Грузия — биологик һәм ландшафт төрлелеге белән танылган Кавказ төбәгенең бер өлеше. Аның Европа белән Азия арасында урнашуы һәм биеклек, дымлылык һәм температураның кискен үзгәрүе күп төрле яшәү мохитләрен тудыра. Көнбатыш Грузия гадәттә дымлырак; анда куе урманнар, елгалар, сазлыклар һәм яр буе мохитләре бар. Көнчыгыш Грузиядә корырак урманнар, үләнлекләр, куаклыклар, авыл хуҗалыгы тигезлекләре һәм ярымкорылык ландшафтлары очрый. Зур һәм Кече Кавказда тау урманнары, альп болыннары, ташлы тау битләре, кар басулары һәм биек үзәннәр бар. Биеклек арткан саен шартлар тиз үзгәрергә мөмкин; җылы торак урыны салкын һәм җилгә ачык җиргә якын булырга мөмкин. Урманнар туфракны саклый, су туплый, яшәү мохите бирә һәм авыл тормышын тәэмин итә. Аларга янгыннар, контрольсез кисү, инфраструктура, көтү, корткычлар һәм тоташ яшәү мохитенең таркалуы басым ясый. Кыргый табигатькә эре имезүчеләр, ерткыч кошлар, күчмә кошлар, сөйрәлүчеләр, җир-су хайваннары, балыклар, бөҗәкләр һәм күп төрле үсемлекләр керә. Кыргый хайваннарны ерактан күзәтергә кирәк, чөнки аларны ашату, куу яки якын килү хайваннарга да, кешеләргә дә зыян китерергә мөмкин. Грузиядәге саклана торган урыннарга милли парклар, тыюлыклар һәм максатлары һәм керү кагыйдәләре төрле булган башка идарә ителә торган территорияләр керә. Аларның кайберләре билгеләнгән маршрутларда йөрергә рөхсәт итә; кагыйдәсе катгыйрак зоналарда керү, әйбер җыю, ау, учак ягу, чатыр кору яки автомобиль куллану чикләнергә мөмкин. Кешеләр Грузия табигатенең зур өлешен игенчелек, көтүчелек, урман хуҗалыгы, балык тоту һәм торак төзү аша үзгәрткән. Традицион файдалану төрле ландшафтларны сакларга ярдәм итә ала, ләкин чамадан тыш файдалану яки идарәне туктату яшәү мохитен үзгәртергә мөмкин. Ачык һавадагы ял сәламәтлеккә, өйрәнүгә һәм җирле җәмгыятьләр кеременә ярдәм итә. Әмма катлаулы җир, кинәт үзгәрүче һава торышы, урман янгыннары, су басу, кар, тотрыксыз кәрәзле элемтә һәм чүп, юлдан читкә чыгу, контрольсез учак яки юлсыз җирдә машина йөртү китергән зыян да куркыныч тудыра. Табигатьне саклау саклана торган урыннар җаваплы идарә ителгән фермалар, урманнар, елгалар һәм авыллар белән тоташканда яхшырак нәтиҗә бирә. Килүчеләр һәм яшәүчеләр җирле кагыйдәләрне үтәп, янгынны булдырмыйча, табигатькә зыян китермичә һәм ландшафтны кайгыртучы хезмәтләргә ярдәм итеп өлеш кертә ала.
Грузиядә табигать
Грузия табигате Кара диңгез ярыннан һәм дымлы урманнардан алып коры үләнлекләргә, елга үзәннәренә һәм Кавказның биек тауларына кадәр җәелә. Бу төрлелек күп төрле үсемлекләргә, хайваннарга, ландшафтларга һәм җирдән файдалануның традицион ысулларына шартлар тудыра. Табигатьтән куркынычсыз файдалану саклана торган урыннарны, җирле җәмгыятьләрне, кыргый хайваннарны, һава торышын һәм сизгер яшәү мохитен хөрмәт итүне дә аңлата.
Tip
Грузия табигатенә буш уен мәйданы итеп түгел, тере урын итеп карагыз. Юлга чыкканчы маршрутны, һава торышын, көн яктысы вакытын, керү кагыйдәләрен һәм транспортны тикшерегез; аннары су, яраклы кием һәм имин кайту чарасын алыгыз. Үсемлекләрне, хайваннарны, ташларны һәм мәдәни әйберләрне үз урынында калдырыгыз.