Ecuadorqa constitución nisqawan kamachisqa repúblicami. Constituciónninmi gobiernopa ñawpaq kamachiykunata churachin, derechokunata amachan, hinallataq llaqta instituciónkuna imayna kallpata rakispa hinaspa limitaspa llam'anankuta sut'inchan. Presidenteqa nacional ejecutivo-ta pusachin, administración pública-tapas kamachin. Ministros hinaspa huk ejecutivo cuerpokunaqa política prioridadkunata programakunaman, reglamentokunaman, serviciokunaman, presupuesto proposalkunaman tikrachinku. Nacional kamachikuna ruwanaqa kamachikunata rimarin, ruwan, llaqta asuntoskunata qhawarin, ejecutivo-tapas qhawachin. Asamblea-manta miembrokunaqa runakunata nacional hinaspa territorial electoral distritokunapi representanku. Ecuadorqa estado kallpata pichaman rakispa sut'inchan: Ejecutivo, Legislativo, Judicial, Electoral, hinallataq Transparencia y Control Social. Kay wakichiyqa ajllanakuykunata hinaspa llaqta qhawariyta huk institucional lugarpi churachin, gobierno ramakuna sut'i riqsisqakunawan kuska. Partidokuna hinaspa movimiento-kunaqa candidatokunata churanku, hukniray yuyaykunatapas wakichinku. Alianzaskunaqa sapa kuti rikurin, ajllasqa representantikunapas achka grupokunawan rimanakunankuman chayanman, política yanapakuynin rakisqa kaptin. Llaqta rimayqa sapa kuti empleo, seguridad, servicios públicos, impuesto, recursos naturales, ambiente, hinallataq central gobierno hinaspa local gobierno tinkuyninmanta riman. Costa, Andes, Amazonía hinaspa Galápagospi kawsaykunam hukniray prioridadkunata paqarichiyta atinku. Pueblos indígenaspa organizaciónkuna hinaspa huk movimiento socialkunapas Ecuadorpa políticapi allin rakiyuqmi kanku. Paykunaqa ajllanakuykunawan, consulta públicawan, comunidadpa organizaciónninwan, thak kawsay protesta-wan, utaq autoridadeswan rimanakuypi participaruyta atinku. Runakunaqa votaspa, representantikunaman qillqaspa, organizaciónkunaman yaykuspa, participación procesokunapi kaspa, hinallataq llaqta kamachikuna qhawarispa políticapi kallpachakunku. Constituciónpa derechonkuna participaciónta amachan, ichaqa chiqap influenciaqa informaciónman chayanan, organizaciónman, hinallataq allinta kutichiq instituciónkunamanmi dependin.
Política Ecuadorpi
Ecuadorpi políticaqa imayna llaqtaq kamachikuna ruwakusqanta, umalliqkuna ajllasqanta, ch'ampaykunata allichasqantawanmi rikuchin. Suyuqa constitución nisqawan kamachisqa repúblicami, ajllasqa presidenteyuq, nacional kamachikuna ruwana, tribunalkuna, ajllanakuy kamachiqkuna, hinallataq llaqta qhawariy instituciónkunayuq. Partidokuna, local gobiernokuna, movimiento socialkuna, pueblos indígenaspa organizaciónkuna, empresakuna, sindicato-kuna, runakunapas llaqta kawsaypi llapanku kallpachakunku.
Tip
Ecuadorpi políticata hamut'ayqa qallarinmi imayna llaqta instituciónpa chay asunto afectasqanta riqsispa. Kamachiykunata oficial documentokunawan qatipay, política reivindicaciónkunata public documentokunawan tupachiy, hinallataq nacional responsabilidadkunata local responsabilidadkunamanta rakiy. Participaciónqa aswan allinmi mañakuyniyki sut'i hinaspa qhawariy atina chiqakunawan yanapasqa kaptin.

