Dorûberê kesî cî û şertan ê ke ew di jiyanê rojane de rast pê kenê. Îran de ew dikarin bloka bajarî ya qelew, komplekseya apartmanî, mahalleya adetî, gund, navçeya derveyê bajar yan cîyê nêzîkê zevî, çiya, deşt yan derya bibê. Peyva herêmî ya gelek bikarhatî bo mahalle mahaleh o, ke محله nivîsîyeno. Mahaleh tenê sînorê nexşeyî nîyo; dikaro rêyanê naskerde, dukanê herêmî, dibistan, park, mizgeft, klinîk, cîran û adetê hevpar bıhewîne. Dorûberê Îranî li gor qasê bajar, hewa, bilindî, dahat, temenê avahî û planê herêmî gelek ciyawaz ê. Mahalleya bakurî dikaro drenajê baranê bihêz bixwazo; herê herêma navendî yan başûrê hişk dikaro zêdetir balê ser siya, toz, germî û avê bawerkerde bıgêro. Kuçe dikarin bi otomobîl, motosîklet, otobûs, taksî, bisklet, wesayîtê teslîmkerdiş û peyayî zêde bikar bêne. Kalîteya peyarê, derbasgehan, ronahî, leza trafîkî, wesayîtê parkkerde û gihîştin dikarin hetta di heman mahalle de zi biguherin. Şertê hawadeyî yê herêmî deng, hewayê derve, zibil, avê çirkîn, kêrem, bawerîya ava vexwarinî, germî, siya û gihîştinê cîyê keskî dihewînenê. Pirsgirêka biçûk a dubare dikaro muhîm bo, hema zarok, mezinê pîr yan kesê astengdar rojê her car pê re rast bibê. Belediye bi gelemperî gelek mijarê cîyê umûmî îdare kena; tede girewtişê zibilê herêmî, park, kuçe û hin xizmetê mahalî. Dezgehê xizmetan, rêveberê avahî, karbidestê ostanî, polîs, xizmetê tenduristî û ofîsê hawadeyî dikarin pirsgirêkê bîn bigîrê. Jiyana apartmanî gelek caran girêdayî cîyê hevpar ê wek dergeh, merdiban, ban, hewş, parkkerdiş, pergala avî û cîyê zibilî yo. Razîbiyayîşê zelal yê navê sakinî dikaro nakokî kêm bike û cîyê hevpar ewledartir û paqijtir bıvêne. Piştgirîya nefermî zi Îran de muhîm a. Cîran, dukanvanê herêmî, rêveberê avahî, kesayetê civakî û torê malbatî gelek caran alîkarî kenê ke kes rêyan, awayê xizmetan, pirsgirêkê mevsimî û hîvîyê rojane yê cî fêhm bike. Dorûberê baş hereketê ewledar, xizmetê bingeyîn, cîyê hevpar yê paqij, bawerîya civakî û hinek parastin ji germî yan hewayê xeterdar pêşkêş kenê. Pêşvebirî dikaro bi trafîk, bingehsazîya kevn, lênêrîna ne-yeksan, avakerdişê qelew, kêmîya avî, gihîştina zehmet yan mesûliyetê nezelal sînordar bo.
Dorûber Îran de
Dorûber Îran de manaya cîyê nêzîk yê dora xanî, dibistan, cîyê kar yan cîyê rawestiyayîşê rêwîtî dano. Ew dikaro mahaleh, yan mahalle, û herweha kuçe, avahî, park, dukan, veguhestin, kanalîzasyon, deng, hewa û xususiyetê xwezayî yê nêzîk dihewîne. Nasbiyayîşê dorûber kesan alîkarî keno ke ewledar bigerin, xizmetan bibînin û jiyanê rojane baş bikerê.
Tip
Dorûbera nêzîkê xo rojê ronî de bigerê û rêyê ewledar, xizmetê lazim, derbasgehanê xeterdar, cîyê sîdar û cîyê hevdîtina acîl tesbît bıkerê. Bi cîranê bawerkerde yan rêveberê avahî yê ke şertê herêmî dizano bi rêz xo nas bıkerê. Pirsgirêkê hevpar bi agahdarîya zelal ragihîne û bêketişê nakokî yan cîyê ewlenebiyayî şop bıkerê.

