ايران ۾ مذهب

ٻارهن امامن وارو شيعه اسلام ايران جي اڪثريتي مذهبي روايت آهي. ان جي تعليمات پيغمبر محمد ﷺ، سندن خاندان ۽ ٻارهن امامن جي هڪ سلسلي کي عزت ڏين ٿيون، جن کي روحاني ۽ جائز اڳواڻ سمجهيو وڃي ٿو. مذهبي عالمن، مسجدن، مزارن، ديني مدرسن، خيراتي ادارن ۽ رياستي ادارن جو عوامي مذهبي زندگيءَ تي اثر آهي. مذهب ۽ حڪومت ويجهي نموني ڳنڍيل آهن، پر ايرانين جا ان لاڳاپي بابت رايا مختلف آهن. مسلمانن جي روزاني عملن ۾ نماز، روزو، خيرات، حج ۽ حلال کاڌي جو خيال شامل ٿي سگهن ٿا. انهن عملن جو درجو ۽ صورت ماڻهن ۽ خاندانن ۾ مختلف آهي. رمضان اسلامي مهيني جو نالو آهي، جنهن ۾ روزو رکيو ويندو آهي، جڏهن ته عيدالفطر ان جي پڄاڻيءَ جي نشاني آهي. محرم، خاص طور عاشورا، امام حسين جي شهادت جي ياد ۾ ملهايو ويندو آهي ۽ ان ۾ سوڳ جون گڏجاڻيون، واعظ، جلوس ۽ خيراتي عمل شامل آهن. ڪيترن شيعه مسلمانن لاءِ مزارن جي زيارت اهم آهي. زائرين دعا ڪري، مقدس شخصيتن کي ياد ڪري، دلي سڪون ڳولي، عطيا ڏئي يا خاندان سان وقت گذاري سگهن ٿا. سني برادريون خاص طور ڪيترن سرحدي علائقن ۾ رهن ٿيون ۽ انهن ۾ مختلف نسلي گروهه شامل آهن. سندن اسلام جا بنيادي عقيدا شيعه عقيدن سان ملن ٿا، جڏهن ته مذهبي اختيار ۽ ڪجهه رسمون مختلف آهن. ايران ۾ زرتشتي، يهودي ۽ عيسائي برادرين جون پراڻيون تاريخون آهن. آرمينيائي ۽ آشوري ڪليسا، عبادتگاهون، آتشڪدهون، تهوار ۽ برادريءَ جا ادارا ملڪ جي مذهبي ورثي جو حصو آهن. بهائي مذهب جي شروعات اڻويهين صديءَ جي ايران ۾ ٿي ۽ اهو هڪ مذهبي برادري آهي، پر ان کي سخت سرڪاري ۽ سماجي پابندين کي منهن ڏيڻو پيو آهي. ذاتي وابستگيءَ بابت ڳالهائيندي حساسيت ۽ احترام ضروري آهن. ڪي ايراني صوفي طريقن، ٻين روحاني عملن، گڏيل خانداني روايتن يا ڪنهن به مذهب تي عمل نه ڪرڻ سان لاڳاپيل آهن. عوامي رويو هميشه خانگي عقيدي کي ظاهر نٿو ڪري. ايران ۾ مذهب ڪيترن ماڻهن لاءِ برادري، اخلاقي رهنمائي، خيرات، سڃاڻپ ۽ فني روايتن جو ذريعو آهي. جڏهن عقيدو، قانون ۽ ذاتي چونڊ پاڻ ۾ ٽڪراءَ ۾ اچن ته ان سان اختلاف، اڻبرابر سلوڪ يا دٻاءُ پڻ پيدا ٿي سگهي ٿو.