ايران ۾ فنون ۽ هنر

ايراني فن شاهي درٻارن، مذهبي ادارن، ڪاريگرن جي ورڪشاپن، ڳوٺن، خاندانن، اسڪولن ۽ جديد اسٽوڊيوز ذريعي وڌيو آهي. اهو تاريخ جو رڪارڊ پڻ آهي ۽ روزمره زندگيءَ جو هڪ زنده حصو پڻ. اڏاوت ان جي سڀ کان نمايان صورتن مان هڪ آهي. اندريون اڱڻ، باغ، گنبذ، محراب، هوادان، سرن جو ڪم، آئينن جو ڪم، پلستر ۽ رنگين ٽائلون موسم، عقيدي، خوبصورتي ۽ سماجي ضرورتن جو جواب ڏين ٿيون. خطاطي لکيل ٻوليءَ کي بصري صورت ڏئي ٿي. فارسي ۽ عربي رسم الخط ڪتابن، عمارتن، تصويرن، سرٽيفڪيٽن، نشانين ۽ جديد ڊزائن ۾ نظر اچن ٿا. فارسي ننڍڙي تصوير (Persian miniature painting) ۾ باريڪ تفصيل، ڪيترن تهن وارا منظر، ڀرپور رنگ ۽ ادبي موضوع هوندا آهن. اها اڪثر مسودن سان گڏ هوندي هئي، وڏي آزاد ڀت واري تصوير طور نه. قالين ۽ ڪپڙي جا هنر عملي استعمال کي پيچيده نمونن سان گڏائين ٿا. ڊزائن مان علائقو، ورڪشاپ، قبيلو، خانداني روايت يا فني دور سڃاڻي سگهجي ٿو. ڌاتوءَ جو ڪم، ٺڪر، ڪاٺ جو ڪم، جڙاءُ، شيشو، ڀرت ۽ ڇپيل ڪپڙا اهم دستڪاري روايتون آهن. اهي هنر عام طور تجربيڪار ڪاريگرن جي رهنمائيءَ هيٺ بار بار مشق ڪري سکيا وڃن ٿا. موسيقيءَ ۾ ڪلاسيڪي رَديف روايتون، علائقائي موسيقي، مذهبي پيشڪش، مقبول صنفون ۽ خانداني گيت شامل آهن. ساز، تالون ۽ ڳائڻ جا انداز سڄي ايران ۾ گهڻو مختلف آهن. شاعري ۽ بصري فن گهڻو ڪري هڪ ٻئي سان ملن ٿا، ڇاڪاڻ ته مشهور ڪهاڻيون ۽ شعر تصويرن، پيشڪشن ۽ آرائشي شين لاءِ الهام ٿين ٿا. مطلب ادبي يا مذهبي ڄاڻ وارين علامتن تي دارومدار رکي سگهي ٿو. جديد ايراني فن ۾ مصوري، مجسمه سازي، گرافڪ ڊزائن، فوٽوگرافي، انسٽاليشن، اينيميشن، ٿيٽر ۽ عالمي سڃاڻپ رکندڙ سئنيما شامل آهن. فنڪار خانداني زندگي، يادگيري، سڃاڻپ، سماجي حدن، مزاح يا روزمره جي گذران جا موضوع ڳولي سگهن ٿا. فني آزادي ۽ ماڻهن تائين رسائي ادارن، سماجي اميدن، خرچ ۽ ضابطن سبب محدود ٿي سگهي ٿي. تڏهن به فنڪار تعليم، سهڪار، خانگي هنڌن، عوامي ادارن ۽ ڊجيٽل طريقن سان موقعا ڳولين ٿا.