Ҡаҙаҡ теле, йәки Qazaq tili — төрки тел һәм Ҡаҙағстандың дәүләт теле. Ул милли мәҙәниәт, ауыҙ-тел әҙәбиәте, музыка, ғаилә хәтере һәм йәмәғәт үҙаңы менән тығыҙ бәйләнгән. Рус теле лә идара итеүҙә, мәғарифта, бизнеста, киң мәғлүмәт сараларында һәм көндәлек аралашыуҙа киң ҡулланыла. Уның роле ҡалаға, төбәккә, быуынға, эш урынына һәм ғаиләгә ҡарап айырыла. Күп кеше ике телдә һөйләшә, әммә һәр телдә йәки шартта һәләт кимәле бер төрлө түгел. Кемдер туғандары менән ҡаҙаҡса, эштә русса һөйләшә, ә дуҫтары менән ике телде лә ҡуллана. Ҡаҙаҡ телендә кешегә хөрмәтле һәм ябайыраҡ мөрәжәғәт итеүҙең традицион формалары бар. Алмаштар, исемдәр, туғанлыҡ атамалары, һөнәри дәрәжәләр, йәш һәм мөнәсәбәт һөйләмдең ни тиклем әҙәпле яңғырауына йоғонто яһай ала. Ҡаҙаҡса йыш ҡулланылған сәләмләшеүҙең береһе — «Сәләмәтһеҙ бе?», рәхмәт әйтеүҙең береһе — «Рәхмәт». Ҡаҙаҡ һүҙҙәрен латин хәрефтәре менән яҙғанда орфография төрлөсә күренергә мөмкин. Ҡаҙаҡ теле тарих дауамында бер нисә яҙма менән ҡулланылған. Кириллица таныш һәм киң осрай, ә латинға нигеҙләнгән яҙма тураһында фекер алышыу һәм уның әкренләп индерелеүе яҙыуҙарҙың һәм орфографияның бер төрлө булмауына килтерә ала. Ҡаҙағстанда төрлө берләшмәләргә бәйле башҡа телдәрҙә лә һөйләшәләр. Улар ғаиләлә, мәҙәни ойошмаларҙа, мәктәптәрҙә, дини мөхиттә йәки урындағы киң мәғлүмәт сараларында ҡулланылырға мөмкин. Тел һайлау үҙаң, мөмкинлек, тарих һәм ҡарағанлыҡ тойғоһона бәйле хистәр тыуҙырырға мөмкин. Ихтирамлы өйрәнеүсе ниндәй телде өҫтөн күреүҙәрен һорай һәм акцентты йәки иркен һөйләшеүҙе кешенең тоғролоғо үлсәме тип ҡабул итмәй.
Ҡаҙағстандағы телдәр
Ҡаҙағстандағы тел тормошоноң үҙәгендә ҡаҙаҡ теле — дәүләт теле, һәм рус теле тора; һуңғыһы йәмәғәт һәм көндәлек тормошта ла киң ҡулланыла. Күп кеше ғаиләлә, мәктәптә, эш урынында, төбәктә йәки әңгәмәдәшенә ҡарап телдәрҙе алмаштыра. Рус теле киң аңлашылған урында ла ҡаҙаҡса бер нисә һүҙ өйрәнеү ихтирам күрһәтеү була.
Tip
Һәр аралашыуҙы ҡаҙаҡса сәләмләүҙән башлағыҙ, унан ҡаҙаҡ, рус йәки ике яҡҡа ла аңлайышлы башҡа телдең ҡайһыһы уңайлыраҡ икәнен һорағыҙ. Кешенең исемен ул ҡулланғанса яҙып әйтегеҙ. Аңлашылмаһа, әкрен һөйләгеҙ, ябай һүҙҙәр ҡулланығыҙ һәм мөһим нәмәне яҙма рәүештә раҫлағыҙ.