پەروەردەی قوتابخانە لە عێراق

خوێندنی قوتابخانەیی لە عێراق بە قۆناغ ڕێکخراوە. منداڵان بە شێوەی ئاسایی بە خوێندنی سەرەتایی دەست پێ دەکەن، بە قۆناغێکی ناوەندی بەردەوام دەبن، و دواتر دەتوانن بچنە خوێندنی گشتیی ئامادەیی یان ڕێگایەکی پیشەیی. قوتابخانەی سەرەتایی خوێندنەوە، نووسین، بیرکاری، زانستی بنەڕەتی، تێگەیشتنی کۆمەڵایەتی و عادەتی خوێندن پەرە پێ دەدات. قۆناغەکانی دواتر بابەتە تایبەتمەندترەکان دەخەنە ناوەوە و فێرخوازان بۆ تاقیکردنەوە، ڕاهێنانی کار، یان خوێندنی زیاتر ئامادە دەکەن. عەرەبی لە بەشێکی زۆری وڵاتدا زمانی سەرەکیی وانەوتنەوەیە. کوردی لە قوتابخانەکانی هەرێمی کوردستاندا گرنگە و زمانەکانی دیکەی کۆمەڵگا لە ناوچە یان قوتابخانەی دیاریکراودا ڕۆڵیان هەبێت. قوتابخانە گشتییەکان بۆ زۆرێک لە خێزانەکان ڕێگای سەرەکین، بەڵام قوتابخانەی تایبەتیش هەن. بارودۆخی وانەوتنەوە، قەبارەی پۆل، کەرەستە و بیناکان، گواستنەوە و پاڵپشتیی بەردەست لە قوتابخانە و شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی دیکە زۆر جیاوازن. بۆ تۆمارکردن زۆرجار بەڵگەنامەی پێویستە کە ناسنامەی منداڵ بسەلمێنێت و خوێندنی پێشووی پیشان بدات. گواستنەوە لەوانەیە تۆمارەکانی قوتابخانە بخوازێت؛ بۆیە خێزانەکان باشە کارتی نمرە، بڕوانامە، بەڵگەنامەی ناسنامە و نامەنووسینی فەرمی پێکەوە بپارێزن. ئامادەبوون، ئەرکی ماڵەوە، بەشداری لە پۆل، هەڵسەنگاندنی قوتابخانە و تاقیکردنەوەکان بەشێکی سەرەکیی ژیانی قوتابخانەن. دایک و باوک یان چاودێران دەتوانن بە گفتوگۆ لەگەڵ مامۆستایان و دانانی شوێن و کاتێکی جێگیر بۆ خوێندن، پاڵپشتیی پێشکەوتن بکەن. منداڵانی تووشبوو بە ئاوارەبوون، پچڕانی خوێندن، کەمئەندامی، بەربەستی زمان یان نەبوونی بەڵگەنامە، لەوانەیە پێویستیان بە یارمەتیی زیاتر هەبێت. بەڕێوەبەرایەتیی قوتابخانەی ناوخۆیی یان دەسەڵاتی پەروەردە خاڵی پەیوەندیی گرنگە بۆ دۆزینەوەی ڕێگایەکی گونجاو. یاسا و ڕێکارە کارگێڕییەکانی قوتابخانە لە نێوان عێراقی فیدراڵ و هەرێمی کوردستان، هەروەها لە نێوان دامەزراوەکاندا، جیاواز دەبن. پێش پلان دانان، خێزانەکان باشە داواکارییە کردارییەکان ڕاستەوخۆ لە قوتابخانەی بەرپرسیارەوە پشتڕاست بکەنەوە.