Ukubalwa kwabantu kwango-2017 kwabalela abantu abangu-1,093,238 e-Eswatini. Kwabhalisa amaKristu angu-975,757, abantu abangu-80,861 abangenankolo, amaTraditionalist angu-4,869, amaSulumane angu-3,626, abantu abangu-3,363 kwezinye izigaba, amaBaháʼí angu-430, amaHindu angu-244 namaJuda angu-163. Inkolo yafakwa okokuqala njengombuzo ekubalweni kwabantu ngo-2017, futhi abantu abangu-23,925 abazange basho inkolo. Lezi zibalo zibonisa ukuzihlanganisa komuntu nenkolo; izilinganiso zakamuva zabaholi benkolo neminye imithombo zisebenzisa izindlela ezahlukene, ngakho aziqhathaniseki ngqo. Phakathi kwamaKristu, izinhlangano ezinkulu ezibalwe kwakungamaZionist angu-37.64%, ama-Evangelical angu-25.44% namaPentecostal angu-13.40%. Kwabhalwa nemiphakathi yama-Apostolic, yamaNazarene, yamaMethodist, yamaRoma Katolika, yama-Anglican, yoFakazi BakaJehova, yamaSeventh-day Adventist neyamaLutheran. UbuKristu bamaZionist buvame ukuhlanganisa ukukhonza kobuKristu nemikhosi namasiko endabuko. Imiphakathi emincane ihlanganisa amaSulumane, amaHindu, amaJuda, amaBaháʼí, amaRastafarian nemiphakathi yezenkolo zomdabu. Imiphakathi yamaZionist ibonakala kakhulu ezindaweni zasemaphandleni, kanti umphakathi wamaSulumane uvame ukungabi ngowamaSwati ngokobuzwe. UMthethosisekelo uvikela inkululeko yokucabanga, kanembeza nenkolo, kuhlanganise nelungelo lokukhonza uwedwa noma nabanye nokushintsha inkolelo yenkolo. Uphinde wenqabele ukubandlululwa ngenxa yenkolelo noma inkolo. Imingcele ingase isebenze ngenxa yezokuvikela, ukuphepha komphakathi, ukuhleleka komphakathi, isimilo somphakathi, impilo yomphakathi noma amalungelo abanye abantu. Imibiko etholakalayo ayichazi ushushiso oluhlelekile oluvulekile olusekelwe enkolweni, kodwa ukufinyelela nokuqashelwa emphakathini akulingani kuyo yonke imiphakathi. Izinhlangano zobuKristu zithola ukubonakala okukhulu kweminye imikhuleko esemthethweni, ukufinyelela emithonjeni yezindaba nasekhalendeni lomphakathi, kuyilapho kuye kwabikwa izimo zengqondo ezingezinhle noma ezisolisayo ngobuSulumane, ikakhulukazi kwezinye izindawo zasemaphandleni. Iqembu lezenkolo elifuna ukuqashelwa okusemthethweni kufanele libhalise. I-Ministry of Home Affairs yengamela izinhlangano zenkolo nezindaba ezihlobene namaholide omphakathi nokubhaliswa komphakathi, kuyilapho i-Ministry of Commerce, Industry and Trade ibhalisa izinhlangano ezisemthethweni, kuhlanganise namaqembu enkolo. Izicelo zobuKristu zivame ukuhamba ngemizimba efana ne-League of Churches, i-Eswatini Conference of Churches noma i-Council of Eswatini Churches. Amaqembu omdabu nangewona awobuKristu ngokuvamile anikeza ubufakazi bomholi wenkolo, ibandla nendawo yokukhonzela. Inqubo ingase ibe yinkimbinkimbi noma ithathe isikhathi, futhi ulwazi olutholakalayo alusunguli isikhathi esijwayelekile sokucubungula noma izimali. Amaqembu enkolo abhalisiwe akakhokhi intela, kodwa iminikelo eya kuwo ayidonswa enteleni. Amanye amaqembu angabhalisiwe ayasebenza empeleni kodwa awaqinisekile kangako ngokomthetho. Imicimbi emikhulu yenkolo yomphakathi ngokuvamile idinga imvume yangaphambili kamasipala noma yesiphathimandla sendawo yesintu. Amaphrojekthi okwakha ezindaweni zasemadolobheni adinga imvume kahulumeni wendawo. Ezindaweni zasemaphandleni kungabandakanyeka iNkosi nomkhandlu wayo wokweluleka, kanti ukwabiwa komhlaba ngekomiti elikhethekile kungase kube nemali ekhokhwayo. I-Eswatini ayishicileli umnqamulajuqu noma uhlelo lwezimali olulodwa lukazwelonke lwazo zonke izimvume ezinjalo. Amaholide omphakathi obuKristu asemthethweni yiGood Friday, Easter Monday, Ascension Day, Christmas Day neBoxing Day. I-Ministry of Home Affairs nohulumeni banquma amalungiselelo amanje amaholide omphakathi. Imikhosi yamaSulumane ngokuvamile ingeyangasese, kanti amaholide angewona awobuKristu awaqashelwa ngokusemthethweni ngendlela efanayo. Amabhizinisi amaBaháʼí angavala ngamaholide awo. I-Incwala ne-Umhlanga ngokuyinhloko kuyizindaba zamasiko nokwenziwa kombuso esikhundleni samaholide omphakathi enkolo, nakuba kungahlangana nempilo yenkolo. Izikole zikahulumeni zamabanga aphansi naphezulu zifundisa ubuKristu njengemfundo eyimpoqo ngaphansi komyalelo ka-2017 futhi zivame ukwenza umthandazo wansuku zonke wobuKristu emhlanganweni wasekuseni. Ucwaningo alutholanga inqubo evamile ethembekile yokukhetha ukungabambi iqhaza. Izikole ezizimele zinganikeza imfundo yezenkolo ngaphandle kokuyenza ibe yimpoqo kuwo wonke umuntu, kanti ikharikhulamu kazwelonke ihlanganisa i-Religious Education. Abafundi abangamaSeventh-day Adventist babike ukungqubuzana phakathi kokugcina iSabatha nezivivinyo, ukhetho noma ukuqokwa njengabazongenela isikhundla; ukuvumelanisa okuqhubekayo akutholakali ngokuthembekile. Kukhona ukubambisana kwezinkolo ezahlukene kanye nezakhiwo zokubambisana phakathi kwamabandla obuKristu. I-Council of Eswatini Churches, eyasungulwa ngo-1976, isebenza ngobunye, ubulungisa, ukuthula, ukubuyisana nengxoxo phakathi kwezinkolo. I-Eswatini Conference of Churches ibika amahlelo nezinkonzo ezingu-212. Umhlangano wetafula oyindilinga weNxusa lase-United States ngo-2023 wahlanganisa ababambiqhaza abangamaKatolika, amaLutheran, ama-Anglican, amaSulumane, amaJuda, amaRastafarian, amaBaháʼí, amaSeventh-day Adventist, amaPentecostal, awenkolo yomdabu namaNdiya angakhethi nkolo. Noma kunjalo, ukubamba iqhaza ezingxoxweni zombuso noma zomphakathi kungalingani, futhi imibono yobuKristu neyamaZionist ivame ukuthola ithonya elikhulu. Imikhosi yenkolo ayithathi indawo yokubhaliswa kukahulumeni kwezehlakalo zempilo. Umshado wenkolo udinga umfundisi oqokwe ngokufanele oyisikhulu semishado. Imikhosi yomphakathi nemikhosi eyenziwa ngaphansi komthetho namasiko e-Eswatini nayo iyizindlela eziqashelwayo. Emshadweni wamasiko, iNkosi, iNdvuna noma uMugijimi angasebenza njengesikhulu somshado. Bobabili abantu kumele banikeze imvume ekhululekile nephelele. Ukuzalwa, imishado nokufa kumele kubhaliswe ohlelweni lokubhaliswa komphakathi. Ukubhalisa umshado womphakathi kusebenzisa ifomu BMD 3 futhi kufanele kwenziwe zingakapheli izinsuku eziyisikhombisa; ukubhalisa umshado wamasiko kusebenzisa ifomu BMD 4 futhi kufanele kwenziwe zingakapheli izinsuku eziyishumi nane. Uhlelo lwezimali lwe-Ministry of Home Affairs olwashicilelwa ngo-2021 lwalubala u-E150 wokubhalisa umshado womphakathi noma wamasiko, u-E300 welayisensi ekhethekile yomshado, u-E300 wekhophi eqinisekisiwe no-E250 kuya ku-E1,000 wokubhalisa umshado wamasiko sekwephuzile kuye ngokubambezeleka. Izimali zamanje kufanele ziqinisekiswe ngaphambi kokukhokha. Ulwazi olutholakalayo alunabo ubufakazi bomthetho kahulumeni ohlukile wokuqashelwa noma wemali ekhokhwayo yamasiko okuzalwa nawangcwabo.
Inkolo e-Eswatini
Inkolo e-Eswatini inobuKristu njengenkolo egcwele abantu abaningi; ukubalwa kwabantu kwango-2017 kwabhalisa u-89.25% wabantu njengamaKristu, kwathi u-7.40% wathi awunankolo. Imiphakathi yamaZionist, yama-Evangelical neyamaPentecostal isabalele kakhulu, kuyilapho imiphakathi yamaSulumane, yamaHindu, yamaJuda, yamaBaháʼí, yamaRastafarian neyenkolo yomdabu imincane. UMthethosisekelo uvikela inkululeko yokucabanga, kanembeza, yenkolo neyokukhonza, kodwa impilo yomphakathi, izikole namaholide asemthethweni kusathonywa kakhulu ubuKristu.
Tip
Inkolo e-Eswatini ingaqhutshwa empilweni yansuku zonke, kodwa indlela efanele incike ekutheni ukhetha ibandla, uhlela iqembu lenkolo, uya esikoleni, ubamba umcimbi noma uhlela umshado. Bheka ikhalenda lobuKristu nemikhuba yesikole njengendlela evamile yomphakathi, kodwa hlola imikhosi yamaqembu amancane, isimo sokubhalisa nezimvume zendawo kunokucabanga ukuthi wonke umuntu uphathwa ngokulinganayo noma uyaqashelwa ngokuzenzakalelayo. Ngezehlakalo zempilo, qinisekisa isikhulu esigunyaziwe futhi uqedele ukubhaliswa komphakathi ngesikhathi ngoba umkhosi wenkolo wodwa awudali irekhodi likahulumeni.

