а, юридически а системеца дӀахӀотталуш ду, региональни а, кӀоштани администраци къоман гӀулкхаш дӀахьоьжуш хилча а. Казахстанан президентан система президенте къоман политически кхоллараллехь хьалха ларам баьккхина дӀаала. Пачхьалкхан коьрта учрежденияш президент, Парламент, Правительство а, судьяш а бу. Региональни а, кӀоштани исполнительни администраци региональни а, кӀоштани администраци (akimats) алин, уьш юкъараллин карараш церан территорешка дӀахьоьжуш ю. Кхоллараллийн гӀулкхаш политически дӀахьаллин йоккха дакъа ду. Дехарш дӀахьоьжуш къоман гӀулкхашо президент, Парламенти Мажилисан декъашхой (Mazhilis) а, юкъараллин кӀоштийн делегаташ (maslikhats) а кхолла. Сенато кхолларалла декъалш дӀахьочу башхалла йолу, хьалха тӀекхетарца дӀахьоьжуш йолу процесс ю. Кхоллараллин органашо дехарш, голосовани а, къайлен ballotash а, гӀулкхашка тӀекхеташ йолу кхоллараллин къоьлламашца, дӀахьоьжуш ю. И кхоллараллин дакъош юкъаметтиг йолуш а ду, амма цхьана маьӀнаца дац. Пачхьалкхан учрежденияшо юкъара ларам дӀахьоьжуш, къонун а, политикаш а дӀахьоьжуш ду, кхоллараллийн гӀулкхашо талламо йолу пачхьалкхан а, гӀулкхаш а мандаташ дӀало. Шайн цхьана а, шаьшна хьалха а йолу дакъош кхин-кхинна кхачам хиларан, цхьаьна карар дечаран а, Казахстанан политически системехь халкъо дӀакхетарца дӀахьоьжуш йолу а, гӀулкхаш кхолларалла а, пачхьалкхан учрежденияш а кхетам бо.
Политика Казахстанехь
Казахстанехь политика къоман ларам кхолларан, дӀахьокхаран а, пачхьалкхан учрежденияшка а, кхоллараллин гӀуллакхашка а тӀекхетарехь дӀахӀотталуш ду. Казахстан унитарни пачхьалкх а, президентан система йолу пачхьалкх а ду, цундела къоман учрежденияшка дукха ларам бу, региональни а, кӀоштани администраци дийнахь къоман карарехь дӀакхолларалла дӀахьоьжуш ю. Кхоллараллийн гӀулкхашо кхоллараллийн а, исполнительни а мандаташ дӀало, а Сенатан кхолларалла хьалха тӀекхетарца дӀахьоьжуш ю.
Tip
Политически гӀулкхашкахь пачхьалкхан учрежденияш а, кхоллараллийн гӀулкхаш а юкъаметтиг кхолла, хьалха хьалхарчу гӀулкхаца къобал дечу гӀулкхан тип къастаде. Хьалха тӀекхеташ йолу учреждени я кхоллараллин процесс къастаде, цуьнан тӀекхетар, мандат а, процедура а дӀахьоьжуш хиларан тӀаьхье къастаде.