طبیعت در آذربایجان

آذربایجان میان کوه‌های قفقاز و دریای خزر قرار دارد. تفاوت‌های زیاد در ارتفاع، بارندگی و دما باعث ایجاد چشم‌اندازهای طبیعی گوناگون در یک کشور شده است. قفقاز بزرگ در شمال قرار دارد و قفقاز کوچک در مناطق غربی و جنوب‌غربی امتداد یافته است. دامنه‌های کوهستانی، دره‌های سنگلاخی، چمنزارهای آلپی، رودخانه‌ها و آبشارها بخش‌های مهمی از سیمای طبیعی آذربایجان هستند. دشت‌های مرکزی و شرقی معمولاً هموارتر و خشک‌ترند. نیمه‌بیابان، استپ، مناطق دارای آتشفشان‌های گِلی و دشت‌های آبیاری‌شدهٔ رودخانه‌ای از شکل‌های رایج چشم‌انداز در آنجا هستند. جنگل‌ها عمدتاً در دامنه‌های کوهستانی، جایی که رطوبت بیشتر است، رشد می‌کنند. درختان پهن‌برگ، درختچه‌ها، گیاهان چمنزار و پوشش گیاهی مناطق خشک هرکدام به زیستگاه‌های متفاوتی تعلق دارند و نباید همه آن‌ها را یک اکوسیستم یکنواخت دانست. ساحل دریای خزر شامل ساحل‌های شنی، آب‌های کم‌عمق، نیزارها، تالاب‌ها و زمین‌های خشک ساحلی است. این مکان‌ها می‌توانند برای ماهی‌ها، پرندگان آبزی و پرندگان مهاجر فضای تغذیه، زادآوری یا استراحت فراهم کنند. گیاهان و جانوران آذربایجان از اروپا، آسیا، قفقاز و حوضهٔ خزر تأثیر پذیرفته‌اند. برخی گونه‌ها فقط از زیستگاهی محدود استفاده می‌کنند، در حالی که گونه‌های دیگر در طول چرخهٔ زندگی خود میان کوه‌ها، رودخانه‌ها، دشت‌ها، تالاب‌ها و دریا جابه‌جا می‌شوند. مناطق حفاظت‌شده شامل پارک‌های ملی، ذخیره‌گاه‌های طبیعی و دیگر چشم‌اندازهای مدیریت‌شده هستند. هدف آن‌ها ممکن است حفاظت از زیستگاه‌ها، پشتیبانی از مطالعات علمی، کنترل دسترسی و فراهم‌کردن امکان تفریحِ دقیقاً مدیریت‌شده باشد. طبیعت همچنین با فشارهایی مانند آلودگی، آتش‌سوزی، فرسایش، کمبود آب، ساخت‌وساز، استفادهٔ بیش از حد از منابع و گردشگری بی‌ملاحظه روبه‌رو است. حفاظت زمانی بهترین نتیجه را دارد که مقررات عمومی، دانش محلی، شیوه‌های کشاورزی و رفتار فردی از یکدیگر پشتیبانی کنند. مردم می‌توانند از طبیعت از راه آب پاک، خاک حاصلخیز، سایه، گرده‌افشانی، فعالیت در فضای باز و سنت‌های فرهنگی بهره‌مند شوند. این مزایا زمانی دوام بیشتری دارند که بازدیدکنندگان در مسیرهای مناسب بمانند، از ایجاد مزاحمت برای حیات‌وحش خودداری کنند و اشیای طبیعی را در جای خود باقی بگذارند.