Oʻzbekistondagi saylovlar fuqarolarning davlat hokimiyatida ishtirok etishining konstitutsiyaviy yoʻlidir. Saylovlar muhim milliy va mahalliy lavozimlar uchun oʻtkaziladi. Muayyan masala bevosita saylovchilarga qoʻyilganda, fuqarolar referendumlarda ham qatnashishi mumkin. Prezident umumxalq ovoz berish yoʻli bilan saylanadi. Parlament saylovlarida Qonunchilik palatasi va Senatdan iborat Oliy Majlis aʼzolari saylanadi. Mahalliy kengashlar saylovlarida esa mahalliy vakillik organlariga vakillar saylanadi. Markaziy saylov komissiyasi milliy saylov tizimini muvofiqlashtiradi. Hududiy, tuman, shahar va uchastka saylov komissiyalari saylovchilar roʻyxatlarini tuzish, ovoz berishni tashkil etish, byulletenlar bilan ishlash va ovozlarni sanash kabi amaliy ishlarni bajaradi. Ovoz berish qonunda belgilangan umumiy qoidalarga asoslanadi. Qonuniy ovoz berish shartlariga javob beradigan fuqarolar ovoz berishi mumkin. Ovoz berish shaxsiy, teng va yashirin boʻlishi nazarda tutilgan. Ovoz berishdan oldin qayerda roʻyxatga olinganingizni va manzilingiz qaysi saylov uchastkasiga biriktirilganini tekshiring. Rasmiy saylov maʼlumotlarida ovoz berish sanasi, nomzodlar yoki partiya roʻyxatlari hamda saylov uchastkasida kerak boʻladigan hujjatlar tushuntiriladi. Saylov uchastkasida saylov xodimlari saylovchining shaxsini tekshiradi va tegishli byulletenni beradi. Saylovchi oʻz tanlovini yashirin tarzda belgilab, yoʻriqnomaga muvofiq byulletenni saylov qutisiga tashlaydi. Siyosiy partiyalar va nomzodlar saylov qoidalariga rioya qilgan holda dasturlarini, ommaviy murojaatlarini va saylovoldi tadbirlarini taqdim etadi. Fuqarolar ularning rejalari, tajribasi va taklif qilayotgan yechimlarini taqqoslashi mumkin. Ovozga bosim, tahdid yoki pul taʼsiri oʻtkazilishiga yoʻl qoʻymaslik kerak. Ovoz berish tugagach, komissiyalar byulletenlarni sanab, natijalarni qayd etadi. Saylovni tashkil etish yuzasidan shikoyatlar rasmiy tartib boʻyicha berilishi, ularda aniq faktlar, sanalar, joylar va mavjud dalillar koʻrsatilishi kerak.
Oʻzbekistonda saylovlar
Oʻzbekistondagi saylovlar fuqarolarga vakillarni tanlash hamda prezidentlik, parlament va mahalliy kengashlar saylovlarida qatnashish imkonini beradi. Jarayon yashirin ovoz berish, rasmiy saylovchilar roʻyxatlari, saylov uchastkalari va saylov komissiyalari orqali tashkil etiladi. Amaliy jihatdan saylovchi maʼlumotlarini tekshirish, nomzodlar bilan tanishish, erkin ovoz berish va rasmiy natijani hurmat qilish muhim.
Tip
Oʻzbekistondagi saylovda qatnashish uchun saylovchi maʼlumotlaringiz va saylov uchastkangizni oldindan tekshiring, soʻng nomzodlar yoki partiyalar dasturlarini ishonchli rasmiy yoki ommaviy manbalardan foydalanib taqqoslang. Saylov kuni talab qilinadigan shaxsni tasdiqlovchi hujjatni olib boring, yashirin ovoz bering va jiddiy tartib buzilishlari haqida rasmiy shikoyat kanali orqali xabar bering.