طبیعت در آذربایجان

آذربایجان میان کوه‌های قفقاز و دریای خزر قرار دارد. تفاوت زیاد در ارتفاع، بارندگی و دما باعث شده است در یک کشور چشم‌اندازهای طبیعی گوناگونی وجود داشته باشد. قفقاز بزرگ در شمال قرار دارد و قفقاز کوچک در غرب و جنوب‌غربی گسترده شده است. دامنه‌های کوه، دره‌های سنگی، چمنزارهای کوهستانی، رودخانه‌ها و آبشارها بخش مهمی از ویژگی طبیعی آذربایجان‌اند. جلگه‌های مرکزی و شرقی عموماً هموارتر و خشک‌ترند. نیمه‌بیابان، استپ، مناطق آتشفشان‌های گِلی و دشت‌های آبیاری‌شده رودخانه‌ای از چشم‌اندازهای رایج آنجا هستند. جنگل‌ها عمدتاً در دامنه‌های کوهستانی می‌رویند که رطوبت بیشتری دارند. درختان پهن‌برگ، درختچه‌ها، گیاهان چمنزار و پوشش گیاهی مناطق خشک هر یک به زیستگاه‌های جداگانه تعلق دارند و نباید آن‌ها را یک اکوسیستم یکدست به شمار آورد. کرانه خزر شامل ساحل‌ها، آب‌های کم‌عمق، نیزارها، تالاب‌ها و زمین‌های خشک ساحلی است. این مکان‌ها می‌توانند برای تغذیه، زادآوری یا استراحت ماهی‌ها، پرندگان آبزی و پرندگان مهاجر فضا فراهم کنند. گیاهان و جانوران آذربایجان از اروپا، آسیا، قفقاز و حوضه خزر تأثیر پذیرفته‌اند. برخی گونه‌ها فقط از زیستگاهی محدود استفاده می‌کنند، در حالی که برخی دیگر در چرخه زندگی خود میان کوه‌ها، رودخانه‌ها، جلگه‌ها، تالاب‌ها و دریا جابه‌جا می‌شوند. مناطق حفاظت‌شده شامل پارک‌های ملی، ذخیره‌گاه‌های طبیعی و چشم‌اندازهای مدیریت‌شده دیگرند. هدف آن‌ها ممکن است حفاظت از زیستگاه‌ها، پشتیبانی از پژوهش علمی، کنترل دسترسی و فراهم‌کردن امکان تفریح با مدیریت دقیق باشد. طبیعت همچنین با فشار آلودگی، آتش‌سوزی، فرسایش، کمبود آب، ساخت‌وساز، بهره‌برداری بیش از اندازه از منابع و گردشگری بی‌ملاحظه روبه‌رو است. حفاظت زمانی بهتر نتیجه می‌دهد که مقررات عمومی، دانش محلی، شیوه‌های کشاورزی و رفتار فردی همسو باشند. مردم از راه آب پاک، خاک حاصلخیز، سایه، گرده‌افشانی، فعالیت در فضای باز و سنت‌های فرهنگی از طبیعت بهره می‌برند. این منافع زمانی پایدارتر می‌مانند که بازدیدکنندگان در مسیرهای مناسب بمانند، حیات‌وحش را آشفته نکنند و اشیای طبیعی را همان‌جا که هستند باقی بگذارند.