Buliwyapi tukuy rimay sasachakuypaq huk sapalla autoridad mana kanchu. Sapa imaman hina ATT telecom regulador, AGETIC gobierno digital agencia, teléfono/internet proveedor, publicu institucion, Agencia Boliviana de Correos, Defensoría del Pueblo, Policía Boliviana responsabilidad chaskinman. Runapura rimanakuy, móvil teléfono, SMS, waqay willay, WhatsApp, email, gobierno electrónico tinkiy ima huknin hukninta yanapan. Yaykuyqa red chayan, dispositivo, dato, simi yachayman tupan. Qullqiqa tarifa, SIM, dispositivo, dato móvilmanta hamun. Privado proveedor, publicu autoridadqa sapa kuti kikillan ñanta mana qunchu; runapura, teléfono utaq digital tinkiyta munanman. Español, ayllu, ñawpa chakra nación runakunap siminkuna constitución ukhupi oficial simikuna. Nación, departamento gobiernoqa pisi iskay oficial simi llamk’achinan, Españolwan, Constitución Artículo 5man hina. Huk autonomía nivelkuna suyu simikunata Españolwan llamk’achinku. Publicu institucionkuna mama simipi (idioma materno), runap ñawpaq simipi, hayñi kamachiyta sut’ichinanku. Oficial ayllu simi llamk’achisqanrayku rurayta mana qhipachina, mana mana allin nishpa tukuchinachu. Ichaqa ima simi, interprete quykuyqa responsable institucion, suyu ukhupi imayna kasqanman tupan. Simi yupay, simi yachayqa huk yachaykuna; kay temaqa imayna rimayta yachan. Telefonoqa privado, institucion tinkiykunapi aswan mastarisqa. Buliwyapi móvil, fijo telefono, prepago/postpago contrato, internet móvil kan. 2024 yupaykunaman hina 100 runapaq 108 móvil línea karqan. Chay pachapi móvil línea 10 porciento qhipan mana internet karqanchu. 2025 junio killapi 67,585 GSM línea, 11.13 millon 3G utaq 4G línea qillqasqa. Kay yupaykuna móvil rimay mastarisqa kasqanta rikuchin, ichaqa sapa suyu, wasi qullqi red allin kay/data yaykuy kikillan kasqanta mana ninchu. Usuarioqa proveedor, tarifata kikin akllayta atin. Proveedor sut’i, tukuy willay, sapa gasto factura, pakasqa willay/privacidad hark’ayta qunan. Emergencia rimay mana qullqipaq kanan. Allin contrato willay, contrato hina pagay usuario ruwayninkuna. ATT tupachiy, medida servicio qun; tarifa, tupasqa calidadta qhawachin. Emergenciapaq 911 Ciudadana emergencia yupay; Policía BOL110, 110, 120wan tariyta atin. Móvil número portabilidadqa móvil servicio kaqllapi kan. Abonado musuq chaskiq proveedorpi runapura mañakun. Allin Buliwya identidad tarjeta, formulario mañakusqa munan. Iskay portabilidad mañakuy pisi mana portabilidad tarifa kaspa rurasqa; musuq SIM aswan qullqi kanman. Donante operador (operador donante), chaskiq operador (operador receptor) sutikuna ñawpaq, musuq proveedorta rikuchin. Prepago oferta aslla pachapaq; postpago contrato aswan qhaway utaq chikan contrato condiciones munanman. Correo servicio básico, mana básico servicio ima kan. Agencia Boliviana de Correos akllasqa publicu operador hina llamk’an; licencia chariq privado proveedor, courier servicokunapas kan. Akllayqa llasay, llaqta, servicio, proveedor ima yupayman tupan. Chayamuy pacha ñan puriy, aduana, akllasqa proveedorwan tupan. Ubica tu Envío servicioqa trackingpaq llamk’achiy atina, proveedor chayman tinkusqa kaptin. Correo envío secretu, mana kichariy, privacidad, dato pakay, kikillan tratay, servicio qullqi sut’i willay hayñikunapi kan. Apachiqpa envío dueñok kaynin qipan; allin direccion, chaskiq willayta qunan. Prohibido utaq peligro producto ama apachiychu. Sasa kaptin ñawpaq proveedorpi queja ruray. Kutichiy mana allin kaptinqa ATTman riy. 2026 ñawpaq kuskan watapi 512 correo directu queja, 42 administrativo queja qillqasqa. Gobierno digital tinkiy internet trámite, electrónico notificación, digital qillqa, kikin email, digital firma ima. Ciudadanía Digitalqa gobierno sistema online publicu autoridadwan rimaypaq. Buliwya ciudadano, allin tiyay permiso chariq 18 watayuq runaqa allin Buliwya DNI (Cédula de Identidad), kikin email, kikin sutipi registro móvil yupay munan. Qillqay mana qullqipaq, 15 minuto hina. Wawakuna kamachiy nishqa casollapi yaykuyta atin. Autentica qhipaman usuario digital servicio, digital buzón (buzón digital) yaykuyta atin. Buzónpi electrónico aviso kamachiy chanin charinman. Digital firmaqa qillqap chiqap kaynin, tukuy kayninta rikuchin. Kikin emailqa correo papelwan kamachiy chanin kikillan. Ley 164 electrónico rimay pakay, privacidadta hark’an. Yaykuy credencialkuna kikin kamachinan, seguro llamk’achinan. Ley 1080 pisi pisimanta rurasqanrayku mana tukuy autoridad, servicio online tukuyta kanchu. Institucionman hina runapura, teléfono utaq huk ñankuna munasqa kanman. Yaykuy atiy rimayqa Lengua de Señas Boliviana (LSB), seña interprete, qillqa, rikuchiy formato ima. 2025 octubre 31 p’unchawmanta LSB oficial simi karqan, uyarina mana atiq runakunapaq simi hayñita kamarin. Publicu autoridadpi runa LSB utaq huk allin rimayta mañayta atin. Casoman hina institucion, autonomía nivel, Defensoría, certificado LSB interprete responsabilidad chaskin. 2026 watapi Defensoría del Pueblo 21 oficina ñanta virtual LSB yanapayta qun. Kaypaq sapa usuario tarifa yapasqa kasqanta general qillqay mana tiyan; turno, interprete kaynin institucionman tupan. Telefono, internet, kamachisqa rimay servicio sasachakuyqa proveedorpi quejawan qallarin. Sasachakuy yachaymanta 20 llamk’ay p’unchaw ukhupi queja churasqa kanan. Servicio p’akiy kaptin proveedor pisi kinsa llamk’ay p’unchaw ukhupi kutichinan; huk caso kaptin pisi 15 p’unchaw ukhupi. Proveedor ñankuna, ATT queja servicion (ATTención 360°), ConciliaNet tinkichiy plataforma qhipa qhaway, qatiq pasokunapaq kan. Directu queja allin kutichiy mana quptinqa ATTman riy. Engañu waqyay utaq willaypaq BLOQUEA LA ESTAFA ñan kan. Runapura, empresa, institucion rimay mana allin hamut’aypaq sapa nación ruray mana kanchu. Chaypi sut’ichiy, qillqasqa evidencia, voluntario mediación yanapanman, ichaqa kamachiy queja ruraywan kikillan efecto mana. Runakuna hayñi, yaykuy, discriminacion sasachakuypi Defensoría del Pueblo responsabilidad charinman. Kaypi willasqa yupay, servicio, ruraykuna 2026 septiembre 6 investigación situaciónman tupan; tarifa, técnica servicio, institucion kamachiy qhipaman tikranman.
Buliwyapi rimaykunapi tinkiy
Buliwyapi sapa p’unchaw, oficial rimaykuna runapura, teléfono, correo, digital servicio ñankunapi purin. Español (Castellano), constituciónpi riqsisqa ayllu simikuna suyumanta suyumanta chikan chaninniyuq; red chayan, dispositivo, dato, simi yaykuy ima reachabilityta tikran. Telefono, correo, digital gobierno ruraykuna sapanka proveedor, hayñi, evidencia mañay, queja ñanni charinku; runapura mana allin hamut’ayqa sapa kuti informal allichaymi.
Tip
Buliwyapi rimay ñanta evidencian, yaykuy atiy, utqayllayman hina akllay. Publicu autoridad, telefono, correo serviciopaq responsable proveedorwan qillqasqa ñanta llamk’achiy; runapura mana allin hamut’ayqa sapa kuti kikin allichayta atikun. Simi utaq yaykuy yanapayta ñawpaq mañay, mana red, dato, rimay yanapay pisi kay rurayta hark’achun.

