Azərbaycanın rəsmi adı Azərbaycan Respublikası (Republic of Azerbaijan) adıdır. O, unitar dövlətdir; yəni ölkədə ayrıca suverenliyə malik ayrı-ayrı ştatlar əvəzinə vahid mərkəzi konstitusion və hüquqi sistem mövcuddur. Konstitusiya dövlətin əsas çərçivəsidir. O, dövlət institutlarını, səlahiyyətlərin bölünməsini, əsas hüquq və vəzifələri, eləcə də dövlət hakimiyyətinin həyata keçirildiyi ümumi qaydaları təsvir edir. Prezident dövlət başçısıdır və siyasi sistemdə mərkəzi mövqe tutur. Prezident ölkəni təmsil edir, icra siyasətinin əsas istiqamətlərinə rəhbərlik edir, konstitusion çərçivə daxilində yüksək vəzifəli şəxsləri təyin edir və Prezident Administrasiyası ilə digər dövlət qurumları vasitəsilə fəaliyyət göstərir. Nazirlər Kabineti prezidentin tabeliyində olan ən yüksək icra hakimiyyəti orqanıdır. Buraya hökumətin işini təşkil edən və siyasəti nazirliklər, komitələr, agentliklər və dövlət xidmətləri vasitəsilə həyata keçirən baş nazir, nazirlər və digər vəzifəli şəxslər daxildir. Birpalatalı milli parlament olan Milli Məclis (Milli Məclis) Azərbaycanın milli parlamentidir. Onun üzvləri qanunları müzakirə edib qəbul edir, Konstitusiyanın parlamentə həvalə etdiyi məsələləri təsdiqləyir və milli siyasi təmsilçilik üçün formal platforma yaradır. Məhkəmələr ədalət mühakiməsini həyata keçirir və Konstitusiya ilə qanunları tətbiq edir. Müxtəlif məhkəmələr konstitusion, mülki, cinayət, inzibati, kommersiya və digər mübahisələrə baxır, prokurorluq isə ədliyyə sistemi daxilində ayrıca səlahiyyətlərə malikdir. Azərbaycan inzibati rayonlar (rayonlar) və şəhərlər kimi inzibati ərazilərə bölünür. Yerli icra hakimiyyəti orqanları bu ərazilərdə mərkəzi icra sistemini təmsil edir, seçilmiş yerli özünüidarəetmə orqanları olan bələdiyyələr (bələdiyyələr) isə daha məhdud yerli məsələlərlə məşğul olur və regional hökumətlərlə eyni deyil. Naxçıvan Muxtar Respublikası (Nakhchivan Autonomous Republic) Azərbaycanın dövlət quruluşu daxilində muxtar institutlara malikdir. Onun muxtariyyəti müstəqil ölkə olması demək deyil və Naxçıvan Azərbaycan Respublikasının tərkibində qalır. Gündəlik həyatda insanlar dövlətlə adətən şəxsiyyət qeydiyyatı, təhsil, səhiyyə xidmətləri, vergilər, sosial müdafiə, polis, məhkəmələr və yerli idarəetmə vasitəsilə qarşılaşırlar. Doğru qurum məsələdən asılıdır; qərar tələb edilərkən yazılı müraciətlər, rəsmi qeydlər və şikayət prosedurları çox vaxt əhəmiyyət daşıyır.
Dövlət quruluşu Azərbaycanda
Azərbaycan milli institutların əsas dövlət qərarlarını qəbul etdiyi unitar respublikadır. Konstitusiya prezidentin, parlamentin, hökumətin, məhkəmələrin və yerli qurumların rolunu müəyyən edir. Bu institutları anlamaq insanlara ictimai qərarların harada qəbul edildiyini və rəsmi məsələ ilə bağlı hara müraciət etməli olduqlarını bilməyə kömək edir.
Tip
Azərbaycanda əvvəlcə məsələnizin milli nazirliyə, yerli icra hakimiyyəti orqanına, bələdiyyəyə və ya məhkəməyə aid olub-olmadığını müəyyən edin. Mümkün olduqda rəsmi sənədləri saxlayın və yazılı qərar tələb edin; çünki belə qərarı yoxlamaq və ya ona etiraz etmək qeyri-rəsmi cavabdan daha asandır. Rəsmi kataloqlarda axtarış apararkən və ya formaları doldurarkən qurumun Azərbaycan dilindəki adından istifadə edin.