Imparé an Àustria

Imparé a veul dì ciapé conossense neuve, fà pratica con d'àbilità o capì mej j'esperiense. A sucede an manèra programà ant la lezion, ma ëdcò con la letura, ël travaj, ël gieugh e le pròve. An Àustria l'imparé organizà a ancamin-a d'abit al jardin d'infant e a continua a la scòla. Dòp, ij percors a peulo portè a n'aprendistà professional (Lehre), a na scòla superiora, a n'istitussion d'istrussion superiora o a n'àutra formassion professional. Un percors educativ tipich dël pòst a l'é l'aprendistà professional. Là, ël travaj pratic an n'azienda formativa (Lehrbetrieb) a s'alterna con le lezion ant la scola professional (Berufsschule); për sòn, sta forma a l'é ëdcò ciamà formassion duala (duale Ausbildung). Fòra dël percors educativ regolar a-i é l'istrussion për j'adult (Erwachsenenbildung) e la formassion professional continua. A-j aparteno, për esempi, ij cors, ij cors ëd specialisassion, ij cors ëd lenga e j'òfrte për recuperé o aprofondì le conossense. Le përson a imparo an manere diferente. Dësment a capisso ij contenù con la letura, àutre con le spiegassion, le conversassion, j'eve o j'esersissi pratich; për sòlit a-j é d'ajut mes-cialé pi d'un metod. Un percors d'imparé tipich a ancamin-a con n'òbieitiv ciàir. Dòp, ël material a ven spartì an pì bele part, as fà pratica con regolarità, as ripete sensa guardé la solussion e pì tard as torna a ripete. Ij eror a son part dël proces d'imparé e a mostro che cosa a l'é ancora nen capì ben. Le reassion ëd professor, formator, coleghe ëd scòla o d'àutri partner d'imparé a peulo fà vëdde ël prossim pass giust. Imparé a duverbe ij percors d'istrussion, a mejora le posibilà ëd travaj e a rinforça l'autonomia. I limit a peulo esse, për esempi, poca temp, tròpa pression, mancansa ëd sosten o metod d'imparé nen adatà; ma na consulensa për la formassion (Bildungsberatung) e pì pass pì fàcil a peulo esse d'ajut.