Այժմ Ֆրանսիա կոչվող տարածքում ապրում էին բազմաթիվ հնագույն ժողովուրդներ։ Հռոմեական նվաճումը Գալիան միացրեց Հռոմեական կայսրությանը և երկարատև ազդեցություն թողեց ճանապարհների, քաղաքների, օրենքների ու լեզվի զարգացման վրա։ Հռոմեական իշխանության թուլացումից հետո առաջացան մի քանի թագավորություններ։ Ֆրանկների թագավորություններն են տվել Ֆրանսիայի անունը, իսկ միջնադարում թագավորները, ազնվականները, քաղաքները, վանքերն ու գյուղատնտեսական համայնքները կիսում և վիճարկում էին իշխանությունը։ Միապետությունն աստիճանաբար ամրապնդվեց և կառուցեց ավելի կենտրոնացված պետություն։ Ավելի ուշ Ancien Régime կոչված ժամանակաշրջանը կազմակերպված էր թագի, հասարակական խավերի, տեղական արտոնությունների և կաթոլիկ եկեղեցու մեծ ազդեցության շուրջ։ Ֆրանսիական հեղափոխությունը սկսվեց 1789 թվականին և փոխեց քաղաքական կյանքը։ Այն մարտահրավեր նետեց ժառանգական արտոնություններին, առաջ մղեց քաղաքացիությունն ու օրենքի առաջ հավասարությունը, բայց նաև բերեց բռնություն, պատերազմ և կառավարության արագ փոփոխություններ։ Նապոլեոն Բոնապարտը ստեղծեց կայսրություն և տարածեց վարչական ու իրավական կարևոր բարեփոխումներ։ Ապա տասնիններորդ դարի քաղաքականապես անկայուն շրջանում մրցակցում էին միապետությունը, կայսրությունն ու հանրապետությունը։ Արդյունաբերական աճը փոխեց քաղաքները, աշխատանքը, տրանսպորտն ու սոցիալական հարաբերությունները։ Ֆրանսիան ստեղծեց նաև մեծ գաղութային կայսրություն, որի նվաճումն ու կառավարումը երկարատև վնաս պատճառեցին և շարունակում են ձևավորել կապերը, տարաձայնություններն ու հիշողությունները։ Երկու համաշխարհային պատերազմները բերեցին ներխուժում, ավերածություններ, օկուպացիա, դիմադրություն, համագործակցություն և կորուստներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում հրեաների և այլ զոհերի հետապնդումն ու սպանությունը շարունակում են մնալ հանրային հիշողության կարևոր մասեր։ 1945 թվականից հետո վերակառուցումը, ապագաղութացումը, ներգաղթը և եվրոպական համագործակցությունը վերափոխեցին երկիրը։ Ժամանակակից Ֆրանսիան Հինգերորդ Հանրապետությունն է, իսկ պատմական վեճերը շարունակում են ազդել քաղաքացիության, ինքնության, հավասարության և աշխարհում Ֆրանսիայի դերի մասին պատկերացումների վրա։
Ֆրանսիայի պատմությունը
Ֆրանսիայի պատմությունն ընդգրկում է հնագույն բնակավայրերից ու հռոմեական Գալիայից մինչև թագավորություններ, հեղափոխություններ, հանրապետություններ, պատերազմներ և եվրոպական համագործակցություն։ Դրա կենտրոնական թեմաներն են քաղաքական իշխանության փոփոխությունը, սոցիալական իրավունքները, տարածաշրջանային բազմազանությունը, գաղութային ընդարձակումը և ազգային հիշողության շուրջ շարունակվող բանավեճը։
Tip
Ֆրանսիայի պատմությունը սովորեք որպես փոփոխությունների հաջորդականություն, ոչ թե կառավարիչների ու ճակատամարտերի ցանկ։ Վայր այցելելիս կամ հիշատակի արարողության մասին խոսելիս հարցրեք՝ ում փորձն է ներկայացված և որ ձայները կարող են բացակայել։