Белорусскийн къепаш шинаш йисте йолу: кӀелхьара, бӀе, гӀоьрта, хьайоьлла а дӀадевллачуьнан ларам а. Къенахьера къепаш христианскийн дикачу деношца а кхолламехь йолу хьалхе фестивалашца а юкъабоху. Зиманан къеп (Kalyady) — къиза кӀелхьара дикачу деношца юкъадолу, цӀенашка гӀо, илланаш, костюмаш, ловзарш а юкъадолу. Цуьнан кеп а динан маьӀна а цӀенашца а юкъадахархошца а доьзна. кӀелхьарана дӀакхета къеп (Maslenitsa) — бӀе тӀекхачарна а восточнин христианскийн календарехь йолу постан хьалха йолу муьлханашка юкъадолу. Блинкаш, хьалха гӀуллакхаш, ловзарш а кӀелхьарана дӀакхета символически йолу дӀаэцар а цуьнан хьалха декъашхош ю. Пасхан къепашкахь церквин гӀуллакхаш, тӀоьхна йисташ, хьалха хӀумаш, цӀен-дахар а саламаш а хила тарло. Динан гӀуллакх а цӀенан къепаш а активни хила тарло, яха культурин маьӀна дӀаэцна хила тарло. Маьлхан бӀе къеп (Kupalle) — хи, цӀе, Ӏаьржа цӀенош, илланаш, венокаш а къонахийн ловзарш а доьзна. Хьалхе фестивалин къепашкахь фольклор сцена тӀехь гойту, амма къенахь я цӀенахь дечу гӀуллакхаш кӀезиг хила тарло. ДӀадевллача дайн дӀадерзор (Dziady) — дӀадевллачуьнан ларамца доьзна къепаш ю. ЦӀенаш дӀадевллачуьнан кашташка гӀо, кашташ кхолла, молитва деш, хьайоьллина хьокхучу хьайоьллашца дахар а яха тарло. ЦӀен-дахарера ловзарш, илланаш, символически гӀуллакхаш, цӀенан декъашхош, хӀума а тосташ а юкъадоху. Кхолламехь йолу кхин къепашца цхьана юкъабоху граждански, динан я лични церемониш. Хьайоьллин хӀайбанчийн дикачу дена (Dozhinki) хьайоьллин гӀуллакх а наха юкъаболхуш хила ларам бу. Кхолламехь илланаш, костюмаш, хӀоттам, къамелан гӀуллакхаш а хьайоьллин декъашхошна ларам а кхолла тарло. ГӀуллакхаш, йисто яха хӀума, хӀайбанчийн хӀума кхолла, гӀум, хьайоьлла хӀума, сауна къепаш а кашташка ларам а къепашкахь гӀуллакх а доьзна хила тарло. Къепаш тӀехь дечу спектакль санна хьажа деза ца, церан маьӀна а юкъадекъар а тӀехьоьца деза.
Къепаш Белоруссехь
Белоруссехь йолу къепаш зиманаш, хьайоьллин хӀайбанчийла, христианалла, цӀен-дахар, дӀадевллачуьнан ларам, хӀума, музыка, гӀуллакхаш а юкъабоху. Цхьаъаш цӀенахь дечу, цхьаъаш а хьалхе фестивалашкахь, школашкахь, церковашкахь я культурин центршкахь дечу. Церан кеп регионна, цӀен-дахарна, верана а ваханера ваханехь аьтто боху.
Tip
Белорусскийн къепашкахь гӀо дӀакхайкхарца, воркшопехь, хӀуман тӀехь я хьалхе фестивалехь декъаша хила. Хьайоьлла къепан локальни цӀе а маьӀна а кхолла хьалха, тӀаккха хьайоьжуш хила. Сценехь гойтуш йолу фестиваль дика хьалха маьӀна лела а ца ву, цуьнан кеп цӀенан дийнахь хила деза ца.