Umnikazi wesilwane eSwatini unesibopho sokunikeza ukudla, amanzi, indawo yokukhosela, ukusigada, ukusivala ngokuphepha nokusinikeza ukunakekelwa okufanele kukadokotela wezilwane. Izinja ezinezinyanga eziyisithupha noma ngaphezulu kufanele zibhaliswe ngaphansi kwe-Registration of Dogs Act. Isicelo siphathwa ngoKhomishana Wesifunda sendawo yokuhlala, kulandelwe isitifiketi nebheji lensimbi. Ibheji kufanele lihlale enjeni, futhi ukuvuselela ukubhalisa minyaka yonke kuyadingeka kungakapheli inyanga ngemva komhla ka-1 Januwari noma kungakapheli inyanga inja ifinyelele ezinyangeni eziyisithupha. Imithombo emidala eshicilelwe ikhuluma ngemali engu-E5 kwamanye amalokishi no-E1 kwezinye izindawo, kodwa lezi zimali zindala futhi akufanele zithathwe njengezintela zamanje. Imithombo emidala yezintela yoMnyango Wezohwebo Nezimboni ibala imali ephezulu yokubhalisa inja engu-E200 yezinja ezingafika kwezine nemali yemvume yokuzalanisa engu-E1,000; izibalo zakamuva eziphakathi kuka-E210 no-E240 naphakathi kuka-E1,010 no-E1,040 nazo zikhona. Intela yamanje efanayo ezweni lonke ayiqinisekisiwe. Imikhandlu yasendaweni ingakha imithetho yezinja nezinye izilwane, kuhlanganise nokuvalelwa ngokuphephile, ukuthathwa kwezinja ezingenamnikazi, ezingabhalisiwe, ezigulayo noma eziyingozi, namalungiselelo ezilwane ezidukile. UMasipala waseMbabane waqopha amacala angu-177 okuphazamisa umphakathi ngo-2023/24, kuhlanganise namacala ahilela izilwane zasekhaya, izinja nezinkomo. UMkhandlu Kamasipala waseMbabane uhlinzeka ngokususwa kwezinja ezidukile, futhi imithetho yasendaweni ingahluka phakathi kwemikhandlu. Ungacabangi ukuthi umthetho kazwelonke uphendula yonke imibuzo kamasipala. I-Cruelty to Animals Act iyakwenqabela ukuhlukumeza okungadingekile, ukuphatha ngesihluku, ukuthutha okubangela ukuhlupheka nokuhlinza ngokunganaki. Abanikazi banomsebenzi wokunakekela nokugada ngokufanele. Umbhalo woMthetho ubala izinhlawulo ezifinyelela ezinyangeni eziyisithupha ejele, ku-E200, noma kokubili, nakuba la manani amadala okuzisholo nokusebenza kwawo kwamanje kufanele kuqinisekiswe kwisiphathimandla esibhekele lokho. Inkantolo ingasusa ubunikazi noma iyalele ukuba isilwane silahlwe. Amaphoyisa angahlola indawo okugcinwa kuyo isilwane uma kunemvume noma umyalelo kaKhomishana Wesifunda. Uma isilwane silimele noma sigula kakhulu, amaphoyisa nodokotela wezilwane, noma abantu ababili abanomthwalo wemfanelo ezimweni ezivunyelwe ngumthetho, bangahlela ukusibulala ngendlela enobuntu. Ukulawulwa kwamarabi kuyingxenye eyinhloko yokunakekelwa kwezilwane. Uhulumeni ukhokhela imigomo yamarabi, futhi imikhankaso ivame ukubanjwa cishe ngoSepthemba. UMkhandlu Kamasipala waseManzini namahhovisi kahulumeni ezilwane babika ukugoma kwamahhala kukahulumeni kazwelonke eziteshini zokugoma noma emahhovisi ezilwane phakathi nemikhankaso esekelwayo. Isitifiketi samarabi kufanele sigcinwe. Endaweni ebekelwe ukulawulwa kwamarabi, izinja namakati kufanele zihlukaniswe noma zivalelwe bese ziyiswa esikhungweni sokugoma esiqokiwe ngaphansi kwe-Stock Disease Regulations 2019. Ukwephula kungaholela enhlawulo efinyelela ku-E300 noma izinyanga ezintathu ejele, futhi Isikhulu Sezilwane Sikahulumeni singabulala inja noma ikati elingavalelwanga ngokwanele. Uhlu lwamanje lwezindawo ezilawulwayo kufanele luqinisekiswe endaweni. Izinsiza zomphakathi zodokotela bezilwane zihlanganisa ukunakekelwa kwezilwane ezigulayo, ukugoma amarabi, iziteshi zokuvalelwa yedwa neCentral Veterinary Laboratory. Amahhovisi ezifunda asebenzela iHhohho esuka eMbabane, iManzini, iLubombo esuka eSiteki neShiselweni esuka eNhlangano. Isibhedlela Sezilwane saseManzini singumhlinzeki ozimele wasemadolobheni obhaliwe ohlinzeka ngokwelashwa, ukuhlola, ukuhlinza nokuvimbela izifo. Amanani okuhlolwa okuvamile, okuphuthumayo, ukuhlinzwa kokungazali nemithi awakashicilelwa ohlwini lukazwelonke oluqinisekisiwe, futhi ukufinyelela ezindaweni zasemakhaya kungalinganiselwa. I-SAWS inikeza usizo olufinyelela emphakathini nokusekela ukuhlinzwa kokungazali emiphakathini engatholi izinsiza ezanele. I-SAWS iyinhlangano ezimele yenhlalakahle yezilwane exhaswa yiminikelo, futhi iyisevisi yasendaweni ebhaliwe yokuhlenga, ukutholwa, ukuvuselelwa, usizo lwezilwane ezilahlekile nezitholakele nokuthola ikhaya elisha. Izindawo zayo zokukhosela ziseMbabane kuBudlelwane Lane naseManzini kuMITC St Michael's Road. Amahora okuvula ashicilelwe nsuku zonke kusukela ngo-08:00 kuya ku-17:00. Izinja namakati kuyamukelwa, futhi kuhlinzekwa nokulungiswa koboya nokuhlala kwesikhashana. Izimali zokutholwa namandla okwamukela akushicilelwanga njengamanani kazwelonke angashintshi, ngakho thintana nendawo yokukhosela ngaphambi kokuletha isilwane noma ukufuna ukusithatha. Alikho irejista kazwelonke eqinisekisiwe yezilwane ezifuywayo, uhlelo olusemthethweni lokunikezela ngazo noma irejista evamile yabazalanisi nezitolo zezilwane. Ayikho inqubo kazwelonke eqinisekisiwe yokunikezela ngesilwane. Uma umnikazi engasakwazi ukugcina inja, angaxhumana ne-SAWS, nomkhandlu ofanele noma nomhlinzeki wokususa izilwane, ahlele ukudlulisa ubunikazi esikhundleni sokulahla isilwane. Ukulahla noma ukunganaki kungabangela izinyathelo ngaphansi kwemithetho yesihluku, yokuphazamisa umphakathi noma yezilwane ezidukile. ICommunity Services yoMkhandlu Kamasipala waseMbabane ihlinzeka ngezinsiza zesibaya sezilwane nenombolo yamahora angu-24 yokubika izilwane ezidukile. Ulwazi lwayo lwesibaya lushicilela izindleko zokuboshwa nokukhishwa ezingu-E119 ngobusuku nango-E119 ngesilwane, kodwa luchaza kakhulu ngemfuyo futhi aluqinisekisi ngokucacile ukuthi lusebenza ngendlela efanayo kuzo zonke izinja namakati. Ukungenisa inja noma ikati kudinga ukuxhumana kusenesikhathi noMqondisi weVeterinary and Livestock Services ngoba izinja zithathwa njengemfuyo ngaphansi kwe-Animal Diseases Act. Umngenisi ngokuvamile udinga i-Import Permit nesitifiketi sezempilo sodokotela bezilwane esivela ezweni elithumela isilwane. Isicelo singadinga inani nohlobo lwesilwane, imvelaphi, indawo esiya kuyo, umzila noma ichweba lohambo, ifomu lokuvalelwa kanye nesikhungo esigunyaziwe. Izinsiza Zezilwane zingadinga ukuhlolwa kwengozi, ukuhlolwa, imigomo noma ukuvalelwa. Isiqondiso se-NaPHIS sidinga ukufaka isicelo semvume okungenani izinsuku eziyisikhombisa zokusebenza ngaphambi kokuyisebenzisa, nokwazisa ngokufika kusasele amahora angu-24 kuya kwangu-48. Amachweba ezilwane aqokiwe abhalwe embikweni ka-2024 ahlanganisa iNgwenya/Oshoek, iLavumisa, iMahamba, iLomahasha neMhlumeni. Izindleko zokuhlolwa, ukuboshwa, ukuhlolelwa izifo, ukugoma, ukuhlanza nokubulala amagciwane zithwalwa ngumngenisi, kanti imali yamanje yemvume ayishicilelwanga ngokucacile. Ukuthumela isilwane ngaphandle kweSwatini noma ukuhamba naso, izimvume nezimo zezempilo zezwe esiya kulo yizona ezilawula inqubo. Izinsiza Zezilwane zingadinga indawo yesilwane, indlela yokuthutha nohlelo lohambo, kulandelwe ukuhlolwa, ukuvalelwa, imigomo noma ukuhlolwa ngaphambi kokukhipha isitifiketi sezempilo. I-Trade Portal ibala u-E30 ngemvume no-E10 ngesilwane esiphilayo, kodwa usuku lwale ntela nanoma iyiphi inkambiso yesevisi yamanje kufanele kuqinisekiswe. Izilwane ezifile akufanele zifakwe emgqonyeni, zibekwe emgwaqweni noma endaweni yomunye umuntu. Xhumana nomkhandlu noma nodokotela wezilwane ukuze kuhlelwe ukususwa nokulahlwa okusemthethweni.
Izilwane ezifuywayo eSwatini
Ukufuya izilwane eSwatini kuhlanganisa inhlalakahle yezilwane, ukunakekelwa okuphephile, ukulawulwa kwamarabi, ukubhaliswa kwezinja nokufinyelela ezinsizeni zodokotela bezilwane. Izinja namakati yizona zilwane ezihamba nabantu ezimbozwa kakhulu yizinsiza zasendaweni, kanti imisebenzi yabiwe phakathi kwezinsiza zikazwelonke zeVeterinary and Livestock Services, imikhandlu yasendaweni, amaphoyisa, oKhomishana Bezifunda nezinhlangano zenhlalakahle. Kunezindlela zokutholwa, zokwelashwa nezokunikezela ngesilwane, kodwa ukusabalala kwezinsiza, amanani nezinqubo zasendaweni kuhlukene.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

