Buliwyaq medios sistemanqa formalta wakichisqa kachkan ichaqa achka t'aqayuqmi. Estado hinaspa comercial radiodifusor, social-community media (Social-Comunitario), indígena, intercultural, campesino hinaspa afro-boliviano ayllukunapa media-ta chaskin. Estado media sistemaqa Bolivia TV, Radio Illimani–Red Patria Nueva, RPO, ABI hinaspa Ahora el Pueblo-ta ima chaskin. Prensa hinaspa periodista ruwayqa Ley 494 (Ley 494), Press Law (Ley de Imprenta) hinaspa National Code of Journalistic Ethics (Código Nacional de Ética Periodística) nisqakunawan kamachisqa. Ñawpaqmantaraq estado censuraqa mana kamachisqachu; periodista sapalla kamachikuy, fuente waqaychay, allinchay hinaspa kutichiypaq derechom aswan allinmi. Llulla utaq engañaq willakuy, sensationalismo, fuente-man mana ari influencia, privacidadman yaykuy, ñawpaqmantaraq juchachay hinaspa mana allin yanapay chaskiyqa aplicable periodista kamachiywan pantan. Constituciónqa rimay hinaspa información derechota, opinión hinaspa expresión libreta waqaychan. Allinchay hinaspa kutichiypaq derechotapas garantizachin, ñawpaq censurata hark'an, media sector monopolio hinaspa oligopolio yapakuyta limitan. Mediaqa chiqaq hinaspa responsabilidadniyuq contenido mast'arinku, simi achka yachachiypa programa hinaspa discapacidadniyuq runapaq wak simi versionkunatapas qunanku. Competente telecom kamachiq (ATT)qa telecom, información hinaspa comunicación tecnología, radiodifusión, frecuencia hinaspa llamk'achiq reclamo kamachin hinaspa qhawan. Ministerio de Obras Públicas, Servicios y Viviendaqa sector frecuencia política hinaspa National Frequency Plan (Plan Nacional de Frecuencias) nisqamanta responsabilidadniyuqmi. Proveedorkunaqa radiodifusión frecuencia llamk'achinapaq ATT licencia munanku. Ley 164 (Ley 164) nisqaman hina, frecuenciaqa estado medioman 33% kama, comercial medioman 33% kama, social-community medioman 17% kama hinaspa indígena, intercultural, campesino hinaspa afro-boliviano medioman 17% kama rakikun. Rakiyqa frecuencia plan, tupaq trámite hinaspa mañakuspa concurso nisqamanmi t'inkisqa. ATTqa licencia maskaq ayllukunatapas yanapan; 2025 watapi “Lucho por la Voz del Pueblo” yachayta chaskichirqan. Media yaykuyqa celular redkunamanmi aswan purin. 2025 watapa ñawpaq chawpipi 11.86 millon activo celular línea karqan, chayqa 112% penetraciónmi. Línea hina 98% celular internetniyuq karqan, aswan 90% prepagomi karqan. 11.13 millon conexiónmi 3G, 4G utaq LTE llamk'achirqan; 67,585 GSM línea hinaqa rimaylla apaqmi karqan. Región coberturaqa mana igualchu: celular penetraciónqa Potosípi 72%, Benipi 75%, Chuquisacapi 84% hinaspa Pandopi 86% karqan. Kay yupaykuna qillqachisqa conexiónkunamanta, manam sapa conexión qillqachisqa departamento hawapi chiqaq llamk'achiyta hunt'anchu. Fijo línea conexiónkuna wasi yaykuy 39.4%man chayarqan. Chaymanta 95.35% FTTX karqan; wasi yaykuyqa Potosípi 22.7%, Cochabambapi 43.1% karqan. Central desarrollo regiónqa conexiónkunapa 76.9%niyuqmi karqan. Cable televisiónqa 2025 junio killapi wasi hina 13%ta chaskirqan, 2024 watamanta 2025 ñawpaq chawpikama 26,610 conexión, utaq 5.27% chinkachirqan. Streaming kay urmayta kallpachachkan. Buliwyapi Disney Plus, Star Plus, HBO, Netflix, Amazon Prime Video hinaspa Paramount Plus servicio llamk'achisqa. Suyuntin OTT proveedor utaq estado usua rio yaykuyqa mana huklla hina qillqasqachu. Chaninkunaqa celular utaq fijo proveedor, streamingpaq plataforma nisqamanmi t'inkisqa. ATT willakuyninman hina, celular prepago akllanakuna 24 hora valid 200 MBpaq Bs2-manta kachkarqan. Internet, televisión hinaspa streamingpaq suyuntinpi huklla chanin t'aqa manam kanchu. Red social hinaspa mensaje servicio sapa p'unchaw llamk'achiyqa llaqta hinaspa warmi-qhari kayman hina 39–51% hina; streamingpaq 34–43% hina karqan. Dispositivo yaykuy, digital yachay, chakra cobertura hinaspa warmi-qhari hukniraykuna chiqaq llamk'achiyta tikran. Red social hinaspa OTTpaq sapaq nacional usuario kamachiyqa manam kanchu; Buliwya waqaychay hinaspa media kamachiywan kuska privado plataforma kamachiykunam llamk'anku. Digital terrestre televisiónqa ISDBT-Tb estándarta llamk'achin. Yaykuchiyqa ruwakuspa purichkan. R.M. 249/2024 nisqapi digital canal plan hinaspa 2025 ATT comercial chanin-canal concursoqa kay puriypaq base-ta qun. Señalta chaskinapaq wasiqa tupaq dispositivo hinaspa local chaskina suyu ukhupi kanan. Wawakuna waynakunaqa Ley 548 (Ley 548) kamachiyman hina privacidad, intimidad, identidad hinaspa ayllu pachanpaq sapaq waqaychayniyuqmi. Kayqa víctima, testigo hinaspa acusado runakunamanpas t'inkisqa; sutinkuna hinaspa trámite información pakasqa qhipananman. Digital mirachiy hinaspa red socialpi mast'ariypas kay waqaychay ukhupim. Mediosqa wawakuna waynakunapaq estado yachay, cultura hinaspa información contenidota qunanku: audiovisual mediokunaqa munasqa transmisión pachapi killa hina pisi 10 minuto; radio estaciónkuna killa hina 20 minuto; sapa p'unchaw utaq semanario periódicoqa killa hina huk p'anqa qunanku. Digital periódicoqa kaypaq allin qhawariy atina, mana sasa ñawirina t'aqayuq kanan. Simi achka utaq alternativa yachay, cultura hinaspa información contenidoqa televisión hinaspa radiopi semanapi iskay kutita, papel hinaspa digital mediopi semanapi huk kutita rikurinan. Pantarunaqa ñawpaq pantaqpaq UFV 5,000–15,000, iskay kaqpaq UFV 15,001–25,000, kinsa kaqmantañataq huk treintayuqnin yapasqa administrativo multa chaskinman. Elección propaganda nisqapaq Ley 026, artículo 119(j) (Ley 026 Art. 119(j))qa wawakuna hinaspa waynakunapa rikch'ayninkuta directo llamk'achiyta hark'an. Supreme Electoral Tribunal (Tribunal Supremo Electoral)qa elección anun ciota qhawan. Red socialpi normal político rimayqa mana automática elección propaganda nisqachu; clasificaciónqa sapa contenido, propósito hinaspa contexto nisqamanmi t'inkisqa. Ombuds Office (Defensoría del Pueblo)qa runa derechokunata qhawan; local Child and Adolescent Ombuds Offices (Defensorías de la Niñez y Adolescencia)qa wawakuna waynakunapa waqaychayninpi yanapan; Government Agency for Electronic Government and Information and Communication Technologies (AGETIC)qa digital yaykuy, yachay hinaspa investigaciónpi llamk'an. Red social utaq comunidad mediowan qillqayqa práctico yaykuy atiymi; sapalla radiodifusión estaciónta llamk'achiytaq operador estructura, frecuencia hinaspa licencia trámite munan. Telecom utaq información hinaspa comunicación tecnología (TIC) serviciowan llakikuq runaqa ñawpaq proveedorwan rimanan, chaymanta ATT-man iskay kaq instancia hina apanan. ATTención 360° servicio mesaq hinaspa mireclamo.bo tecnicallaña reclamo kay trámitepi yanapan; usuario reclamo qullqinmanta willakuyqa mana churanchu. Media servicio qhawarinapaq contenido hinaspa plataforma sapalla mana hunt'anchu: cobertura, dispositivo, dato qullqi, licencia kay, periodista responsabilidad, privacidad hinaspa wawakuna waqaychayta qhawana.
Buliwya-pi willakuy medios
Buliwya-pi mediosqa estado, comercial, social hinaspa indígena mediokunatam chaskin, prensa, radiodifusión, streaming hinaspa red social hina. Yaykuy hinaspa llamk'achiyqa celular internet, dispositivokuna, yachay hinaspa región cobertura kaymanmi ancha t'inkisqa; televisión hinaspa radioqa fijo servicio utaq streaming mana allin yaykuy kaqpi aswan allinmi. Constituciónqa willay, información, opinión hinaspa expresión libre kayta, allinchay hinaspa kutichiypas waqaychan; kamachiykunataq media achkayay, periodista responsabilidad, privacidad hinaspa wawakuna waynakunapa waqaychayninta kamachin.
Tip
Buliwya-pi media yaykuyniykita chiqaq red cobertura, dispositivoyki, dato qullqi hinaspa imayna llamk'achiy munasqaykiman hina wakichiy. Kikiyki contenido mast'arispayki, red socialqa utqay yaykuy ñanmi; sapalla radio utaq televisión estación llamk'achiytaq licencia hinaspa allin operador estructura munan. Sapa willakuypaq privacidad, periodista responsabilidad hinaspa wawakuna waynakunapa sapaq waqaychayninta qhawariy.

