Беларусьтагы дини тормыш Көнчыгыш һәм Көнбатыш христианлыгы арасында гасырлар дәвамында булган бәйләнешне, шулай ук берничә азчылык җәмгыятенең булуын чагылдыра. Ышану, мәдәни үзенчәлек һәм актив катнашу һәрвакытта да туры килми. Көнчыгыш православие христианлыгы — иң зур һәм иң күренекле дини традиция. Православие чиркәве (tserkov) гадәттә шулай атала, ә гыйбадәт вакытында иконалар, шәмнәр, мөнәҗәтләр һәм бәйрәмнәр белән уразаларның бай циклы кулланыла. Рим католик җәмгыятьләре кайбер гаиләләрдә һәм көнбатыш төбәкләрендә аеруча мөһим. Җирле католик чиркәве (kostel) сүзе аны православие чиркәвеннән аера. Беларуста протестант христианлыгының тарихи һәм хәзерге җәмгыятьләре бар. Җыелышлар гыйбадәт стиле, оешуы, музыкасы һәм Изге Язмага биргән басымы белән аерыла. Яһүд җәмгыятьләре кайчандыр күп кенә Беларусь шәһәрләре һәм бистәләре тормышының мөһим өлеше булган. Холокост бу дөньяның зур өлешен юк итте, ләкин яһүд мирасы, хәтер урыннары, зиратлар, синагогалар һәм җәмгыять тормышы һаман да мөһим булып кала. Мөселман тормышы төбәктәге Липка татарлары булуы белән тирән бәйләнгән. Башка дини һәм рухи җәмгыятьләр дә илнең төрлелеген тәшкил итә. Күп кенә кешеләр дөньяви карашлы, икеләнүче, шәхси рухи тормыш белән яшәүче яки дин белән нигездә гаилә йолалары һәм бәйрәмнәре аша бәйле. Шуңа күрә кешенең шәхси ышануын исеменә, туган урынына яки этник чыгышына карап фаразлау дөрес түгел. Суга чумдыру, туйлар, җеназалар, мәрхүмнәрне искә алу йолалары, Пасха, Раштуа һәм каберләргә бару дини һәм гаилә традицияләрен берләштерә ала. Даталар һәм гореф-гадәтләр җәмгыятьләр арасында аерылырга мөмкин. Дини учреждениеләр киңрәк хокукый һәм сәяси мохит кысаларында эшли. Һәр җәмгыять өчен гамәли ирек, җәмәгать алдында күренү һәм хакимиятләр белән мөнәсәбәтләр бертөрле булмаска мөмкин.
Дин Беларусьта
Беларуста дингә Көнчыгыш православие христианлыгы, Рим католиклыгы, протестант җәмгыятьләре, яһүд дине, ислам һәм башка ышанулар, шулай ук дингә карамаган күп кешеләр керә. Православие һәм католик традицияләре биналарда, бәйрәмнәрдә, гаилә гореф-гадәтләрендә һәм җирле тарихта аеруча күренә. Шәхси дини практика кешенең рәсми дини үзенчәлегенә караганда көчлерәк, көчсезрәк яки башкача булырга мөмкин.
Tip
Кешегә динне үзегезчә билгеләү урынына аның ышануларын ничек тасвирлавын сорагыз. Чиркәүгә, мәчеткә, синагогага, зиратка яки изге урынга кергәндә әдәпле киенегез һәм җирле күрсәтмәләрне үтәгез. Тантанага барыр алдыннан датаны, көтелгән тәртипне, фотога төшерү кагыйдәләрен һәм сезнең катнашырга яки тыныч кына күзәтергә тиеш булуыгызны ачыклагыз.