Fəlakət gündəlik həyatı ciddi şəkildə pozan, insanlara, evlərə, infrastruktura və ya ətraf mühitə təhlükə yarada bilən hadisədir. Azərbaycanda fövqəladə hallar təbii, texnoloji və ya insan fəaliyyəti nəticəsində baş verə bilər. Azərbaycan seysmik fəal bölgədə yerləşdiyinə görə zəlzələlər mühüm riskdir. Güclü yeraltı təkanlar zəlzələnin özü qısa sürsə belə binalara zərər verə, yolları bağlaya, kommunal xidmətləri dayandıra və əşyaların düşməsinə səbəb ola bilər. Çayların yaxınlığında, alçaq ərazilərdə və güclü yağış drenaj sisteminin imkanlarını aşdıqda daşqın baş verə bilər. Dağlıq bölgələrdə isə intensiv yağış və ya qarın əriməsi nəticəsində qəfil daşqınlar, sel, qaya uçqunları və torpaq sürüşmələri ola bilər. Quraq və isti dövrlər otlaq, meşə və kənd təsərrüfatı ərazilərində yanğın təhlükəsini artıra bilər. Güclü külək yanğını sürətlə yaya bilər; Xəzər dənizi ətrafındakı fırtınalar isə sahil səfərləri və dəniz fəaliyyəti üçün təhlükəli şərait yarada bilər. Azərbaycan palçıq vulkanları ilə də tanınır; bunlar adi lava vulkanlarından fərqlənir. Əksəriyyəti təcrid olunmuş təbii obyektlərdir, lakin qəfil püskürmələr palçıq, qaz və alov çıxara bildiyindən insanların giriş qadağan olunmuş və ya gözlə görünən şəkildə aktiv ərazilərə yaxınlaşmaması lazımdır. Sənaye qəzaları, nəqliyyat hadisələri, bina yanğınları və kommunal xidmətlərin sıradan çıxması da mümkün fövqəladə hallardır. Neft və qaz fəaliyyəti, zavodlar, boru kəmərləri və sıx şəhərsalma bəzi yerlərdə aydın təhlükəsizlik prosedurlarını xüsusilə vacib edir. “Fövqəladə Hallar Nazirliyi” axtarış-xilasetmə, yanğınsöndürmə, mülki müdafiə və fəlakətlərə cavab tədbirlərini əlaqələndirən qurumdur. Ümumi fövqəladə hallar nömrəsi 112-dir; xüsusi xidmətlərə onların ayrıca nömrələri ilə də müraciət etmək olar. Xəbərdarlıqlar qurumlar, yayımçılar, mobil rabitə, binaların idarəçiləri, işəgötürənlər, məktəblər və ya yerli vəzifəli şəxslər vasitəsilə yayıla bilər. Təlimatlara qapalı yerdə qalmaq, ərazini tərk etmək, müəyyən yoldan istifadə etməmək, kommunal xətləri bağlamaq və ya daha təhlükəsiz yerə keçmək daxil ola bilər. Ailələr görüş yerləri planlaşdırmaqla, ağır mebelləri bərkitməklə, təhlükəsiz çıxışları öyrənməklə və əsas ləvazimatları bir yerdə saxlamaqla riskləri azalda bilər. Səfər edənlər də qaldıqları yerin ünvanını və olduqları yeri təsvir etmək üçün lazım olan Azərbaycan və ya rus sözlərini öyrənməlidirlər.
Azərbaycanda fövqəladə hallar
Azərbaycanda zəlzələlər, daşqınlar, torpaq sürüşmələri, meşə yanğınları, şiddətli hava şəraiti və digər təbii və ya insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan fövqəladə hallar baş verə bilər. Hazırlıq adətən yerli riskləri tanımağı, rəsmi xəbərdarlıqlara əməl etməyi və əsas ləvazimatları hazır saxlamağı əhatə edir. Milli fövqəladə hallar sisteminə Fövqəladə Hallar Nazirliyi rəhbərlik edir; polis, tibb xidmətləri, bələdiyyələr və yerli qurumlar da dəstək göstərir.
Tip
Azərbaycanın olduğunuz hissəsində real təhlükələrin hansılar olduğunu öyrənin və qısa müddətə elektrik, su, nəqliyyat və ya telefon xidmətinin kəsilməsinə hazır olun. Şəxsiyyət sənədlərini, dərmanları, suyu, işıq mənbəyini, enerji doldurma avadanlığını və vacib əlaqə məlumatlarını tez götürə biləcəyiniz yerdə saxlayın. Fövqəladə vəziyyətdə rəsmi təlimatlara əməl edin; zədələnmiş, su basmış, yanan və ya giriş qadağan olunmuş ərazilərə girməyin.