Department of Civil Protection (DCP) iri muMinistry of Local Government and Public Works inotungamirira kuronga kwenyika. National Civil Protection Coordination Committee inounganidza hutano, mapurisa, mauto, majeri, mabasa endege, vanodzima moto vehurumende dzomunzvimbo neZimbabwe Red Cross Society. Makomiti emapurovhinzi anotungamirirwa naProvincial Development Coordinator, uku District Civil Protection Committees achitungamirirwa naDistrict Development Coordinator. Mahofisi evashandi vokudzivirira vanhu venzvimbo anoronga mabasa, mirayiridzo nezvinhu zvinodiwa pamwe chete nehurumende dzomunzvimbo. Mitemo yeZimbabwe yokudzivirira vanhu inovhara njodzi dzomusikirwo, tsaona huru, kuparadzwa kana kushomeka kwezvinhu zvinokosha, kuvhiringidzwa kwemabasa anokosha, kupinda kwevapoteri uye zvirwere zvinotyisidzira nharaunda. Njodzi dzinonyanya kukosha dzinosanganisira mafashamo nemafashamo anongoerekana aitika, kusanaya kwemvura nemwaka wakaoma, mabhanan’ana makuru, mheni, mhepo ine simba, madutu anobva kunyanza, kukoromoka kwevhu, kudonha kwematombo uye zviitiko zvenzizi kana madhamu. ZINWA inotsigira kutarisira zviwanikwa zvemvura nenjodzi dzemvura. Zimbabwe Republic Police inotsigira kutarisira njodzi huru, Zimbabwe National Army inotsigira kutsvaga nekununura, uye Zimbabwe Red Cross Society inotsigira kugadzirira kwenharaunda nezviito zvokutanga pachine nguva. Meteorological Services Department inopa fungidziro yemamiriro okunze, nyevero yemamiriro okunze akaipa, mishumo yemamiriro ekunze nemvura yemwaka, mabulletin emvura nekurima, mabulletin ezvekudengenyeka kwenyika nezvimwe zvigadzirwa zvokutarisa mamiriro. Nzira dzayo dzeveruzhinji dzinosanganisira weatherzw.org.zw, fungidziro dzezuva nezuva nedzevhiki, Alerts/CAP, fungidziro dzemwaka kuburikidza neNACOF uye kunyoresa neemail. Peji racho rinotsigira chiRungu, chiShona nechiFrench. Kuongorora kwazvino kwakapiwa kwepeji renyevero hakuna kuratidza nyevero iri kushanda, asi mamiriro aripo anofanira kutariswa usati waita chimwe chinhu. Zimbabwe 2026 Early Warnings for All National Action Plan inobatanidza ruzivo rwenjodzi, kutarisa nekufungidzira, kutaurirana kwenyevero, kugadzirira nemhinduro. Action-Based Forecasting inobatanidza fungidziro nezviito zvakatsanangurwa pachine nguva, mwero wokutanga kuita uye masangano ane mutoro, ichisimbisa kutaurirana nemutauro womunzvimbo, kuwanikwa kune vose uye kusvika kuvanhu vari kumucheto. Mhuri, zvikoro nemabhizimisi zvinofanira kuchengeta hurongwa hwokuramba zvichishanda uye zvinhu zvemvura, zvokudya nezvimwe zvinokosha. Kana vakuru vakapa mirayiridzo, vanhu vangada kuenda ivo nezvipfuyo kunzvimbo yakachengeteka. Usayambuka nzizi dzakafashukira. Panemheni, pinda muchivako chakachengeteka uye dzivisa nzvimbo dzakazaruka, matepi, mashawa nemichina. Kana paine njodzi pakarepo, bata mabasa echimbichimbi uye upe nzvimbo chaiyo, rudzi rwengozi, vanhu vakuvara nematambudziko okupinda. Nhamba dzakabudiswa dzinosiyana nenetwork nebasa: Zimbabwe Republic Police inonyora 911 yemapurisa, 101 yevanodzima moto uye 108 yezvokurapa; hurongwa hwenhamba hwePOTRAZ hunonyora 112 paEconet neTelecel, 114 yemapurisa paNetOne, 119 paTelecel, uye 993 yevanodzima moto, 994 yeamburenzi, 995 yemapurisa ne999 yenjodzi dzose pamanetwork efoni dzepasi. Zivisa kanzuru yomunzvimbo, District Development Coordinator, mushandi wokudzivirira vanhu wenzvimbo, Provincial Development Coordinator kana DCP pazvinenge zvakakodzera. Mashoko eDCP anopiwa pakuronga njodzi anoti +263 242 793700, +263 242 791470, WhatsApp 0777390875 uye support@mlg.gov.zw. Mutungamiri wenyika anogona kuzivisa mamiriro enjodzi kana paine kudiwa kwematanho akasiyana okubatsira kana kudzivirira vanhu vakanganiswa kana vangangokanganiswa. Chiziviso chinoratidza zuva rokutanga nenzvimbo yakatsanangurwa, chinogara kwemwedzi mitatu kunze kwokunge chabviswa kare, uye chinogona kuwedzerwa nechiridzwa chemutemo chisati chapera. Hapana mwero wakatarwa wokuzivisa, nzira yokuti veruzhinji vakumbire kana nguva yakatarwa yokupindura inotsanangurwa. Pakati penguva yechiziviso, mushandi wokudzivirira vanhu anogona kukumbira mashoko akanyorwa, zvinhu zvakatarwa zvemafuta, zvokudya, mvura kana mishonga, uye basa kana mabasa ane chokuita nenjodzi anodiwa zvine musoro. Mushandi anogonawo kutora kana kudzora nzvimbo kana pfuma achipa chiziviso chakanyorwa nokukurumidza sezvinobvira. Munhu anopikisa anogona kukumbira kuti nyaya iendeswe kuAdministrative Court mukati memazuva 30, uye kutora nzvimbo kunofanira kupera kana kusisina chikonzero chine musoro. Muripo wakakwana nokukurumidza unofanira kupiwa pakutorwa, kusadzoserwa kana kukuvara. Kusatevedzera mutemo kunogona kukonzera faindi inosvika level 6 kana kugara mujeri kwerinosvika gore mukati menzvimbo yenjodzi, uye faindi inosvika level 5 kana kugara mujeri kwemwedzi inosvika mitanhatu kunze kwayo. Mutemo unoziva vanozvipira vakanyoreswa, asi hapana basa rakatarwa revanozvipira vose rinoratidzwa. National Civil Protection Fund inobhadhara kuvandudza mabasa ekudzivirira vanhu, tsvakurudzo, kudzidzisa, midziyo, zvivako, zvirongwa nemari dzine chokuita nazvo kuburikidza nemari inobvumirwa neparamende, zvikwereti nezvipo. Haisi mari inongopiwa munhu mumwe nomumwe yoga. Munhu asina chouviri kana ari murombo zvakanyanya, kana mumiririri wake, anogona kukumbira kuDirector of Social Development kana Social Welfare achishandisa fomu rakatemwa. Chisarudzo chinganyoresa kana kuramba chikumbiro, uye kuziviswa kunofanira kuitwa munguva ine musoro; rudzi, mari, nguva nemamiriro erubatsiro zvinosarudzwa panyaya imwe neimwe. Food Deficit Mitigation Strategy inotsigira mhuri dzisina kuchengetedzeka kwezvokudya munguva yokusanaya kwemvura kana yokushomeka kwezvokudya kuburikidza nebasa reruzhinji kana zvokudya zvinotsinhana nebasa. Inosanganisira mhuri dzisingakwanisi kushanda, dzakadai sedzinotungamirirwa nevakuru, vana kana vanorwara kwenguva refu, vakaremara nedzine vanhu vakawanda vanovimba nevamwe; kusarudza nzvimbo kunoshandisa ZimLAC nekuongorora urombo kana kuchengetedzeka kwezvokudya. Rubatsiro runochinja maererano nemadutu nemafashamo runotaurwa muurongwa hwebazi hwa2025–2030, asi hapana mari imwe chete yazvino yokubhadhara yakasimbiswa. Kupora kunorongwa nemakomiti okudzivirira vanhu uye kunogona kusanganisira rubatsiro rwepfungwa, kuenderera mberi kwezvivako, kutarisira mvura, migero, migwagwa nemabasa emamiriro okunze. Nzvimbo dzokugara, mapakeji erubatsiro, rubatsiro rwokuvaka patsva, mitemo yokukodzera, huwandu, mari nemazuva ekupedzisira zvinosiyana nechiziviso, chirongwa nenzvimbo. Hapana nzira yenyika yose yakabudiswa yemigwagwa yokubuda, rondedzero yenzvimbo dzokugara kana kunyoresa muongororo yakapiwa; saka simbisa urongwa hwenzvimbo yacho nekomiti yakakodzera yepurovhinzi kana yedunhu, kanzuru kana bazi.
Njodzi huru muZimbabwe
Hurongwa hweZimbabwe hwekudzivirira vanhu hunoronga kudzivirira njodzi, nyevero, mhinduro yechimbichimbi uye kupora pashure penjodzi dzinotyisidzira vanhu, mabasa anokosha, zvinhu zvinodiwa kana zvivakwa. Njodzi dzakakodzera dzinosanganisira mafashamo, kusanaya kwemvura, mabhanan’ana makuru, mheni, mhepo ine simba, madutu anobva kunyanza, kukoromoka kwevhu, matambudziko emadhamu netsaona huru. Hurongwa hunobatanidza kuronga kwenyika nezvemapurovhinzi, matunhu nemunzvimbo, asi rubatsiro, nzvimbo dzokugara, nzira dzokubuda uye zvinhu zvinopiwa zvinoenderana nechiitiko nenzvimbo.
Tip
Bata kugadzirira njodzi muZimbabwe sehurongwa hwokushanda hwomunzvimbo, kwete vimbiso yokuwana nzvimbo yokugara kana mari pakarepo. Gadzirira nyevero, nhamba dzechimbichimbi, zvinhu zvinodiwa, nzira dzokuramba muchiita mabasa uye sarudzo dzokufamba musati maitirwa chiitiko. Kana paine njodzi pakarepo, tanga wachengetedza upenyu uye shandisa nhamba yechimbichimbi inoenderana nenetwork nebasa raunoda.

