Муҳити атрофи маҳал дар Ӯзбекистон ҳам минтақаҳои ободшуда ва ҳам замину обҳои наздикро дар бар мегирад. Дар маҳалла метавонанд хонаҳо, ҳавлиҳо, мағозаҳо, мактабҳо, роҳҳо, дарахтон, каналҳо, ҷӯйҳои обёрӣ ва заминҳои кушоде бошанд, ки одамон ё ҳайвонот истифода мебаранд. Маҳалла як муҳити муҳими ҷомеаи маҳаллӣ аст. Он ҳамсояҳоро ба ҳам мепайвандад ва аксар вақт дар ташкили масъалаҳои рӯзмарра, ҷойҳои муштарак, иттилооти маҳаллӣ ва фаъолиятҳои ҷамъиятӣ ёрӣ медиҳад, ҳарчанд нақши дақиқи он вобаста ба маҳал фарқ мекунад. Об ба маҳалҳои аҳолинишин таъсири калон мерасонад. Ариқ (ариқ) канали хурди обёрӣ ё заҳкаш аст, дар ҳоле ки каналҳо ва қубурҳои калонтар кишоварзӣ, боғҳо, дарахтон ва хонаводаҳоро бо об таъмин мекунанд. Ин каналҳо метавонанд муфид бошанд, аммо агар партов ё оби ифлос ба онҳо резад, хатарнок ё олуда мешаванд. Муҳити шаҳрӣ метавонад ҳаракати нақлиёт, чанги сохтмон, дуди гармидиҳӣ, садо ва камии сояро дар бар гирад. Дарахтон, ҳавлиҳо, боғҳо ва кӯчаҳои муназзам метавонанд гармӣ ва чангро кам карда, роҳгардӣ ва зиндагии ҳаррӯзаро бароҳаттар гардонанд. Муҳити деҳот аксар вақт хонаҳо, заминҳои кишт, ҷойҳои нигоҳдории чорво, чоҳҳо, каналҳо, роҳҳо ва заминҳои кушодро дар бар мегирад. Масофаи сафар, дастрасӣ ба об, ҷамъоварии партовҳо ва хизматрасониҳои ҷамъиятӣ метавонанд нисбат ба шаҳри калон мунтазамии камтар дошта бошанд; бинобар ин хонаводаҳо аксар вақт мувофиқи шароити маҳаллӣ нақша мекашанд. Партовҳо бо омезиши одатҳои хонавода, тартиботи маҳалла, хизматрасониҳои коммуналӣ, бозорҳо ва ҷамъоварӣ ё истифодаи дубораи ғайрирасмӣ идора мешаванд. Натиҷаи амалӣ аз маҳал вобаста аст; на дар ҳама ҷо зарфҳо, реҷаи ҷамъоварӣ ё имкониятҳои коркарди дубора яксонанд. Шӯршавӣ, обёрии аз ҳад зиёд, эрозия, пестисидҳо, обҳои партов, сӯзишворӣ ва партофтани беназорат метавонанд ба хок ва об таъсир расонанд. Ҳавои хушк ва шамол чангро паҳн карда метавонанд, дар ҳоле ки борони шадид ё заҳкаши нокифоя дар баъзе ҷойҳо оби рукуд ба вуҷуд меорад. Беҳтар кардани муҳити атроф одатан ҳамкории сокинон, гурӯҳҳои маҳалла, мактабҳо, корхонаҳо, деҳқонон ва хадамоти маҳаллии ҷамъиятиро талаб мекунад. Қадамҳои муфиди аввал тоза нигоҳ доштани ҷойҳои муштарак, ҳифзи каналҳои об, шинондани дарахтони сояафкани мувофиқ, хабар додан дар бораи хатарҳо тавассути роҳҳои маҳаллӣ ва ҷудо кардани маводи дубора истифодашаванда ҳангоми имконпазир будани онро дар бар мегиранд.
Муҳити атроф дар Ӯзбекистон
Муҳити атроф дар Ӯзбекистонро хонаҳо, маҳаллаҳо, кӯчаҳо, каналҳо, хоҷагиҳо, бозорҳо, саноат ва заминҳои табиии наздик ташаккул медиҳанд. Шароити ҳаррӯзаи муҳити зист дар шаҳрҳои калон, шаҳракҳои хурд, деҳаҳо ва минтақаҳои дурдасти Ӯзбекистон фарқ мекунад. Оби тоза, соя, назорати чанг, идоракунии партовҳо ва ҷойҳои ҷамъиятии бехатар ҷузъҳои амалии муҳити солими маҳаллӣ мебошанд.
Tip
Муҳити атрофи худро дар Ӯзбекистон ҳамчун низоми ба ҳам пайвастаи хона, кӯча, об, хок, дарахтон, хизматрасониҳо ва ҳамсоягон бинед. Тағйироти хурд, аз қабили ҳифзи ариқ, кам кардани партовҳои пароканда ва сохтани ҷойҳои сояафкан метавонанд зиндагии ҳаррӯзаро беҳтар кунанд, аммо натиҷаи пойдор нигоҳубини мунтазам ва ҳамкориро талаб мекунад.