فرهنگ در افغانستان

فرهنگ افغانستان از سکونتگاه‌های نخستین، راه‌های بازرگانی، فرمانروایان دگرگون‌شونده، سنت‌های دینی و پیوندهای منطقه‌ای شکل گرفته است. تاریخ کمک می‌کند بفهمیم چرا رسم‌ها، هویت‌ها و نهادهای فرهنگی میان ولایت‌ها و جامعه‌ها فرق دارند. شبکه‌های خانواده و جامعه بر آموزش، کار، ازدواج، مراقبت و حفاظت در دوره‌های گوناگون زندگی اثر می‌گذارند، اما درگیری، فقر و جابه‌جایی اجباری می‌تواند این رابطه‌ها و خدمات را مختل کند. زبان دری (Dari) و زبان پشتو (Pashto) دو زبان غالب میان‌منطقه‌ای هستند و در اداره، آموزش، رسانه و ارتباطات به کار می‌روند؛ زبان‌های ازبکی، ترکمنی، بلوچی، پشه‌ای، نورستانی و پامیری هم گپ زده می‌شوند. بر پایه برآوردهای موجود، بیش از 99 درصد مردم افغانستان مسلمان‌اند و آیین سنی حنفی در میان آنان غلبه دارد؛ جامعه‌های شیعه، اسماعیلی، هندو، سیک، مسیحی، بهایی، احمدی و غیر دینی نیز بخشی از چشم‌انداز اجتماعی کشورند. عمل دینی و بیان عمومی به‌شدت از نظم اسلامی حاکم در عمل و شرایط امنیتی محلی اثر می‌گیرند. هنرها شامل هنرهای تجسمی، موسیقی، ادبیات، فیلم، تئاتر، معماری، طراحی، عکاسی، شکل‌های دیجیتال و حفاظت از میراث فرهنگی هستند، اما دسترسی به این زمینه‌ها یکسان نیست و موسیقی عمومی، نمایش موجودات زنده، انتشارها و اجراها می‌توانند با خطرهای جدی محتوایی و امنیتی روبه‌رو شوند. رسم‌ها از راه خانواده‌ها، محله‌ها، جامعه‌های دینی و اجتماعی و کارگاه‌ها منتقل می‌شوند و شیوه عمل بر پایه منطقه، گروه قومی و محیط شهری یا روستایی فرق می‌کند. همکاری روزمره به دستورهای رسمی، میانجی‌گری محلی و شیوه‌های غیررسمی جامعه تکیه دارد؛ ریش‌سفیدان محلی، عالمان دینی، مقام‌های حاکم در عمل و گروه‌های نماینده جامعه ممکن است به موضوع‌هایی رسیدگی کنند که زیر پوشش یک نظام سراسری محله‌ای نیستند.