Ялланып эшләү үҙ аллы эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүҙән айырыла. Хеҙмәткәр ғәҙәттә эш биреүсе ойошмаһы составында эшләй һәм килешелгән күрһәтмәләрҙе үтәй, ә эш биреүсе уға хеҙмәт хаҡы түләй һәм эш урынын ойоштора. Хеҙмәт килешеүен грузинса ғәҙәттә «шромити хелшекрулеба» тип атайҙар. Унда килешеүҙә ҡатнашыусылар күрһәтелергә һәм вазифа, эш урыны, башлау ваҡыты, хеҙмәт хаҡы, эш ваҡыты, ял һәм башҡа мөһим шарттар аныҡ яҙылырға тейеш. Эш дауамлы, билдәләнгән ваҡытҡа йә маҡсатҡа бәйле, тулы булмаған йә тулы эш көнлө, миҙгелле йәки билдәле бер проектҡа бәйле булыуы мөмкин. Эштең ысынбарлыҡтағы тәртибе мөһим, уны ниндәй атама менән атау ғына түгел. Хеҙмәткәр йыйыу йыш ҡына ғариза биреүҙе, әңгәмәне, шарттарҙы тикшереүҙе һәм документтарҙы ҡарауҙы үҙ эсенә ала. Ҡайһы бер эш биреүселәр һынау ваҡытын билдәләргә мөмкин; эш башланғансы уның шарттарын аңлап, яҙма рәүештә теркәргә кәрәк. Хеҙмәт хаҡын асыҡ итеп тикшерергә кәрәк. Хеҙмәткәр билдәләнгән эш хаҡын, көтөлгән тотоп ҡалыуҙарҙы, түләү көнөн һәм ысулын, шулай уҡ премия, сығымдар, ашамлыҡ, транспорт йәки ҡорамал түләүгә инәме-юҡмы икәнен белергә тейеш. Ике яҡтың да яуаплылығы бар. Хеҙмәткәр килешелгән эште башҡарырға һәм законлы эш ҡағиҙәләрен үтәргә тейеш; эш биреүсе иһә килешелгән түләүҙе һәм тейешле шарттарҙы тәьмин итергә, хәүефһеҙлеккә һәм кешелек дәрәжәһенә хөрмәт менән ҡараған эш урыны булдырырға тейеш. Килешмәүсәнлек килеп сыҡһа, яҙмалар мөһим була. Килешеүҙәр, эш графиктары, түләү белдермәләре, банк яҙмалары, ялға ғаризалар, иҫкәртеүҙәр һәм яҙма хәбәрҙәр нимәгә килешелгәнен һәм нимә булғанын күрһәтә ала. Ялланып эшләү даими килем, тәжрибә, уҡыу һәм кешеләр менән бәйләнеш бирә ала. Әммә ул ваҡытты һәм бурыстарҙы үҙеңсә билдәләү мөмкинлеген сикләргә мөмкин, ә көсһөҙ йә рәсмиләштерелмәгән килешеүҙәр хоҡуҡтарҙы иҫбатлауҙы ҡыйынлаштыра ала.
Грузияла ялланып эшләү
Грузияла ялланып эшләү — хеҙмәткәрҙең эш биреүсе менән килешелгән бурыстарҙы үтәүе һәм шуның өсөн түләү алыуы. Яҙма хеҙмәт килешеүе кешегә вазифаһын, эш графигын, хеҙмәт хаҡын, ялды һәм эш мөнәсәбәттәрен туҡтатыу ҡағиҙәләрен аңларға ярҙам итә.
Tip
Эш биреүсенең дуҫтарса әйткән вәғәҙәһен тулы хеҙмәт килешеүе тип ҡабул итмәгеҙ. Килешеүҙе тулыһынса уҡығыҙ, уны эш тәҡдиме менән сағыштырығыҙ һәм эштең тәүге көнөнә тиклем аңлашылмаған шарттарҙы асыҡлағыҙ.