Ecuadorpi entorno nisqa runa tiyaspanku, yachaspanku, llamk’aspanku utaq purispanku muyuriq pachata nin. Chaypi kachkan pacha imayna kasqan, yanapakuypaq wasikuna, runapura tinkuykuna, kiti yachaykuna, hinaspa qayllapi pachamamapi sasa kawsaykuna. Barrioqa llaqtapi kiti sutimi, chay sutita llapa runakuna riqsinku. Wakin barriokunapi runakunaqa sapa kiti kasqankumanta kusikunku, riqsisqa señalkunapas kan; chakra ayllukunapiqa ñankuna, mayukuna, chakrakuna, ayllu allpakuna, utaq chawpi plaza nisqaman muyuraykuspa tiyanku. Kitiypi allin tarinapaq kaqkunaqa mikuy rantina wasikuna, qhatukuna, yachay wasikuna, hampi wasikuna, hampi rantina wasikuna, purinaqkunapa sayanan, pukllay pampakuna, pukllaypaq kitikuna, policía utaq utqay yanapakuypaq kitikuna, hinaspa municipio wasikuna. Mayna karu kasqanku, hayk’a hora kichasqa kasqanku, yaykuyta atiy, hinaspa chiqap yanapakuyninku sapa punchaw ruwanakunata tikran. Ecuadorpi puriyqa ancha hukniraymi. Runakunaqa buswan, chakipi, bicicletawan, taxiwan, sapankapaq carruwan, barkuwan, utaq achka puriykunata tinkuchispa purinku; chayqa urqukunamanta, llaqta sayayninmanta, ñan imayna kasqanmantawan kiti yachaymantawan hukniraymi. Llaqta wasi pachaqa wawakunapaq, kuraq runakunapaq, mana tukuy imata ruwaspa puriy atikuq runakunapaq, utaq imata apaspa puriqkunapaq sasa yaykuna kanman. P’akisqa veredakuna, pataman wichariq urqu ñankuna, achka tutayay, achka carrukuna, kichasqa yakuchana, hinaspa sasa chimpanapaq ñankuna yuyayta munan. Pachamamapa imaynanqa llaqtapi tiyaspapas muyuriqkunaman yapasqa kachkan. Mayukuna, quebrada nisqa wayq’ukuna, urqukuna, playa, sach’a sach’akuna, nina urqukuna, hinaspa yaku purinan ñankuna sumaqta qhawachinman, allin ruruyniyuqpas kanman, ichaqa sasachakuypas apamunman. Kitiypi sapa kuti p’akiykunaqa sinchi para, yaku hunta, allpa urmay, uchpa, kuyuy, yaku mana kaptin, electricidad mana kaptin, q’usñi, hinaspa ñankuna wisq’asqa kaymi. Sapa suyupi sasachakuypas hukniraymi, chayrayku kiti runakunapa yachaynin aswan allinmi, llaqta suyuntinpaq huk yuyaylla kananpaqqa. Runakuna respetowan llamk’aptinku, hinaspa ch’uyanchaspa waqaychaptinku, llapa runapa pampakuna allinta llamk’an. Tiyakuqkuna barrio huñunakuykunapi, wasi kamayuqkunapi, ayllu tantanakuykunapi, yachay wasikunapi, pukllay huñunakuykunapi, utaq kiti allinchay llamk’aykunapi yanapakunman. Muyuriqkunata riqsiyqa sapa kuti yachaymi, manam huk kuti purispa tukunchu. Punchaw hinaspa tuta, llamk’ay punchaw hinaspa samana punchaw, pacha, carru puriy, q’uñi waqay, hinaspa yanapakuypaq wasikuna kichasqa kaymi huk kitipa hukniray rikch’ayninkunata rikuchin.
Ecuadorpi muyuriqkunamanta
Ecuadorpi kawsaypi muyuriqkunaqa ñankunata, wasikunata, runakunapa tantanakunapaq pampakunata, yanapakuypaq wasikunata, runakunata, hinaspa pachamamapa imaymanakunatapas rikuchin. Llaqtapi barrio nisqa kitiqa hatun llaqtapi, Andes urqukunapi, lamar patapi, Amazonía ayllukunapi, utaq islapi ancha hukniray kanman. Kay kiti rikusqaykita riqsiyqa allin purinapaq, yanapakuypaq wasikunata tarinapaq, ayllu kawsayman yaykunapaqpas yanapan.
Tip
Ecuadorpi qayllaykipa muyuriqkunata punchawpi purispa riqsiy, manaraq mana riqsisqa ñankunapi puriyta yuyaspa. Yanapakuypaq wasikunata, allin tupana kitikunata, purinapaq akllanakunata, hinaspa sasachakuykunata huk mapa sencillopi siq’iy. Mana rikuy atisqaykikunamanta, yaku huntaymanta, yakuta mana kaptin, utaq sasa chimpanapaq ñankunamanta vecino runakunata utaq kiti llamk’aqkunata tapuy.