Ecuadorqa Constitución kamachiykunaman hina llapa runapa, puchuq mana puchuq, derechuyuq, chiqap, pakasqa, hinaspa llapaman yupay votowan akllaykunata ruwan. Akllayta atikuq runakuna kamachiqkunata akllanku, electoral institucionkunam chay rurayta wakichinku hinaspa ch’ulla rimaykunata kutichinku. Presidente hinaspa vicepresidente kuska akllasqa kan. Ñawpaq rondapi Constitución nisqan atipanapaq condiciones mana hunt’aptin, presidente akllaypi iskay kaq votación ronda kanman. Votakuqkuna Asamblea Nacional miembrosninkunatapas akllanku. Representaciónqa hukniray electoral distrito nisqakunata tinkuchin, votakuqkunaqa sapa kuti partidokuna utaq movimiento listakunawan tupanku, suyuntin akllayllawanqa mana. Kiti akllaykunapi descentralized gobierno nisqakunapa kamachiqkuna akllasqa: prefectokuna, alcaldekuna, concejal miembroskuna, hinaspa parroquia junta miembroskuna. Chayrayku votokunaqa votakuqpa electoral area qillqachisqanman hina hukniraymi. Consejo Nacional Electoral, CNE sutiyuq, votaciónta wakichin, electoral register nisqata waqaychan, kamachikuyta hunt’aq politiko organizacionkunata hinaspa candidaturas qillqachin, votakuq willayta qon, hinaspa oficial resultadokunata willan. Votación boardkuna votación hinaspa yupayta votación kitipi ruwanku. Tribunal Contencioso Electoral, TCE sutiyuq, electoral ch’ulla rimaykunata hinaspa kamachikuyta p’akiykunata autoridadnin ukupi taripan. Chayqa especial juicio institucionmi, CNEmanta huk ruwayniyuq. Votayqa Ecuador runakunapa achkallapaq obligatoriomi, constituciónpi sut’ichasqa grupokunapaq akllayllam. Runa kikintaq exactamente voto obligaciónniyuqchu kayqa personal statusman t’inkisqa kanman, chayrayku sapa votakuq oficial electoral willaypi kikinta chiqapchanan. Campaña pachapi partidokuna, movimientokuna, candidatokuna, hinaspa alianzakuna yuyaykunata rikuchinku. Votakuqkunaqa campaña prometeykunata oficina chiqap atiyninmanta rak’ina, hinaspa propuesta imayna rurayman chayanman chayta qhawana. Referendums, consultas populares, hinaspa huk participación mecanismokuna sut’ichasqa tapuykunata votakuqkunaman churayta atin. Kay votokunaqa qosqa tapuykunata kutichin, manam kamachiq runata akllanchu. Akllay punchawqa sapa kuti qillqachisqa votación kitita chiqapchay, chaskisqa identidaddocumentota rikuchiy, allin votokunata chaskiy, pakasqa akllayta churay, hinaspa kamachisqa hinata votota wichqay. Oficial yupay, ch’ulla rimaykunata qhawariy, hinaspa resultadokunata willay Electoral Functionpa kamachiy ñankunaman hina qhipaman rurakun.
Ecuadorpi akllaykuna
Ecuadorpi akllaykunaqa runakunaman pakasqa votowan suyuntin hinaspa kiti kamachiqkunata akllayta saqin. Electoral Function kay sistema kamachin, Consejo Nacional Electoral hinaspa Tribunal Contencioso Electoral nisqakunawan. Ecuadorpi chaymanta kikin voto ruwanakunapas kan, referendum utaq consulta popular hina, wakin llaqta tapuykunapaq.
Tip
Ecuadorpi akllaykunapaq votación punchawmanta ñawpaqta qillqachisqaykita hinaspa kamachisqa votación kitita chiqapchay. Balotapi ima kamachiqkunapas tapuykunapas kachkan chayta yachay, chaymanta propuesta nisqakunata chay oficina chiqap atiyninkunawan tupanachiy. Kikiykip voto estado hinaspa documento yachaypaq oficial electoral kamachiykunallata qatiy.