Katoliku iñiyqa España kamachiqkunapa colonia kamachiynin pachamanta sinchita yaykusqa. Iglesia wasi, santos, watukuy puriykuna, raymi p’unchawkuna, ayllu ruwaykuna ima wasi rikch’ayta, calendario nisqata, takiyta, llaqta kawsayta kunankama yanapan. Katoliku iñiyta sapa kitipi mana kikillanta ruwankuchu. Llaqta patronpa raymin, hatun llaqtapi parroquia tantakuy, ayllu iñiy, hatun procesión ima sapaq yuyayta, runakuna yaykuyninpa sayayninta charinman. Evangelico hinaspa huk protestante iglesiakuna achka hatun llaqtapi, ayllu llaqtapi, ayllu runakunapipas ancha riqsisqa tukusqanku. Iñiy tantakuyta, takiyta, yachachiyta, yanapanakuyta, wayna ruwaykunata, llakiypi yanapayta ima kamachinku. Ayllu runakunapa iñiyninqa imaymana, manam huk sapalla iñiychu. Allpawan, ñawpa tayta-mamakunawan, sagrado kitikunawan, tarpuy wata puriyninwan, hampiywan, ayllu kamachiykunawan tinkuykuna cristiano iñiywan kuska kawsanman utaq sapaq kawsanman. Uchuy iñiy ayllukunapas kachkanku; agnostico, ateo, sapallankupi iñiq, utaq iñiy tantakuykunapi mana ruraq runakunapas. Runapa suyunnin mana kikinpa iñiyninta willanchu. Iñiy raymikunaqa yupaychay tantakuyllamanta aswan hatunmi. Takiy, mikhuy, procesión, tusuy, kuska llamk’ay, p’achakuna, llaqtayuq pusakuqkuna ima iñiqkunapaq, llapa llaqta runakunapaqpas ancha chaniyuqta ruwanman. Iñiy ayllukuna kuskalla kayta, limosnata, yachachiyta, uywayta, allin kawsay yachachiyta ima quykuman. Chay ukhupipas pantanakuykuna kanman; iñiy kamachiq runaqa manam llapan iñiqkunapaq rimanchu, ama chayta yuyaychu. Allin kuska kawsayqa sapa runapa iñiyta akllay, tikray, imaymana iñiykunata kuskachay, utaq ama yaykuy atiyta munan. Tapuy munayqa allinmi, ichaqa runata pakasqa iñiyninmanta willayman utaq hark’ayman ama churanachu.
Ecuadorpi iñiykuna
Ecuadorpi iñiyqa ñawpa pachamanta katoliku iñiyman sayasqa, ichaqa kunan pachapi imaymana iñiykuna kachkan. Evangelico hinaspa huk cristiano iglesiakuna, ayllu runakunapa iñiy yachayninkuna, uchuy iñiy ayllukuna, mana iñiq runakunapas llaqtapi kawsaykunam. Iñiyqa ayllu raymikunata, fiestakunata, llaqta yanapayta, sapanchasqa allin yuyaykunatapas yachachiyta atin.
Tip
Ecuadorpi iñiy ruwaymanta mana ñawpaqta yuyaspa, kicharisqa simiwan tapuy, pisillata kutichiptin chaskiy. Iñiy tantakuypiqa wasiyuqpa yachachikuyninta qatiy, sagrado pacha kaptin upallalla kay. Mana kikinpa iñiyninta qhawachispa yupaychayta atinki.