L'aprendiment a l'é ël procès larg ëd gavagné conossense, abilità, abitudin e comprension. An Itàlia, a comprent l'istrussion formala e l'aprendiment an travaj, a ca e ant la comunità. L'aprendiment formal a seguiss un programa organizà. Le scole, le universitasse, j'istitussion ëd formassion e j'organism ëd formassion riconossù a dan dël solit insegnament, valutassion e na forma ëd certificat o ëd qualìfica. L'aprendiment nen formal a l'é organizà, ma a peul nen mené a na qualìfica ëd Stat. Tra j'esempi a-i son ij cors ëd lenga, la formassion an travaj, ij laboratori culturaj, l'istrussion sportiva e ij cors propost da associassion o da sentër ëd educassion për adult. L'aprendiment informal a capita ant la vita ëd tuti ij di. Lesse, fé pratica con n'àutra persona, vardé dle dimostrassion, fé volontariat e risolve problema real a peulo tuti fé cress le capacità util. An Itàlia, l'idea italiana ëd formassion (formazione) a riferissa soens a un svilup personal o professional organizà. La formassion professionala (formazione professionale) a mira an particolar a le abilità dovrà për ël travaj e a peul buté ansem le leson con l'esperiense pratica. L'istrussion italiana a l'é orientà a livel nassionaj, ma le region e j'istitussion local a l'han ëdcò un rol important. Për sòn, dle possibilà d'aprendiment simil a peulo avèj nòm, organisator o modalitaj d'amission diferent an pòst diferent. Un certificat a peul aiuté a dimostrè l'aprendiment, ma a l'é pa l'unich segn d'abilità. Dle proe ëd travaj, dimostrassion pratiche, l'üs ëd la lenga e l'esperiense passà a peulo ëdcò mostrè che cosa na persona a sa fé. L'aprendiment a crea possibilà për la partecipassion, l'ocupassion, ël studi pi lontan e l'independensa personal. Soe limit a son ël temp, ël cost, l'acess, le barere linguistich e ël fait che pa tuti ij cors o certificà a l'han la stessa ricognission. N'bon prim pass a l'é definì na meta d'aprendiment clara e identificà ël livel ch'a-i va. Dòp, ël discents a peul confronté ij cors formaj, la formassion pratica e le possibilà d'imparé da so, prima ëd serne na strada.
L'aprendiment an Itàlia
L'aprendiment an Itàlia a passa për le scole, le universitasse, ij programa ëd formassion professionala, ij pòst ëd travaj, j'organisassion ëd comunità e ël studi indipendent. L'idea italiana ëd formassion a comprent ël gavagn ëd conossense e ël svilup ëd capacità pratiche o professionaj. Le persone a peulo imparé për tuta la vita, pa mach quand a son giovo.
Tip
Part da n'abilità o da un resultat ch'a conta ant la toa vita ëd tuti ij di, ant ij studi o ant ël travaj an Itàlia. Sern na forma d'aprendiment ch'a va bin con ël tò temp, con la toa capacità linguistica e con ël besogn ëd na ricognission formala. Ten dle proe semplici ëd lòn ch'it finisses e ëd lòn ch'it sas adesso fé.